ABD askeri yığınağı Çin karşısında caydırıcılığı zayıflatabilir

Washington yönetiminin Ortadoğu'da İran eksenli yürüttüğü askeri konuşlanmalar, Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengelerini dolaylı yoldan etkilemeye başladı. Savunma uzmanları, donanma unsurlarının ve hava savunma füzelerinin bölgeye kaydırılmasının, Çin'in Tayvan Boğazı'ndaki hareket alanını genişletebileceğine işaret ediyor.

Brookings Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Robert Kagan tarafından paylaşılan değerlendirmede, üç uçak gemisi görev grubunun Orta Doğu'ya yönlendirilmesinin Asya'daki caydırıcılık kapasitesini zayıflattığı kaydedildi. Kagan, önleme füzeleri ve hassas mühimmat stoklarındaki azalmanın, olası bir kriz anında Amerikan ordusunun manevra kabiliyetini sınırlayabileceğini dile getirdi.

Mühimmat stokları ve stratejik öncelikler

Askeri kaynakların birden fazla cepheye bölünmesi, analistlere göre Pekin yönetiminin kendi çıkarlarını dayatması için bir fırsat penceresi açabilir. Bununla birlikte, söz konusu askeri yetersizlik tespitlerinin Pekin'in kısa vadede kesin bir askeri adım atacağı anlamına gelmediği, sürecin Washington'ın caydırıcı iradesine bağlı olduğu belirtiliyor.

Mevcut stratejik tabloda Tayvan'a yönelik silah teslimatları da diplomatik bir pazarlık unsuru haline gelmiş durumda. ABD Başkanı Donald Trump'ın aralık ayında onayladığı 11 milyar dolarlık askeri yardım paketinin ardından, yaklaşık 14 milyar dolarlık bir diğer paketin Çin ile yürütülecek müzakerelerde koz olarak elde tutulduğu aktarılıyor.

Diplomasi trafiği ve liderler zirvesi ihtimali

ABD yasaları Tayvan'a savunma amaçlı teçhizat temin edilmesini zorunlu kılsa da iki taraf arasında doğrudan bir karşılıklı savunma anlaşması bulunmuyor. Bu durum, olası bir krizde Washington'ın askeri müdahalede bulunup bulunmayacağına ilişkin stratejik belirsizliği koruyor.

Gerilimin düşürülmesi amacıyla diplomatik kanalların işletilmesi de gündemdeki yerini koruyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Şenzen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesi marjında Donald Trump, Şi Cinping ve Vladimir Putin'in bir araya gelebileceği olası bir temas için görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.

Planlanan temas için henüz net bir gündem belirlenmezken, askeri hazırlıklar ile siyasi niyet arasındaki ayrım önemini koruyor. Nitekim dönemin CIA Direktörü William Burns, Şi Cinping'in ordusuna 2027 yılına kadar harekat hazırlığı talimatı verdiğini, ancak bunun nihai bir saldırı kararı teşkil etmediğini açıklamıştı.