Fon kanun teklifi Meclis’ten geçti

TBMM, fon tasfiyesi düzenlemesini kabul etti; kapsamdaki yatırımcılara şartlara bağlı olarak 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek.

Kabul edilen düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihinde tasfiye kararı aldığı fonlardan, kanunun yayımlandığı gün işlemleri henüz bitmemiş olanları kapsıyor. Diğer yatırım fonları için kalıcı veya genel bir tasfiye sistemi getirmiyor.

Kanun, fonlardan hukuka aykırı biçimde uzaklaştırılan varlıkların geri alınmasını ve kayıpların sorumlularından tahsilini düzenliyor. Yatırımcıya aktarılacak kaynaklar açısından hem fon varlıklarının satışı hem de sonradan sağlanacak tahsilatlar için ayrı hükümler öngörüyor.

Ara ödemede nakit ve hak sınırı

Düzenlemeye göre ara ödeme, SPK'nin belirleyeceği fonların tasfiye varlıklarından yapılabilecek ve son hesaplaşmada yatırımcının alacağından düşülecek. Net yatırımı 1 milyon liranın altında kalanlara kendi tutarları kadar, bu eşiğe ulaşan veya eşiği aşanlara ise en çok 1 milyon lira ödenebilecek.

Bu imkan, bütün yatırımcıların aynı tutarı alacağı anlamına gelmiyor. Ara ödeme, net yatırımın endekslenmemiş bölümünü aşamayacak; para piyasası fonları dışındaki fonlarda ayrıca hesaplama gününden önceki günün pay değeriyle sınırlı olacak.

Nakit bütün alacakları karşılamıyorsa SPK, yatırımı en düşük olanlardan başlayan bir ödeme sıralaması belirleyebilecek. Alternatif olarak bütün pay sahipleri için ortak bir asgari ara ödeme düzeyi saptayabilecek; ancak yatırımcının haklarını ve kanundaki tavanı aşan ödeme yapılamayacak.

Satışlardan sağlanan dağıtılabilir nakit, tasfiye kararından önceki günün fiyatıyla hesaplanan toplam pay değerini karşılamazsa net yatırım hesabı devreye girecek. Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), nakit hareketlerini Türkiye İstatistik Kurumunun tüketici ve yurt içi üretici fiyat endekslerindeki değişimin aritmetik ortalamasıyla, süreyi gözeterek güncelleyecek; çıkışları ilk giren ilk çıkar yöntemiyle düşecek.

Ara ödeme sırasında yatırımcının katılma payları iade edilmeyecek; payların iadesi nihai tasfiye ödemesinde gerçekleşecek. Son hesaplaşmada, tasfiye varlıklarından, geri kazanılan kaynaklardan veya başka hukuki kanallardan önceden alınmış tutarlar mahsup edilecek.

SPK satış yöntemlerini belirleyecek

Tasfiyeyi yürüten kuruluşlar SPK denetiminde çalışacak; değerleme, satış, dağıtım sırası ve ödeme esaslarını Kurul belirleyecek. Düzenleme bu kuruluşlara, yatırımcıların ortak çıkarlarını ve piyasa koşullarını dikkate alarak varlıklardan mümkün olan en yüksek ekonomik değeri elde etmek için özen gösterme yükümlülüğü getiriyor.

SPK, borsa fiyatının gerçek değeri yansıtmadığına veya süreci uzatacağına karar verirse farklı satış yöntemlerine izin verebilecek. Kurul, talep üzerine borsa dışı satışı onaylayabilecek ve alıcıların edindikleri varlıkları belirli süre borsada yeniden satmasını kısıtlayabilecek.

Pay sahipliği, MKK verileriyle karşılaştırılarak her fon ve hesap için belirlenecek. Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) 17 Eylül 2026 veya daha önce gönderilen, ancak temerrüt ya da fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlara ilişkin bloke payların sahipleri de kapsama alınacak.

Kayıpların tahsilinde şirketlere öncelikli sorumluluk

Kanun, fonu kuran veya yöneten portföy yönetim şirketini kayıplardan öncelikle sorumlu tutuyor. Şirketten tahsilatın tamamen veya kısmen yapılamaması ya da bunun mümkün olmayacağının açıklaşması halinde, SPK'nin sorumluluğunu belirlediği kişiler ve birlikte hareket edenler şahsi sorumlulukla karşılaşabilecek.

Piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı kapsamındaki fiilleri ilgili fonlarla bağlantılı olarak işlediği ya da fonlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından belirlenenlere ödeme yapılmayacak. Bu dışlama, hem tasfiye kaynaklarını hem de geri kazanım hesabını kapsayacak.

Kanunda belirtilen durumlarda SPK'nin bildirdiği sorumlular hakkında tahsil ve takip işlemlerini Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) yürütecek. Geri kazanılan kaynaklar, her fon için ayrı hesapta tutulacak ve TMSF'nin kendi varlıklarıyla birleştirilmeyecek.

Zorunlu giderler çıkarıldıktan sonra kaynaklar tasfiyeyi yürüten kuruluşa aktarılacak. Tasfiye bitmişse aktarım Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) yapılacak; merkez, SPK'nin bildirdiği hak sahiplerine pay oranları üzerinden ödeme gerçekleştirecek.

Uygulamanın ayrıntılarını SPK, TMSF'nin yetki alanındaki konularda bu kurumun görüşünü alarak belirleyecek. Nakit yetersizliği halinde ödeme sırasının değişebilmesi ve tasfiye sonrasında da tahsilatın dağıtılabilmesi, yatırımcıların alacaklarının farklı aşamalarda ödenmesine imkan tanıyor.