Hindistan hisse vergileri 4,74 lakh crore FPI çıkışıyla tartışılıyor

Jimeet Modi'nin 18 Ekim'de Moneycontrol'de yayımlanan köşe yazısına göre, yabancı portföy yatırımcılarının Ocak 2025'ten bu yana hisse senetlerinden 4,74 lakh crore Rs çekmesinin ardından Hindistan'ın hisse vergisi rejimi rekabet gücü uyarısıyla karşılaştı.

Yazıda, bu çıkışların, yabancı portföy yatırımcılarının veya borsada işlem gören menkul kıymetleri alan denizaşırı fonların 2016'dan 2024'e kadar geçen dokuz yılda yaptığı 3,86 lakh crore Rs tutarındaki yatırımı aştığı belirtildi.

Modi, Hindistan'ın büyüme hikayesinin gücünü koruduğunu, ancak yabancı sermayenin vergileri, işlem maliyetlerini, döviz kuru hareketlerini, piyasa likiditesini ve politika istikrarını da göz önünde bulundurduğunu savundu. Yazıda vergilendirme, hükümetin en doğrudan kontrol ettiği değişkenlerden biri olarak nitelendirildi.

Yazıya göre Hindistan, borsada işlem gören hisselerde 1,25 lakh Rs üzerindeki uzun vadeli sermaye kazançlarını %12,5, kısa vadeli sermaye kazançlarını ise %20 oranında vergilendiriyor. Yatırımcılar ayrıca, fiziki teslimatlı hisse işlemlerinin hem alım hem satım tarafında %0,1'lik bir kesinti içeren menkul kıymet işlem vergisini de ödüyor.

Yazı, bu maliyetleri, koşullara bağlı olarak borsada işlem gören hisselerdeki yabancı portföy yatırımcılarına genellikle daha avantajlı sermaye kazancı uygulamaları sunduğu belirtilen Hong Kong, Singapur ve Tayvan'daki rejimlerle kıyasladı. Ayrıca koşullara ve yürürlükteki yasal çerçeveye bağlı olarak bazı yabancı yatırımcıların ABD ve Birleşik Krallık'ta borsadaki hisseler için yerel sermaye kazancı vergisinden muaf tutulabileceği ifade edildi.

Vergi tartışması, yabancı satışlarının Hindistan hisseleri üzerinde bir baskı noktası olmaya devam ettiği bir dönemde geldi. Atlas360, 18 Ekim'de ham petrol fiyatları, ABD tahvil getirileri ve doların risk iştahını baskılamasıyla Ekim ayındaki 52.100 crore Rs tutarındaki çıkışın 2026 çıkışlarına eklendiğini bildirmişti.

Moneycontrol yazısı, hisse senedi çıkışlarını yalnızca vergilendirmeye bağlamadı. Küresel faiz oranlarını, jeopolitik belirsizliği, göreceli değerlemeleri, şirket kârlarını ve rupideki değer kaybını da yabancıların varlık dağılımı kararlarını şekillendiren etkenler arasında gösterdi.

Yazıya göre Hindistan'ın hisse vergisi çerçevesi son yirmi yılda sıkılaştı. Borsada işlem gören hisselerdeki uzun vadeli sermaye kazançları 2004'ten 2018'e kadar vergiden muafken, kısa vadeli sermaye kazancı oranı 2004'teki %10 seviyesinden şu an %20'ye yükseldi.

İşlem vergisi gelirleri de arttı. Menkul kıymet işlem vergisi tahsilatı 2015-16 mali yılındaki yaklaşık 7.350 crore Rs seviyesinden 2024-25 mali yılında 52.197 crore Rs seviyesine çıktı; yazıda bu yaklaşık yedi katlık artışın yalnızca vergi oranı değişikliklerini değil, kısmen artan piyasa hareketliliğini de yansıttığı belirtildi.

Yazı, hisse vergilerini borçlanma piyasası yatırımcılarına sağlanan kolaylıklarla karşılaştırarak, yabancı portföy yatırımcılarının devlet tahvillerinden elde ettiği belirli faiz gelirleri ve sermaye kazançlarının Nisan 2026'dan itibaren gelir vergisinden muaf tutulduğunu aktardı. Yazıya göre benzer bir kolaylık hisse senedi yatırımlarına tanınmadı.

Kaynak: köşe yazısı, Moneycontrol, 18 Ekim 2026