Putin’den ‘anlaşmaya hazırız’ mesajı: “Zelenski’nin toprak kaybından söz etmesi yersiz”

Vladimir Putin, Ukrayna ile geçici ateşkes yerine barış anlaşması istediğini ve güvenlik konulu üçlü temaslara hazır olduklarını söyledi.

Rusya Devlet Başkanı, televizyon açıklamasında görüşmelerin hedefini çatışmalara kısa bir ara verilmesinden ayrı tuttu. Putin’in tarif ettiği çerçevede, iki devletin güvenliğine ilişkin düzenlemeler nihai barış metninin ardından ele alınacak; geçici bir duraklama bu sürecin dayanağı olmayacak.

Putin, diplomatik temaslara açık olduğunu belirtirken Rusya’nın askeri amaçlarından vazgeçtiğini söylemedi. Anlaşma arayışına ilişkin mesajını, yürütülen operasyonun hedeflerinin tamamının gerçekleştirileceği yönündeki açıklamasıyla birlikte verdi; böylece müzakereye hazır olma beyanını askeri hedeflerin korunmasıyla aynı konuşmada dile getirdi.

Witkoff görüşmesinde üçlü temas gündemi

Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile St. Petersburg’daki buluşmalarında üçlü görüşme kanalının yeniden açılmasına hazır olunduğu konusunda mutabık kaldıklarını söyledi. Bu anlatım, görüşmenin sonucuna ilişkin Rusya liderinin kendi değerlendirmesini yansıtıyor; tarafların ortak açıklaması niteliği taşımıyor.

Rusya liderine göre yeniden başlayacak temasların konusu, barış düzenlemeleri tamamlandığında her iki devlet için güvenliğin nasıl sağlanacağı olacak. Putin, görüşmeleri yeniden başlatma isteğini bu hedefle ilişkilendirdi ve güvenlik meselesini yalnızca çatışmaların geçici olarak kesilmesine dayandırmadığını belirtti.

Putin ayrıca, Witkoff’un Avrupa’daki güvenlik düzeninin de görüşülmesi gerektiği yönündeki düşüncesini paylaştığını aktardı. Böylece açıklamasında Ukrayna ve Rusya’ya ilişkin düzenlemelerin yanında Avrupa güvenliğini de gündeme getirdi; ancak bu başlık altında hangi somut düzenlemelerin değerlendirileceğini ayrıca sıralamadı.

Aktarılan açıklamalarda üçlü temaslar için bir başlangıç tarihi, toplantı yeri veya katılımcı listesi bulunmuyor. Bu nedenle Putin’in görüşmelere hazır olunduğu yönündeki beyanı ile tarafların üzerinde uzlaştığı bir müzakere takvimi birbirinden ayrı tutulmalı; açıklama tek başına böyle bir takvim sunmuyor.

Toprak iddiası ve askeri hedefler

Putin’in müzakere mesajına, Rusya’nın denetimindeki bölgelerin statüsüne ilişkin iddiaları eşlik etti. Bu yerleri tarihsel olarak Rusya’ya ait saydığını belirten Putin, bölge sakinlerinin önce bağımsızlık, ardından Rusya’ya katılma yönünde oy kullandığını savundu; Ukrayna açısından toprak kaybından söz edilmesini reddetti.

Bu değerlendirmeyi, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin toprak konusunda taviz vermeye açık olduğunu öne süren bir röportaj aktarımına yanıt olarak yaptı. Ancak aktarılan malzemede Zelenski’nin röportajının tam bağlamı bulunmuyor; dolayısıyla Kiev’in toprak politikasında değişiklik olduğu sonucuna varmak mümkün değil.

Putin, Rusya’nın çatışma sahasında yenilgiye uğratılmasını gerçekçi bulmadığını da söyledi. Müzakere konusunda esneklik mesajı verse de hangi taleplerin pazarlığa açık olduğunu belirtmedi; toprakların statüsüyle askeri hedeflere ilişkin sözleri, anlaşmaya hazır olma beyanının yanında korunmuş tutumlar olarak kaldı.

Geçmişe ilişkin anlatısında Putin, 2014’ten itibaren çözüm aradıklarını ve Kiev ile Ukrayna’nın doğusundaki halk arasında uzlaşma sağlamaya çalıştıklarını savundu. Çatışmayı sürdürme sorumluluğunu Ukrayna yönetimine yükledi; bu değerlendirme, krizin nedenlerine ilişkin Rusya liderinin taraflı anlatımı olarak atıf gerektiriyor.

Avrupa mesajı ve anlaşmanın sınırları

Putin, Avrupa ülkeleriyle silahlı çatışma istemediklerini ve böyle bir çatışmaya hazırlanmadıklarını söyledi. Avrupa’da Rusya kaynaklı tehdit vurgusunu eleştirirken, Ukrayna yönetiminin dışarıdan mali kaynak, silah ve diğer askeri destek beklemesine de karşı çıktı; bu desteğin kapsamına ilişkin rakam vermedi.

Açıklamanın diplomatik ağırlık noktası, ateşkes ile nihai anlaşma arasında kurulan ayrım. Putin’in çerçevesi görüşmelere temel alınırsa, güvenlik düzenlemelerinin hangi aşamada ele alınacağı müzakerenin konularından biri olacak; ancak bunun diğer taraflarca kabul edildiğine ilişkin bir açıklama sunulmuyor.

Temasların somut bir sürece dönüşmesi halinde, takvim ve güvenlik düzenlemelerinin içeriği Putin’in hazır olma beyanının kapsamını gösterecek. Şimdilik açık kalan başlıklar, Ukrayna’nın bu çerçeveye yanıtı, ABD’nin görüşme sonucuna ilişkin tutumu ve toprak konusundaki anlaşmazlığın nasıl ele alınacağı.