Kanada, küresel ticaret seçeneklerini genişletmek için Türkiye ile ortaklık imzaladı

Kanada ve Türkiye, Ottawa'nın ABD'ye alternatifler aradığı bir dönemde ticari bağlar için bir çerçeve oluşturarak 22 Ekim'de stratejik bir ortaklık imzaladı.

Kanada Başbakanı Mark Carney ve Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, bir Kanada başbakanının Türkiye'ye gerçekleştirdiği ilk ikili ziyaret sırasında Ankara'da bu düzenleme üzerinde mutabık kaldı. Carney, girişimi üç yılı kapsayan bir eylem planıyla desteklenen ve dört sütun etrafında örgütlenen bir ortaklık olarak sundu.

Anlaşma, NATO müttefikleri arasındaki ticari iş birliğini daha geniş bir diplomatik çerçeveye taşıyor. Anlaşmanın belirtilen hedefleri arasında güvenlik ve enerji alanındaki iş birliğinin yanı sıra her iki ülkeden şirketler için istihdam ve genişletilmiş iş fırsatları yer alıyor.

Carney Kanada'nın ticari açılımını genişletiyor

Ankara ziyareti, Carney'nin Birleşik Devletler'in ötesinde ticari ilişkiler geliştirme yönündeki uluslararası çabasının bir parçasıdır. Carney, bu bağlantıların Kanada'yı Washington ile yaşadığı ticaret anlaşmazlığına karşı korumaya ve Amerikan pazarına olan bağımlılığı azaltmaya yardımcı olacağını umuyor.

Başkan Trump kapsamlı gümrük vergileri uyguladı ve Kanada'nın egemenliğini sorguladı. Ortaklığın kendisi Kanada'nın Birleşik Devletler ile olan anlaşmazlıklarının bir çözümü olmaktan ziyade Türkiye ile yapılan ikili bir düzenleme olsa da bu gelişmeler Carney'nin açılımı için siyasi ve ticari zemini oluşturuyor.

Duyurunun değerlendirilmesi açısından bu ayrım önem taşıyor: Anlık gelişme iş birliğini derinleştirme anlaşmasıyken, ek ticaret bir hedef olmaya devam ediyor. Carney'nin üç yıllık takvimi, henüz elde edilmiş ticari sonuçların bir ölçüsünü değil, bu hedefin takip edileceği bir süreci belirliyor.

Ankara anlaşması gergin diplomatik ilişkilerin ardından geldi

Girişim, Kanada'nın insan hakları endişeleri ve Kanada'nın daha önce Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosu nedeniyle gergin geçen uzun bir dönemin ardından geldi. Yeni çerçeve, bu geçmişe rağmen savunma iş birliğini de içererek daha önceki bir sürtüşme alanını ortaklığın belirtilen gündemine yerleştiriyor.

Dört sütun ticaret ve yatırım, savunma ve güvenlik, enerji ile sosyal ve diplomatik ilişkileri kapsıyor. Bu genişlik, anlaşmayı sadece daha fazla mal satmayı amaçlayan bir girişimden ayırırken, işletmelere ve hükümetlere geliştirilmesi gereken birkaç ayrı alan bırakıyor.

Erdoğan için anlaşma, söz konusu ikili gerilimlerin ardından bir diğer NATO üyesiyle daha yakın bir çerçeve oluşturuyor. Carney için ise Kanada'nın en büyük komşusundan gelen baskıyı yönetirken uluslararası ticari ilişkileri geliştirme çabasına Türkiye'yi de ekliyor.

Üç yıllık plan uygulama ufkunu belirliyor

Çerçevenin ek iş hacmi yaratması halinde, Kanadalı ve Türk şirketler anlaşmada belirlenen sektörlerde müşteriler, yatırım ilişkileri veya fırsatlar elde edebilir. Kanada için çeşitlendirmeye yapılacak her türlü katkı, bu faaliyetlerin mevcut ABD ilişkisinin ötesinde ek ticaret sağlamasına bağlı olacaktır.

İş birliği öncelikle diplomatik düzeyde kalırsa, daha yakın hükümet ilişkileri tek başına Kanadalı işletmelerin Amerikan talebine daha az bağımlı hale geldiğini kanıtlamaz. Savunma ve enerji öncelikli alanlar olarak belirtilmiş olsa da duyuru tek başına tedarik, yatırım veya sınır ötesi arz konusunda bir değişiklik sağlandığını göstermez.

Temel belirsizlik, ortaklığın genel hedeflerinin üç yıllık plan süresince uygulamaya nasıl aktarılacağıdır. Ticari önemi, yaratacağı iş fırsatlarına bağlı olacak; diplomatik önemi ise yıllar süren sürtüşmelerin ardından daha yakın bağlar kurma kararıyla başlıyor.