Kaliforniya’da idam mahkûmlarının cezası müebbete çevrildi

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, eyalet genelinde ölüm cezasına çarptırılmış 548 mahkûmun cezasını şartlı tahliye imkânı bulunmayan müebbet hapse dönüştürdüğünü duyurdu. Alınan kararın mahkûmlara serbest kalma yolu açmadığı, yalnızca infaz tehlikesini ortadan kaldırmayı hedeflediği bildirildi.

Açıklanan karar kapsamında 529 erkek ve 19 kadın hükümlünün infaz listesinden çıkarılması öngörülüyor. Yetkililer, birden fazla ağır suç kaydı bulunan bazı hükümlüler için eyalet yüksek mahkemesinin onayının zorunlu olduğunu, bu nedenle sürecin her mahkûm için anında kesinleşmeyebileceğini kaydetti.

Yasal çerçeve ve savunma hakkı tartışmaları

Valilik makamı, kararın arka planında uzun yıllara yayılan adli aksaklıkların ve savunma hakkı krizinin bulunduğuna dikkat çekti. Verilen bilgilere göre, kapsama alınan mahkûmlardan 220'si itiraz süreçlerini yürütecek bir kamu avukatına erişebilmek için en az 15 yıl, 139 hükümlü ise 20 yıldan uzun süre beklemek zorunda kaldı.

Temyiz süreçlerini tüketmiş 45 mahkûmun, yürürlükteki infaz durdurma kararı olmasaydı doğrudan infaz edilme riski taşıdığı ifade edildi. Eyalette 2019 yılında yürürlüğe konan moratoryum infazları fiilen askıya almış olsa da mevcut cezaları ortadan kaldırmamıştı; son düzenleme ise doğrudan cezanın niteliğini değiştirmeyi amaçlıyor.

Toplumsal tepkiler ve hukuki engeller

Vali Newsom, idam cezasına yönelik ilkesel karşıtlığını vurgularken, adımın cinayet kurbanlarının yakınları üzerinde yaratabileceği duygusal sarsıntının farkında olduğunu dile getirdi. Karar, aralarında sivil hak örgütleri ile geçmişte infaz süreçlerini yöneten eski cezaevi idarecilerinin de bulunduğu çeşitli kesimler tarafından masum bireylerin infaz edilme riskini engellediği gerekçesiyle olumlu karşılandı.

Bununla birlikte, eyalet kanunlarında ölüm cezasının resmen yer almaya devam ettiği ve uygulamanın tamamen kaldırılmadığı hatırlatılıyor. Mahkeme incelemesine tabi olan dosyaların akıbeti netleşene kadar, düzenlemenin hukuki geçerliliği üzerindeki belirsizliklerin sürmesi bekleniyor.