Ekonomide kritik uyarı: Merz, ‘Made in Europe’ politikasını durduruyor

Almanya Başbakanı Merz, AB'nin Çin'e yönelik ticaret tedbirlerini desteklerken Avrupa içeriğine öncelik veren kurallara sınır çizdi.

Friedrich Merz, Avrupa Birliği'nin ticarette kendisini korumak için başvuracağı araçların rekabet gücünü aşındırmaması gerektiğini söyledi. Avrupa kaynaklı içeriğe tercih tanıyan düzenlemelerin yenilik geliştirme kapasitesini sınırlayabileceğini savunarak, Çin karşısında daha güçlü bir tutum ile korumacılık arasında ayrım yaptı.

Perşembe günü Berlin'de Friedrich August von Hayek Vakfı'ndaki konuşmasında Merz, piyasaların açıklığını savundu ve devletin ekonomiye gereğinden fazla müdahalesine karşı çıktı. Ticari uygulamalara karşı geliştirilen savunma araçlarının da bu yaklaşımın dışında tutulamayacağını belirtti.

Merz, Fransa ile ayrışıyor

Alman başbakanın itirazının merkezinde, Avrupa üretimine öncelik vermeyi amaçlayan ve Made in Europe adıyla tartışılan kurallar bulunuyor. Merz, Fransa'nın savunduğu bu yaklaşım üzerinden Avrupa'daki politika tartışmasının korumacı bir çizgide fazla ileri gidebileceği uyarısını yaptı.

Bu itiraz, Çin konusunda Paris ile bütünüyle farklı bir tutum benimsediği anlamına gelmiyor. Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Çin'e yönelik daha kararlı ticaret politikası arayışını paylaşırken, bu arayışın hangi araçlarla yürütüleceği konusunda desteğine sınır koyuyor.

Konuşmada öne çıkan ayrım, ticarette haksızlık olarak değerlendirilen uygulamalara karşı önlem almakla Avrupa menşeli girdilere öncelik vermek arasındaydı. Merz'in değerlendirmesine göre, ikinci yaklaşımın fazla ileri taşınması, korunmak istenen Avrupa ekonomisinin rekabet avantajını ve inovasyon kapasitesini zayıflatma riski taşıyor.

Dolayısıyla tartışma yalnızca Çin'e karşı ne ölçüde sert davranılacağıyla sınırlı değil; Avrupa'nın kendi üreticilerini nasıl destekleyeceğini de kapsıyor. Merz'in çizdiği sınır, ticaret savunmasının açık pazar ilkesini geri plana itmemesi gerektiği yönünde.

Asya temasları Brüksel gündemine taşınıyor

Açıklama, Merz'in Asya ziyaretinin üzerinden bir hafta geçmesinin ardından geldi. Alman başbakan, bu temaslarda görüştüğü liderlerin Avrupa içeriğine ilişkin kuralları gündeme getirerek kendisine sorular yönelttiğini aktardı.

Merz, söz konusu yaklaşımın korumacılıkta yeni bir dönemi başlatabileceğine ilişkin kaygılar nedeniyle meselenin Brüksel'de tekrar değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Böylece eleştirisini yalnızca Fransa'nın tercihine değil, AB düzeyindeki görüşmelerin yeniden ele alınması ihtiyacına da bağladı.

Asya'daki görüşmeler, Avrupa içeriğini önceleyen politikaların birlik dışındaki muhataplar tarafından da izlendiğini gösteriyor. Ancak Merz'in aktardığı sorular, tek başına bu ülkelerin karşı önlem hazırladığı ya da Avrupa ile ticaret ilişkilerinde bir değişiklik kararlaştırdığı anlamına gelmiyor.

Brüksel'de Merz'in istediği yönde bir değerlendirme yapılırsa, tartışmanın merkezinde ticaret savunması ile pazar açıklığının nasıl bağdaştırılacağı yer alabilir. Yerli içerik tercihi korunursa ise Merz'in dile getirdiği inovasyon ve rekabet itirazları, politika tasarımındaki anlaşmazlığın bir parçası olarak kalabilir.

Enerji desteğinde rekabet vurgusu

Merz aynı konuşmada, yenilenebilir enerji alanındaki sübvansiyonları azaltmayı öngören planı da savundu. Desteğin azaltılmasını rekabeti güçlendirecek bir adım olarak sundu ve çevre hedeflerine ekonomik açıdan karşılanamayacak bir yük yaratmadan ulaşılması gerektiğini belirtti.

Bu tercih, Merz'in konuşmasındaki devlet müdahalesini sınırlama yaklaşımının enerji politikasındaki karşılığını oluşturuyor. Başbakan, çevresel amaçlardan vazgeçilmesini değil, bu amaçlara ulaşılırken kullanılan desteklerin ve ortaya çıkan maliyetlerin farklı biçimde ele alınmasını savundu.

Ticaret ve enerji başlıklarının ortak noktası, Merz'in rekabeti koruma iddiası. Bundan sonraki somut sınama, Brüksel'deki içerik kuralları tartışmasının hangi düzenlemeye dönüşeceği ve yenilenebilir enerji desteklerini azaltma planının nasıl uygulanacağı olacak; konuşmadaki değerlendirmeler tek başına bu sonuçları ortaya koymuyor.