İran’ın 4 ülke muafiyeti Hindistan petrolünü rahatlatabilir

İranlı milletvekili Amir Hayat-Moghaddam, 4 Kasım tarihli Times of India haberindeki ISNA söyleşisinde Hindistan dahil 4 ülkenin Hürmüz geçiş kısıtlamalarından muaf olduğunu söyledi.

Times of India’ın 4 Kasım haberine göre bu, ham petrol ihtiyacının yaklaşık %90’ını ithal eden Hindistan için önemli; ithalatının yaklaşık %30’u boğazdan geçiyor ve ham petrol iki aydır varil başına $110 veya üzerinde.

İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komitesi başkan yardımcısı Hayat-Moghaddam, ISNA’ya verdiği söyleşide muafiyet kapsamındaki ülkeleri Hindistan, Çin, Irak ve Katar olarak sıraladı. “We have currently exempted four countries — India, China, Iraq and Qatar — from transit restrictions in the Strait of Hormuz. Ships from these countries pass freely, and the Americans do not intercept them either,” dedi.

Hayat-Moghaddam, muafiyetlerin “belirli değerlendirmeler” ve karşılıklı çıkarlar temelinde verildiğini söyledi. Times of India haberine göre İranlı yetkili, Hint gemilerine geçiş kolaylığının Hindistan’dan ilaç ithalatını mümkün kılmayı, Çin’e tanınan istisnanın ise Pekin’in siyasi desteğini güvenceye almayı amaçladığını söyledi.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne bağlayan ve normal dönemlerde küresel enerji akışının yaklaşık %20’sini taşıyan dar deniz koridoru. Times of India, süren saldırılar nedeniyle ham petrol, gaz ve gübre taşıyan seferlerin yaklaşık 8 aydır aksadığını bildirdi.

Haberde adı verilmeyen üst düzey bir denizcilik yöneticisi, Hint gemilerinin nisandan bu yana gönderilmediğini söyledi. Aynı yönetici, gemi ve mürettebat için güvenlik riskinin ortadan kalkması halinde seferlerin yeniden başlayabileceğini, bunun sigorta primlerini düşürebileceğini ve boğazdan daha kısa rota kullanımıyla lojistik maliyetlerini azaltabileceğini belirtti.

Buna rağmen sektör kesin karar için beklemede. Times of India’a konuşan denizcilik sektörü yöneticileri, bildirilen muafiyetin Hint gemileri ve denizciler için güvenlik riskini azaltabileceğini, ancak gemileri boğaza yönlendirmeden önce daha fazla açıklık arayacaklarını söyledi.

Enerji piyasası açısından risk, muafiyetin yalnızca İranlı bir milletvekilinin açıklamasına dayanması ve uygulamanın sahada nasıl işleyeceğinin henüz net olmaması. Hayat-Moghaddam’ın ABD güçlerinin bu gemilere müdahale etmediği yönündeki ifadesi de bağımsız biçimde doğrulanmış değil.

Bölgedeki askeri gerilim de maliyet hesabının parçası. Atlas360’ın 4 Kasım’da aktardığı resmi açıklamalara göre İran güçleri Hürmüz Boğazı’nda deniz mayınlarının 4 tankeri vurduğunu ve bir ABD insansız hava aracının düşürüldüğünü söyledi; ABD Başkanı Donald Trump ise Amerikan güçlerinin Qeshm’de bir hava savunma mevzisini vurduğunu söyledi.

Times of India’a konuşan rafineri yetkilileri, Hürmüz’den normal gemi hareketinin yeniden başlamasının ham petrol bulunabilirliğini artırabileceğini ve fiyatları gevşetmeye yardımcı olabileceğini söyledi. Habere göre Kpler baş analisti Nikhil Dubey, Rus ham petrolünde artan navlun maliyetlerinin teslim fiyatı avantajını azalttığını, Batı Asya arzındaki iyileşmenin ise rafinerilere daha rekabetçi seçenekler sunduğunu söyledi.

Hindistan’ın Batı Asya’dan ham petrol ithalatı eylülde günlük yaklaşık 2,7 milyon varile çıkarak şubattan bu yana en yüksek düzeye ulaştı ve toplam ithalatın yaklaşık %54’ünü oluşturdu. Times of India haberine göre bu miktar ekimde günlük yaklaşık 2,3 milyon varildi.

Source: Haber, The Times of India, 4 Kasım 2026; Atlas360 arka plan notları, 4 Kasım 2026