Nijerya’da eyalet polisi tasarısı 30 meclisin onayını aldı

AllAfrica tarafından 2 Kasım'da yeniden yayımlanan bir ThisDay haberine göre, Nijerya'nın önerilen eyalet polisi anayasa değişikliği 29 Ekim itibarıyla en az 30 Eyalet Meclisinden onay aldı.

Bu sayı, 1999 Anayasası'nın 9(2) maddesi uyarınca gereken 24 eyaletlik onay eşiğini aşıyor ve güvenlik reformuna Nijerya'nın 36 eyaleti genelinde asgari düzeyden daha geniş bir taban sağlıyor.

Senato, Eyalet Polisi Anayasa Değişikliği Tasarısı'nı 24 Haziran'da onayladı, Temsilciler Meclisi ise 23 Temmuz'da bunu takip etti. Ulusal Meclis Katibi Kamoru Ogunlana, teklifi 16 Eylül'de eyalet yasama organlarına gönderdi.

Aynı zamanda 1999 Anayasasını İnceleme Senato Komitesi Başkan Yardımcısı olan Senato Lideri Opeyemi Bamidele, Ulusal Meclisin kalan prosedürleri tamamlamayı ve değişikliği Aralık 2026'ya kadar onay için Devlet Başkanı Bola Tinubu'ya göndermeyi hedeflediğini söyledi.

Bu adımlar arasında eyalet meclislerinden gelen raporların derlenmesi ve cumhurbaşkanına iletilmeden önce her iki mecliste de gerekli kararların alınması yer alıyor. Ulusal Polislik Yasası Başkanlık Çalışma Grubu, 23 Ekim'de anayasal eşiğe ulaşıldığını açıkladı.

Düzenleme, eyaletlerin federal bir gücün yanında polis teşkilatları işletmesi için yasal zemin oluşturacak. Tek başına, valilerin memur istihdam etmesine, komutanlıklar kurmasına veya bağımsız operasyonlara başlamasına izin vermeyecek.

Bu ayrım, ayrı bir düzenleme olan 2026 Ulusal Polislik Yasası'nı uygulamanın merkezine yerleştiriyor. Tasarının; işe alım, eğitim, disiplin, şikayetler, ateşli silahlar, finansman, denetim ve eyaletlerin operasyonlara başlamadan önce karşılaması gereken asgari standartlara ilişkin kuralları belirlemesi amaçlanıyor.

Özel Kalem Müdürü Femi Gbajabiamila başkanlığındaki başkanlık çalışma grubu, taslak Ulusal Polislik Yasası'nı ve buna bağlı 29 değişiklik tasarısını yasama taslağı incelemesi ve onaylanması amacıyla 19 Ekim'de Federal Adalet Bakanlığına sundu.

Önerilen kademeli düzenlemeye göre bir eyalet, polis teşkilatı kurmak için anayasal yetkiye sahip olsa bile memurlar polislik görevlerini üstlenmeden önce yine de eyalet mevzuatına ve ulusal standartlara göre belgelendirmeye ihtiyaç duyabilecek. Kendi güçlerini kurmaya hazır olmayan eyaletler Federal Polis'e güvenmeye devam edecek.

Teklif, tek bir ulusal polis yapısının Nijerya'nın haydutluk, adam kaçırma, terörizm, toplumsal şiddet ve raporda adı geçen diğer suçları içeren güvenlik baskıları karşısında yetersiz kaldığı yönündeki uzun süredir devam eden argümana yanıt veriyor. Destekleyenler, eyalet yönetimlerinin yerel araziye, dillere ve istihbarat ağlarına daha yakın olduğunu söylüyor.

Eyalet polisine karşı çıkanlar, valilerin bu yeni teşkilatları siyasi rakiplerine, eleştirmenlere veya kamuoyu muhalefetine karşı kullanabileceği konusunda uyarıyor. Diğerleri ise tüm eyaletlerin profesyonel polis teşkilatları için maaşları, eğitimi, emekli maaşlarını, teçhizatı, iletişimi ve barınmayı finanse edip edemeyeceğini sorguluyor.

Nihai mevzuatın federal ve eyalet teşkilatlarının sorumlulukları nasıl paylaşacağını tanımlaması bekleniyor. Federal polis; terörizm, organize suç, federal suçlar ve eyalet sınırlarını aşan güvenlik vakaları gibi ulusal işlevleri elinde tutacak.

Finansman kriterleri, denetim organları, komuta kuralları ve şikayet mekanizmaları milletvekilleri için henüz çözülmemiş ayrıntılar olarak kalıyor. Önerilen Ulusal Polislik Yasası'nın ayrıca sürdürülebilir finansman, ulusal standartlar ve olası hibe desteğini de ele alması bekleniyor.

Bamidele, Ulusal Meclisin kalan yasama prosedürlerini tamamlamayı ve anayasa değişikliğini Aralık 2026'ya kadar onay için Devlet Başkanı Tinubu'ya iletmeyi planladığını söyledi. Herhangi bir eyalet polisi teşkilatı faaliyete geçmeden önce, katılan her eyaletin yetki veren eyalet mevzuatını yürürlüğe koyması ve Ulusal Meclis Yasası ile belirlenen ulusal asgari standartları karşıladığına dair sertifika alması gerekiyor.

Kaynak: haber, AllAfrica aracılığıyla ThisDay, 2 Kasım 2026