Japonya savunma bütçesini 508 milyar dolara çıkarmayı planlıyor

Askeri harcamalarda tarihi artış gündemde

Tokyo hükümeti, Doğu Asya'da tırmanan güvenlik riskleri karşısında askeri caydırıcılığını artırmak amacıyla savunma harcamalarında eşi görülmemiş bir sıçrama yapmaya hazırlanıyor. Hükümet ve koalisyon ortaklarının, Nisan 2027'de devreye girmesi öngörülen beş yıllık dönem için 70 ila 80 trilyon yen arasında bir kaynağı masaya yatırdığı belirtiliyor. Yaklaşık 508 milyar dolara tekabül eden bu devasa taslak, ülkenin mevcut savunma harcamalarını kayda değer oranda geride bırakıyor.

Görüşmelere yakın kaynaklar, bu girişimin Başbakan Sanae Takaichi'nin askeri kapasiteyi güçlendirme stratejisinin bir parçası olduğunu aktarıyor. Henüz resmiyet kazanmayan bu teklif için savunma makamları yorum yapmaktan kaçınırken, bütçe hazırlıkları ile üç temel güvenlik belgesinin güncellenmesi çalışmalarının eş zamanlı yürütüldüğü vurgulanıyor. Nihai rakamın yıl sonuna kadar netleşmesi bekleniyor.

Zayıf yen ve insansız hava araçlarının etkisi

Japonya, 2023 mali yılında başlatılan mevcut beş yıllık plan kapsamında yaklaşık 43 trilyon yen tahsis etmişti. Bu miktar dahi daha önceki 27,5 trilyon yenlik ödeneğe kıyasla önemli bir artış anlamına geliyordu. Önceki planlama karşı saldırı kabiliyetine sahip uzun menzilli füzeler, mühimmat stokları ve yedek parça teminine odaklanırken, yeni taslakta kapsamın daha da genişletilmesi hedefleniyor.

Müzakerelere dair bilgi veren kaynaklara göre, planlanan kaynakların kayda değer bir bölümü yüksek miktarda insansız hava aracı tedarikine ayrılacak. Bununla birlikte, Japon yeninde yaşanan değer kaybı ithal askeri ekipman maliyetlerini ciddi biçimde yukarı çekiyor. Uzmanlar, bütçedeki artışın bir kısmının ek teçhizat alımından ziyade kur farkından doğan maliyet artışlarını dengelemeye gidebileceğine dikkat çekiyor.

Finansman belirsizlikleri ve tedarik riskleri

Savunma sanayisi tedarikçilerinin bu artıştan nasıl etkileneceği, bütçe tavanından çok yapılacak sözleşmelerin niteliğine bağlı olacak. Henüz yerli ve yabancı üreticiler arasındaki alım dengesi ya da hangi şirketlerle çalışılacağı netlik kazanmış değil. Dolayısıyla harcama planının küresel ve yerel savunma pazarındaki somut yansımalarını kestirmek güçleşiyor.

Öte yandan, dev bütçenin kamu borçlanması, vergi artışları veya kamu harcamalarındaki kesintiler yoluyla nasıl finanse edileceği henüz açıklanmadı. Ayrıca 2027 yılında başlatılması hedeflenen yeni program ile halen devam eden mevcut program arasındaki geçişin nasıl sağlanacağı yanıt bekleyen kritik başlıklar arasında bulunuyor.