Almanya’da demokrasiye duyulan güven kritik seviyeye geriledi

Almanya'da kamuoyunun mevcut siyasal sisteme yönelik memnuniyeti son yılların en düşük seviyesine indi. Leipzig Üniversitesi bünyesindeki Else Frenkel-Brunswik Enstitüsü tarafından yayımlanan güncel araştırma, vatandaşların yalnızca üçte birinin günlük hayatta deneyimlediği demokratik düzenden hoşnut olduğunu ortaya koydu.

Temsili nitelikteki çalışma, ilkesel düzeyde demokrasiyi destekleyenlerin oranının 2002 yılından bu yana ilk kez yüzde 90 eşiğinin altına inerek yüzde 89,3 seviyesinde kaydedildiğini gösteriyor. Bu gerilemenin coğrafi dağılımında ise batı ile doğu eyaletleri arasındaki derin görüş ayrılığı öne çıkıyor. Batı Almanya'da demokratik işleyişe destek yüzde 36 düzeyinde ölçülürken, eski Doğu Almanya topraklarında bu oran yüzde 22,8'e kadar geriliyor.

Otoriterleşme eğilimleri ve aşırı sağın yükselişi

Sosyal psikolog Oliver Decker öncülüğünde hazırlanan raporda, toplumun önemli bir kesiminde güçlü bir tek parti idaresine duyulan arzunun arttığı vurgulandı. Ülke genelinde katılımcıların yüzde 22,3'lük bölümü ulusal birliği tek bir otoriter partinin temsil etmesi gerektiğini savunurken, doğu eyaletlerinde bu fikir yüzde 30,9 oranında karşılık buluyor. Katılımcıların neredeyse üçte biri ise mevcut şartların değişebilmesi adına köklü ve radikal adımların atılmasını zorunlu görüyor.

Araştırma bulguları, kriz ve çöküş hissi taşıyan seçmen kitlesinin siyasi tercihlerinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin öne çıktığını gösteriyor. Analizde, söz konusu partinin kullandığı sert üslupla aşırı sağ idealleri gerçekleştirme vaadi sunduğu ve bu eğilimdeki kişilere kurumsal bir temsil alanı açtığı belirtildi. Bununla paralel olarak, tutarlı biçimde aşırı sağcı bir dünya görüşüne sahip olanların oranı yüzde 6,9 ile 2014 yılından bu yana kaydedilen en yüksek noktaya ulaştı.

Toplumsal kutuplaşma ve kurumsal riskler

Çalışma verileri, ayrımcı ve dışlayıcı yaklaşımlarda da belirgin bir tırmanışa işaret ediyor. Antisemitik tutumların 2022 dönemine kıyasla iki kattan fazla artış gösterdiği saptanırken, Müslüman karşıtı görüşlerin toplumdaki payı yüzde 34,1 olarak hesaplandı. Şovenist ulusal gurur yaklaşımını benimseyenlerin oranı ise yüzde 19,9 ile araştırmanın yirmi yılı aşkın geçmişindeki zirve noktasına yerleşti.

Araştırma ekibinden Johannes Kiess, demokratik kurumların somut ve kapsayıcı alternatifler üreterek toplumsal huzursuzluğu gidermesi gerektiğinin altını çiziyor. Uzmanlar, geçmiş dönemlerde de radikal eğilimlerde geçici yükselişler gözlemlendiğini hatırlatarak, tablonun gelecekteki ekonomik koşullar, siyasi kararlar ve kamusal algı doğrultusunda yön değiştirebileceğini belirtiyor.