Bakan Şimşek: Fonların 66’sı tamamen tasfiye edildi

Mehmet Şimşek, fon tasfiyesi kapsamında 1 milyon TL'ye kadar ara ödemelerin yasa sonrasında mevcut kaynaklara göre yapılacağını söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıklamasına göre, ara ödemeye ilişkin düzenleme TBMM'de görüşülen tasfiye yasasında yer alıyor. Ödemelerin başlaması için yasal düzenlemenin kabul edilmesi gerekiyor; aktarılabilecek tutarlar ise ilgili fonların elindeki kaynaklarla bağlantılı olacak.

Şimşek, televizyon yayınındaki değerlendirmesinde tasfiyenin planlanan biçimde ilerlediğini savundu, ancak bütün işlemlerin sonuçlanmasının süre gerektirdiğini belirtti. Ara ödeme mekanizması, nihai tasfiye tamamlanmadan ödeme yapılmasını öngörüyor; açıklamada takvim günü ya da tüm hesaplar için kesin bir ödeme tutarı verilmedi.

Tasfiyede fonların mali yapısı belirleyici

Bakanın verdiği bilgilere göre, süreç olağan tasfiye ve olağanüstü tasfiye olarak ayrıştırıldı. Olağan yöntem, finansal durumu görece daha kolay yönetilebilen portföy şirketleri için oluşturuldu; toplam 131 fondan 66'sı bu kapsamda değerlendirildi.

Şimşek, yedi şirketten üçünün tasfiye işlemlerinin bütünüyle sonuçlandığını bildirdi. Ayrıca 45.747 hesaba yapılan ödemelerin toplamının 40,8 milyar TL olduğunu açıkladı ve olağan yöntemle yürütülen işlemleri başarılı bulduğunu ifade etti.

Bu rakamlar, tamamlanan şirket tasfiyeleriyle hesaplara aktarılan paranın aynı açıklamada yer aldığını gösteriyor. Bununla birlikte, verilen bilgilerde toplam alacak tutarı bulunmadığından, ödenen 40,8 milyar TL'nin bütün yükümlülüklerin ne kadarını karşıladığı hesaplanamıyor; açıklamada kalan tutar da belirtilmiyor.

Varlıkların geri kazanılması, bakanın süreçte üzerinde durduğu diğer başlık oldu. Şimşek, fonlardan hukuka aykırı yarar sağladığını söylediği kişi ve şirketlere geçirilen varlıkların geri alınmasını gerekli gördüğünü belirtti; açıklamada bu iddiaya ilişkin kişi, şirket veya dosya ayrıntısı paylaşılmadı.

Fon Rehberi için erteleme yok

Şimşek, Fon Rehberi'nin yürürlüğe alınmasının ertelenmeyeceğini ifade ederek piyasa katılımcılarından hazırlıklarını buna göre yapmalarını istedi. Rehberin şeffaflığı artırdığını ve düzenleme boşluklarının çoğunu giderdiğini savunurken, mevcut adımları yeterli görmediklerini de belirtti.

Bakan, ek düzenlemeler üzerinde çalışıldığını, ilgili kuruluşların kapasitesinin geliştirileceğini ve yaptırımlarla önlemlerin artırılacağını söyledi. Birlikte hareket edilerek gerçekleştirilen işlemlere yönelik yaptırımların süreklilik taşıyacağını da bildirdi; ancak yeni düzenlemelerin kapsamına veya yürürlük tarihlerine ilişkin ayrıntı vermedi.

Şimşek'in değerlendirmesinde, kamuoyuna bildirilen fiili dolaşım oranlarının bağımsız bir kuruluş tarafından teyit edilmesi de düzenleme gündeminde bulunuyor. Mevcut oranların yeterliliğinin tartışıldığını belirten bakan, bireylere sunulacak fonların TEFAS üzerinden erişilebilir olması gerekip gerekmediğinin de ele alındığını aktardı.

TEFAS erişimi ve finansman hedefi

Şimşek, fon piyasasının gelişimini anlatırken 2019 öncesinde yatırımcı tabanının dar olduğunu söyledi ve serbest fonların TEFAS üzerinden erişime sunulmasını bir dönüm noktası olarak niteledi. Bu değerlendirme, bakanın tasfiye açıklamalarına eşlik eden piyasa yapısı ve denetim gündeminin tarihsel çerçevesini oluşturdu.

Bakan, büyüklüğünü 1,8 trilyon dolar olarak ifade ettiği ekonominin finansman ihtiyacının yalnızca bankalar tarafından karşılanamayacağını savundu. Sermaye piyasalarının bu ihtiyacın en az %30-40'ını karşılaması gerektiğini söyledi; bu oranı mevcut finansman payı değil, ulaşılması gereken düzey olarak sundu.

Hesap sahipleri açısından sıradaki somut eşik, TBMM'deki düzenlemenin kabulü ve ardından fonların ödeme kapasitesinin belirlenmesi olacak. Şimşek'in tarif ettiği koşullar sağlanırsa ara ödemeler nihai tasfiyeden önce yapılabilecek; fon bazındaki kaynak durumu, kapsam ve ödeme takvimi ise açıklamada netleşmeyen başlıklar olarak kalıyor.