İsrail Cumhurbaşkanı Herzog: Koalisyon uzlaşması için çaba göstereceğim

Herzog, İsrail’de koalisyon kurulması için çarşamba günü parti liderleriyle görüşeceğini, yeniden seçimi önlemeye çalışacağını söyledi.

İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, İsrail Merkez Seçim Komitesi tarafından iletilecek resmi sonuçları aldıktan sonra istişareleri başlatacağını belirtti. Görüşmelerde liderlerden hem başbakanlık için tercih ettikleri ismi hem de hükümetin oluşturulmasında kime destek vereceklerini açıklamalarını isteyeceğini aktardı.

Aktarılan geçici sandalye dağılımı, tarafların tek başına hükümet çoğunluğuna ulaşamadığına işaret ediyor. Binyamin Netanyahu’nun öncülüğündeki blok için 53, Gadi Eisenkot’un başını çektiği blok için 48 sandalye bildirilirken, hükümet çoğunluğu eşiği 61 olarak veriliyor.

İki blok da çoğunluğun gerisinde

27 Ekim’de gerçekleştirildiği belirtilen seçime ilişkin bu rakamlar, 120 üyeli Meclis’te Netanyahu tarafının çoğunluk için sekiz, Eisenkot tarafının ise 13 sandalyeye daha ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Ancak dağılım henüz kesinleşmediğinden, bu hesap resmi sonuçlar açıklanana kadar geçici niteliğini koruyor.

İsrail vatandaşlığı bulunan Filistinlilerin temsil edildiği iki listenin toplam sandalye sayısı ise 19 olarak aktarılıyor. Bu toplam, her iki blokun çoğunluk açığından da büyük; ancak aritmetik olanak, listelerin herhangi bir hükümet formülüne siyasi destek vereceği anlamına gelmiyor.

Dolayısıyla müzakerelerin konusu yalnızca başbakanlık için hangi ismin öne çıkacağı değil, o ismin Meclis’te hangi destekle hükümet oluşturabileceği olacak. Herzog’un liderlere yönelteceğini söylediği iki ayrı soru, aday tercihinin yanında koalisyon desteğinin de açıklığa kavuşturulmasını amaçlıyor.

Herzog yeniden seçimden kaçınmak istiyor

Herzog, katıldığı programda siyasi liderlerin sandıktan çıkan tabloyu kabul etmeleri gerektiğini söyledi. Partiler arasında anlaşma sağlanması için çaba harcayacağını belirten Cumhurbaşkanı, çözümsüzlüğün yeni bir seçime dönüşmesini istemediğini ifade etti.

Bu tutum, Herzog’un oylamanın ardından dile getirdiği erken seçimden kaçınma hedefiyle örtüşüyor. Bununla birlikte Cumhurbaşkanı’nın uzlaşma çağrısı, partilerin belirli bir koalisyon modeli üzerinde anlaştığına ilişkin bir açıklama içermiyor; liderlerin vereceği yanıtlar henüz ortaya çıkmış değil.

Görüşmelerde bir başbakan adayı için destek bildirilmesi ile o adayın kuracağı hükümete katılma kararı aynı siyasi taahhüt olmayabilir. Bu nedenle Herzog’un açıklamasında öne çıkan ayrım, liderlerin kimi önerdiği kadar hangi hükümet düzenlemesine destek vermeye hazır olduklarının da belirlenmesi.

Garantörlük iddiası Biton’dan geliyor

Koalisyon seçeneklerine ilişkin ayrı bir iddia, Netanyahu’ya yakınlığıyla tanımlanan Dimona Belediye Başkanı Benny Biton’dan geldi. Biton, verdiği röportajda Netanyahu’nun “ulusal birlik hükümeti” seçeneğine ilgi duyduğunu ileri sürdü; bu değerlendirme Netanyahu’nun kendi açıklaması olarak sunulmadı.

Biton ayrıca ABD Başkanı Donald Trump ile Herzog’un böyle bir hükümetin oluşturulmasına garantör olacağını savundu. Sözlerinin kesin olduğunu vurgulasa da bu, Biton’un iddiası niteliğinde; Trump veya Herzog tarafından açıklanmış bir garantörlük taahhüdü olarak değerlendirilemez.

Garantörlük ifadesinin hangi yükümlülükleri kapsadığı ve olası anlaşmazlıklarda nasıl işleyeceği belirsiz. Biton’un açıklaması, birlik hükümeti düşüncesini gündeme taşıyor ancak hangi partilerin katılacağına, görevlerin nasıl paylaşılacağına veya ortak programın ne olacağına yanıt vermiyor.

Geçici sonuçlar değişmez ve bloklardan biri dışarıdan yeterli destek bulursa, çoğunluk hesabı mevcut sandalye açığının kapatılması üzerinden ilerleyebilir. Birlik hükümeti seçeneğinde ise farklı siyasi tarafların aynı hükümet düzenlemesine onay vermesi gerekir; Biton’un sözleri böyle bir onayın sağlandığını göstermiyor.

Somut olarak açıklanan sonraki adım, Herzog’un resmi sonuçları teslim alması ve parti liderlerinin tercihlerini dinlemesi. Bu görüşmelerde yeterli destek ortaya çıkmazsa Cumhurbaşkanı’nın yeni seçimi önleme hedefinin hangi uzlaşmayla karşılanabileceği açık kalacak; belirleyici olan, liderlerin ilan edeceği destekler olacak.