Zelenskiy ABD heyetiyle Oslo’da kritik savunma krizini görüşecek

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Washington yönetimiyle savunma yardımları ve stratejik askeri koordinasyon konusunda yaşanan derin görüş ayrılıklarının ortasında, ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ile Norveç'in başkenti Oslo'da bir araya gelmeye hazırlanıyor. Planlanan kritik diplomatik buluşma, iki ülke arasındaki ilişkilerin teknik anlaşmazlıklar ve karşılıklı suçlamalar sebebiyle oldukça hassas bir evreden geçtiği döneme denk geliyor.

Kiev yönetimi, Beyaz Saray'ın olası füze fırlatma erken uyarılarını iletmeyi kestiğini ve insansız hava araçlarının sahadaki seyrüseferinde kullanılan uydu erişimini daralttığını iddia ediyor. Bununla birlikte, Avrupalı ortakların doğrudan finansmanıyla Ukrayna savunması için satın alınan hava savunma sistemlerinin sahaya ulaştırılmamış olması, taraflar arasındaki gerilimi körükleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

Savunma sevkiyatları ve teknolojik kısıtlamalar

Ukrayna makamlarının dile getirdiği teknolojik kısıtlama iddiaları, özellikle insansız hava araçlarının yönlendirilmesinde ve sahadaki keşif faaliyetlerinde kritik rol oynayan SpaceX üretimi Starshield uydu altyapısını hedef alıyor. Kiev, söz konusu operasyonel bağlantıların doğrudan Washington tarafından sınırlandırıldığını savunurken, uydu sağlayıcısı şirketten iddialara dair henüz bir değerlendirme gelmiş değil.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Hindistan ziyareti sırasında basına yaptığı açıklamada, Avrupalı müttefiklerin bütçesiyle sipariş edilen hava savunma füzelerinin henüz Ukrayna'ya intikal etmemiş olabileceğini kabul etti. Rubio, bu tablonun bir teslimat aksaklığından kaynaklanabileceğini vurgularken, Washington yönetiminin Kiev'e kasıtlı olarak zarar vermeyi amaçladığı yönündeki değerlendirmeleri kesin bir dille reddetti.

Trump yönetiminin yaklaşımı ve Moskova trafiği

Söz konusu sevkiyat belirsizliği, Ukrayna'nın yanı sıra füzelerin finansmanını üstlenen Avrupa hükümetlerini de doğrudan ilgilendiren ortak bir soruna dönüşmüş durumda. Aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump'ın Moskova ile diplomatik yakınlaşma arayışları ve Zelenskiy'ye dönük açık eleştirileri, başkentler arasındaki siyasi çatlağı daha da genişletiyor.

Amerikan kamuoyunun yakıt maliyetlerini düşürme gerekçesiyle Rusya'ya uygulanan yaptırımları esnetme taraftarı olduğunu belirten Trump, Kiev'in masada farklı bir müzakereciye ihtiyaç duyduğunu ileri sürdü. Diğer taraftan Kremlin yönetimi, Witkoff ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında yakın zamanda bir görüşme ayarlanmasını beklediklerini belirterek Oslo sonrasına yönelik yeni bir diplomatik temas ihtimalini açık tuttu.

Altyapı saldırıları ve Oslo temaslarının önemi

Karşılıklı diplomatik temaslar sürerken, Ukrayna genelinde sivil alanları ve kritik enerji altyapılarını vuran saldırılar hız kesmeden devam ediyor. Trump'ın taraflara enerji hedeflerinden kaçınma çağrısında bulunmasına rağmen, rafineriler ve veri merkezleri hedef alınırken; Kiev'in güneyindeki bir akaryakıt istasyonu ile başkentteki bir depoya düzenlenen son İHA saldırılarında en az altı sivilin hayatını kaybettiği bildirildi.

Ukrayna tarafı, Amerikan istihbarat ve teknoloji imkanlarının kesintiye uğramasının Rus taarruzlarına karşı savunmayı zayıflattığını savunsa da bu durum henüz bağımsız kaynaklarca teyit edilmiş değil. Oslo'daki zirve, kayıp hava savunma sistemlerinin akıbetini netleştirmek ve teknolojik erişimi yeniden sağlamak açısından kritik bir sınav niteliği taşıyor.