Elektrikte tüketim sınırı ve doğalgaz fiyatları: Bakan Bayraktar merak edilenleri yanıtladı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Osman Gazi ile doğalgaz üretimini ikiye katlayıp 8 milyon haneye ulaşmayı hedeflediklerini söyledi.

Bayraktar’ın açıklamalarında yerli üretimi artırma hedefiyle tüketiciye sağlanan desteğin kapsamı birlikte öne çıktı. Bakan, ekim ve kasım için fiyat düzenlemesi planlamadıklarını belirtirken, elektrik desteğinde 2027 tüketim eşiğinin düşürülebileceğini ifade etti.

Üretim hedefi, hâlihazırda yerli gaz kullandığını belirttiği 4 milyon hanenin iki katına ulaşılması anlamına geliyor. Ancak Bayraktar’ın verdiği rakamlar, gerçekleşmiş bir üretim artışını değil, platformun devreye girmesiyle ulaşılması amaçlanan kapasiteyi ve hane kapsamını tanımlıyor.

Osman Gazi işlemeyi denize taşıyor

Mehmet Acet’in sorularını yanıtlayan Bayraktar, önceki projede gazın Filyos’a taşındıktan sonra karada işlendiğini anlattı. Yeni düzende ise işleme faaliyetinin denizde, Osman Gazi üzerinde yürütüleceğini belirtti.

Bakanın tarifine göre platform, farklı işlevler üstlenen 21 modülden oluşuyor ve bir üretim ve işleme tesisi olarak kullanılacak. Bayraktar, yapının uzunluğunu yaklaşık üç futbol sahasıyla karşılaştırırken genişliğinin 56 metre olduğunu, yakma kulesi dahil yüksekliğinin yaklaşık 40 katlı bir binaya karşılık geldiğini söyledi.

İşlenen gaz, platformdan Filyos’a uzanan 170 kilometrelik denizaltı boru güzergâhıyla karaya ulaştırılacak. Bayraktar’ın anlattığı modelde değişen unsur işleme tesisinin konumu; Filyos, gazın hanelere ve iş yerlerine aktarılacağı kara noktası olmayı sürdürecek.

Bayraktar, üretimin iki katına çıkarak 20 milyon metreküpe ulaşacağını ve tesisin 20 yıl çalışmasının planlandığını bildirdi. Açıklamada bu hacmin hangi zaman dilimine karşılık geldiği ayrıca belirtilmedi; 20 yıllık süre de gerçekleşmiş performans değil, işletme hedefi olarak sunuldu.

2027 hesabı bugünkü fiyatlara dayanıyor

Bakan, tesisin 2027’den başlayarak üreteceği gazın değerini mevcut fiyatlar üzerinden günlük 10 milyon dolar olarak hesapladı. Aynı değerlendirmede yıllık üretim değeri için 3,5 milyar dolar ile 3,6 milyar dolar arasında bir aralık verdi.

Bu tutarlar, Bayraktar’ın fiyat varsayımına bağlı üretim değeri hesabını oluşturuyor; açıklamada net kâr veya bütçeye aktarılacak gelir olarak tanımlanmadı. Üretim hedefi tutsa bile gaz fiyatları değişirse aynı hacmin parasal karşılığı da farklılaşabilir.

Hedeflenen kapasiteye ulaşılması halinde yerli gazın hizmet verdiği hane sayısının artması bekleniyor. Bununla birlikte Bayraktar’ın açıklaması, üretim artışını tüketici tarifesinde otomatik bir indirimle ilişkilendirmiyor; fiyat değerlendirmesinde gelişmelerin ve bütçe koşullarının izlendiğini belirtiyor.

Destek sınırında tüketim belirleyici oluyor

Bayraktar’a göre yüksek tüketimli kullanıcıların destek dışında bırakılması elektrik tarafında 2025’te başladı. O yıl 5 bin kilovatsaat olan eşik 2026’da 4 bin kilovatsaate indirildi; 2027 için belirlenecek sınırın bunun altında olabileceğini söyledi.

Doğalgazdaki benzer uygulamanın Nisan 2026’da başladığını belirten Bakan, Ankara üzerinden bir tüketim örneği verdi. Ekimde ortalama hane tüketiminin 100 metreküp olduğu durumda, 175 metreküp kullanan bir hanenin ortalamayı yüzde 75 aşarak destek kapsamından çıktığını anlattı.

Bayraktar, hanelere uygulanan doğalgaz bedelini bin metreküp için 220 dolar olarak ifade ederken Avrupa için aynı hacimde 1.000 dolarlık bir fiyat aktardı. Ancak bu karşılaştırmada Avrupa’daki piyasa, ürün ve fiyat tarihi belirtilmediğinden, iki tutarın aynı fiyatlandırma temelini taşıyıp taşımadığı açıklığa kavuşmuyor.

Bakan, mevcut gaz fiyatlarıyla desteğin yüzde elli’nin üzerinde olduğunu savundu. Dolayısıyla tarifenin değişmemesi ile bir hanenin destek kapsamında kalması ayrı başlıklar: tüketim eşiğini aşan kullanıcı açısından belirleyici unsur, açıklanan uygulamada destekten yararlanma koşulu oluyor.

Önümüzdeki karar başlığı, elektrik için 2027 sınırının hangi düzeyde belirleneceği. Üretim tarafında ise açıklanan hane hedefinin gerçekleşmesi Osman Gazi’nin planlanan kapasiteye ulaşmasına bağlı; parasal üretim değerinin Bakanın hesabına yakın seyretmesi ayrıca fiyat varsayımının korunmasını gerektiriyor.