Portekiz’deki konut sıkıntısı daha fazla inşaat yapılması çağrısına yol açtı

Portekiz Merkez Bankası Başkanı, ülkedeki konut sıkıntısının yaklaşık 300.000 konutluk açığı gidermek için daha fazla inşaat gerektirdiğini söyledi.

Banco de Portugal Başkanı Álvaro Santos Pereira, bu sıkıntıyı Portekiz'in en önemli iç riski olarak tanımlayarak inşaat faaliyetlerinin ve kamu konutlarının artırılması çağrısında bulundu. Perşembe akşamı Lizbon'da düzenlenen bir konferansta konuşan Pereira, önerdiği çözümün merkezine ek arzı yerleştirdi.

İspanya Merkez Bankası Başkanı José Luis Escrivá da aynı toplantıda İspanya'da benzer bir dengesizlik yaşandığını tarif etti. Escrivá'nın değerlendirmesi, konut talebini nüfus artışı, göç ve ekonomik büyümeyle ilişkilendirirken, inşaat faaliyetlerinin bu baskıları karşılamada yetersiz kaldığını vurguladı.

Portekiz’in arz reçetesi şekilleniyor

“Çözümler arz tarafından gelmeli. Kayda değer ölçüde daha fazla inşaat yapmalıyız,” dedi Pereira. Pereira'nın çağrısı, sıkıntıyı yalnızca hanehalkı satın alma gücü sorunu olarak ele almak yerine, hem genel inşaat faaliyetlerinin artırılmasını hem de kamu konutlarına daha büyük bir rol verilmesini kapsıyor.

Yaklaşık 300.000 konutluk açık, Pereira'nın Portekiz'deki inşaat eksikliğinin ölçeğine dair tahminidir. Bu rakam bir inşaat taahhüdü veya teslimat takvimi niteliği taşımamaktadır; bu ayırım, yaptığı teşhisin ek konutlara nasıl dönüşeceğini değerlendirirken önem taşımaktadır.

Merkez bankası başkanının müdahalesi, açıklanmış bir konut programından ziyade politika önceliğini ortaya koymaktadır. Konuşmasına ilişkin aktarımlarda herhangi bir harcama tahsisi, inşaat takvimi veya kamu konutları ile diğer projeler arasındaki bölüşüme yer verilmemiştir.

İspanya da talep dengesizliğini paylaşıyor

İspanyol başkana göre, Escrivá'nın açıklaması tek bir etken yerine talebin çeşitli kaynaklarını ortaya koyuyor. Nüfus artışı ve göç konut ihtiyacını artırırken, ekonomik büyüme de talebi destekliyor.

“Asıl mesele, çok güçlü bir talep ile son derece durgun seyreden bir arz arasındaki dengesizlikle karşı karşıya olmamızdır,” dedi Escrivá. Escrivá ayrıca turizmi, sınırın her iki tarafındaki konut baskılarına katkıda bulunan bir unsur olarak tanımladı.

Dolayısıyla iki başkan ortak bir arz sorununu tarif ediyor, ancak sunulan veriler Portekiz ve İspanya'da birebir aynı koşulların bulunduğunu göstermiyor. İspanya'nın konut açığına ilişkin karşılaştırılabilir bir tahmin verilmediği için Pereira'nın değerlendirmesiyle sayısal bir karşılaştırma yapılamıyor.

Alım gücü protestoları risklerin ciddiyetini artırıyor

Konut maliyetleri tüm Avrupa'da kamuoyu gösterilerinin de odak noktası haline geldi. Lizbon ve Madrid'de protestocular, birçok kent sakini için kira artışlarının gelir artışını geride bırakmasıyla alım gücü sorununa dikkat çekmek amacıyla kamusal alanları işgal etti.

Arz odaklı yaklaşım, zamanlama konusunda önemli bir soru işaretini gündemde bırakıyor. Ek inşaat faaliyetleri, talebin en yoğun olduğu yerlerde konut sağlarsa başkanların tarif ettiği dengesizliği daraltabilir; ancak tek başına bir duyuru yapılması, sıkıntının hafiflediği anlamına gelmez.

Talebin yeni arzı aşmaya devam etmesi durumunda, daha fazla inşaat faaliyeti yapılsa bile Escrivá'nın belirttiği dengesizlik varlığını sürdürecektir. Sürece verilecek yanıtın değerlendirilmesi, Pereira'nın çağrısını takip edecek olası bir kamu konutu genişlemesinin ayrıntılarının yanı sıra, tamamlanan konutlara ve alım gücündeki değişimlere dair kanıtlar gerektirecektir.