Devlet Bahçeli’den 19 ilçe için il olma teklifi

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 19 yeni il için önerdiği ilçeleri açıklarken kararın TBMM'nin yasama iradesine bağlı olduğunu belirtti.

Bahçeli'nin önerisi, belirlenen ilçelere il statüsü verilmesinin yanında belediyelerin sorumluluklarının ve yerel idarelerin yapılanmasının değiştirilmesini de içeriyor. Bahçeli, hizmetlere erişimin kolaylaşacağını savundu; ancak bu beklenti, uygulamayla elde edilmiş bir sonuç değil, önerinin hayata geçirilmesine ilişkin değerlendirmesi niteliğinde.

İl statüsünde karar Meclis'e bağlı

Bahçeli, il sayısının 100'e çıkarılmasını hedefleyen yaklaşımında nüfusun tek başına yeterli ölçüt olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Nüfusu 100 bini aşan ilçelerde il olma isteğine işaret ederken, seçimde başka nesnel ölçütlerin de dikkate alındığını ifade etti.

Açıklamada bu diğer ölçütlerin neler olduğu veya ilçelerin hangi değerlendirmeler sonucunda seçildiği ayrıntılandırılmadı. Dolayısıyla nüfus eşiği, listedeki bütün ilçelerin otomatik olarak il yapılmasını sağlayacak bir koşul olarak sunulmuyor; Bahçeli'nin tarif ettiği yaklaşım, nüfusun ötesinde bir değerlendirmeyi de içeriyor.

Bahçeli, ilgili kurumların incelemeleri ve görüşleri sonrasında yasama yetkisinin TBMM tarafından kullanılacağını vurguladı. Bu çerçevede açıklanan isimler, yürürlüğe girmiş bir statü değişikliğini değil, siyasi bir önerinin kapsamını gösteriyor; açıklama, ilçelerin hangi tarihte il olacağına ilişkin takvim vermiyor.

Yedi bölgeden ilçeler öneriye giriyor

Önerinin Akdeniz ayağında Alanya ve Tarsus'un yanı sıra Kozan ile Elbistan bulunuyor. Bahçeli'nin sıraladığı yerler arasında Ege'den Akhisar ve Fethiye, Marmara'dan ise Bandırma ve Lüleburgaz yer alıyor; böylece liste yalnızca tek bir coğrafi bölgeyle sınırlı kalmıyor.

İç Anadolu için gösterilen ilçeler Konya Ereğli ile Polatlı oldu. Karadeniz'de Zonguldak Ereğli, Ünye ve Vezirköprü önerilirken, Doğu Anadolu'da Ahlat, Erciş ve Doğubeyazıt; Güneydoğu Anadolu'da ise Siverek, Ergani ve Midyat aynı kapsamda değerlendirildi.

Bahçeli, il önerilerinden ayrı olarak 78 ilçe oluşturulması hedefini de dile getirdi. Bu ilçelerin tamamının önerilen yeni illere bağlanması öngörülmüyor: Açıklamasına göre, il bazında yürütülecek ayrıntılı incelemeler sonucunda mevcut illerin sınırları içinde de yeni ilçeler kurulabilecek.

Bu nedenle il sayısını artırma önerisiyle yeni ilçelerin hangi idari yapıya bağlanacağı, birbirine bağlı fakat ayrı değerlendirmeler gerektiriyor. Bahçeli'nin açıklaması, kurulması hedeflenen ilçelerin adlarını, sınırlarını veya bağlı olacakları illeri belirlemiyor; bu konuları daha sonra yapılacak çalışmalara bırakıyor.

Belediyelerin görevleri de yeniden tanımlanacak

Bahçeli'nin savunduğu düzenlemenin vatandaşlara dönük gerekçesi, kamu hizmetlerinin yerleşimlere daha yakın merkezlerden verilmesi. Eğitim ve sağlıkla birlikte güvenlik ve sosyal destek alanlarında erişimin kolaylaşacağını, hizmet niteliğinin ve idari uyumun iyileşeceğini ileri sürdü; vatandaş memnuniyetinde de artış beklediğini belirtti.

Yerel yönetimler bakımından ise büyükşehir ve ilçe belediyelerinin sorumluluk sınırlarının kesinleştirilmesini istedi. Bahçeli, Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Belediye Kanunu'nun yanında Köy Kanunu, İl İdaresi Kanunu ve İl Özel İdaresi Kanunu için de yeniden düzenleme çağrısı yaptı.

Öneri, il ve ilçe düzeyindeki teşkilat yapısının değiştirilmesini de kapsıyor. Bahçeli ayrıca kamu personeli sisteminde liyakatin esas alınmasını ve muhtarlıkların güçlendirilmesini istedi; ancak bu başlıkların uygulanmasına ilişkin personel ihtiyacı, finansman veya geçiş süresi açıklamasında yer almadı.

Bahçeli'nin çizdiği çerçeve benimsenirse süreç, yalnızca ilçelerin adlarının bir listeye alınmasından ibaret olmayacak; kurumsal çalışmalar, görev paylaşımı ve Meclis'in yasama kararı belirleyici olacak. Açıklamada açık kalan başlıklar, seçimin ayrıntılı ölçütleri, yeni ilçelerin bağlantıları ve hizmetlere ilişkin beklentilerin hangi düzenlemelerle karşılanacağı olarak öne çıkıyor.