8 ilde vize şirketlerine bot operasyonu: 60 kişi hakkında gözaltı kararı

İstanbul merkezli sekiz ilde vize şirketlerini kapsayan operasyonda, randevulara bot müdahalesi iddiasıyla 60 kişi hakkında gözaltı kararı verildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmasındaki bulgulara göre, otomatik yazılımlar aracılığıyla randevuların hızla alınması, bireysel başvuru sahiplerinin sisteme erişimini güçleştirdi. Soruşturma kapsamında, olağan başvuru maliyetlerine ek olarak her işlem için yaklaşık 300–400 euro istendiği belirtildi.

Yeni operasyonda hakkında karar bulunan kişilerin kaçının yakalandığına ilişkin bilgi paylaşılmadı. Önceki adli işlemlerden farklı olarak sekiz ili kapsayan bu aşamada, İstanbul dışındaki illerin isimleri ve operasyon tarihi de belirtilmedi.

Randevu erişimi ve ücretler inceleniyor

Soruşturmanın odağında, danışmanlık faaliyeti yürüten bazı işletmelerin ve kişilerin randevu erişimini ticari hizmete dönüştürdüğü iddiası bulunuyor. Başsavcılığın tespitlerine göre şüpheliler, konsoloslukların ve başvuru almaya yetkili kuruluşların çevrim içi sistemlerine özel programlarla girerek çok sayıda randevuyu birlikte aldı.

Dosyada ele alınan uygulama, yalnızca başvuru belgelerinin hazırlanması karşılığında ücret alınmasından farklı bir iddiaya dayanıyor. İncelenen mekanizma, randevu kapasitesinin yazılımla toplanması ve ardından başvuru sahiplerinden ek ödeme istenmesi; ancak etkilenen toplam randevu sayısı açıklanmadı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 11 Ağustos tarihli açıklamasında, şüphelilerin vizeyi veya randevuyu belirli bir zaman aralığında sağlama sözü verdiğini bildirmişti. Gürlek'e göre bu taahhütlerle başvuranlardan “yazılım”, “danışmanlık” ve “hizmet bedeli” gerekçeleriyle yüksek ödemeler alındı.

Gürlek, verilen sözlerin bazı başvurularda tutulmadığını ve ödemelerin geri verilmediğini de açıklamıştı. Bakanın aktardığı bulgular arasında, başvuranların kişisel bilgilerinin özel dijital altyapılara taşınması da yer aldı; hangi verilerin aktarıldığına ilişkin ayrıntı verilmedi.

Hesap hareketleri tahsilattan ayrı değerlendiriliyor

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı incelemesinde, şirket hesaplarındaki toplam hareketin Ocak 2024 ile Temmuz 2026 arasında 2 milyar 841 milyon lirayı geçtiği tespit edildi. Aynı incelemede, bu dönemde 41 bini aşkın kişiden alınan tutarın yaklaşık 918 milyon lira olduğu bildirildi.

Bu iki rakam farklı büyüklükleri gösteriyor: İlki hesap hareketlerinin toplamını, ikincisi kişilerden yapılan tahsilatı ifade ediyor. Dolayısıyla toplam hesap hareketi, başvuru sahiplerinden alınan ücretin veya şirket gelirinin doğrudan karşılığı olarak okunmamalı.

Mali incelemeye göre alınan ödemelerin büyük bir kısmı, işletmelerin ortaklarına ve çalışanlarına ait hesaplara gönderildi. İncelemede nakit işlemlerin yanı sıra kripto varlıklar ve değerli madenlerle bağlantılı yoğun hareketler de kaydedildi; bunların ayrı ayrı tutarları açıklanmadı.

Dosyanın önceki aşamasında, 11 Ağustos günü altı ildeki 63 noktaya eş zamanlı baskın yapıldı. İstanbul'un yanı sıra Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa ve İzmir'i kapsayan bu işlemde 49 kişinin yakalanması hedeflenmişti.

Bu aşamada gözaltına alınan 41 kişi, jandarmadaki sürecin ardından 14 Ağustos günü Çağlayan'daki İstanbul Adalet Sarayı'na götürüldü. Hakimlik bunların 37'si için tutuklama kararı verirken, kalan dört kişiyi imza yükümlülüğü ve yurt dışına çıkış kısıtlaması içeren adli kontrolle serbest bıraktı.

Yedi şirket reklam incelemesinde

Vize danışmanlığına ilişkin iddialar, ceza soruşturmasının yanında idari incelemeye de konu oldu. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, milletvekillerinin yazılı sorularını yanıtlarken Reklam Kurulu'nun yedi şirketi incelemeye aldığını bildirdi; bu incelemenin sonucu açıklanmadı.

Bolat'ın verdiği bilgilere göre, son beş yılda vize aracılığı hizmetleri hakkında toplam 153 başvuru yapıldı. Bunların 143'ü Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne, diğer 10'u ise e-Devlet üzerinden iletildi; başvurular ilgili hak arama kanallarına yönlendirildi.

Bakan ayrıca, ödemelerin şahsi IBAN hesaplarına gönderilmesi ve faturasız işlem yapılması iddialarının Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı'na aktarıldığını belirtti. Yeni gözaltı kararlarının uygulama sonuçları, mali tespitlerin hukuki değerlendirmesi ve Reklam Kurulu incelemesinin sonucu henüz açıklanmış değil.