Asgari ücret 37 bin lirayı aşacak mı? İlk rakamlar bütçe teklifinde

Asgari ücret için %33,7 artış hesabı, 2027 bütçe teklifindeki vergi istisnası tutarına dayanıyor; bu oran kesinleşmiş bir zam değil.

Aktarılan hesaplamada, 2026 için belirtilen 28.075 TL net ücretin aynı oranda artırılması halinde 2027 tutarı 37.536 TL oluyor. Ancak bu sonuç, aralık ayında başlaması beklenen görüşmelerden çıkmış bir karar değil; bütçedeki iki tutarın karşılaştırılmasına dayanan koşullu bir hesap.

Vergi istisnasında öngörülen tutar yükseliyor

2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'ne ilişkin aktarılan verilere göre, ücretlilerin vergi istisnasından elde edeceği katkı 1 trilyon 460 milyar TL olarak öngörülüyor. Önceki yılın bütçe teklifinde aynı başlık altında yaklaşık 1 trilyon 92 milyar TL bulunuyordu.

Bu iki teklif arasındaki artış, kaynak metindeki hesaplamada yüzde 33,7 olarak veriliyor. Karşılaştırmanın bir tarafında 2026 teklifi, diğer tarafında 2027 teklifi yer alıyor; gerçekleşmiş harcama ile yeni teklif arasında bir karşılaştırma sunulmuyor.

Asgari ücretin hesaplamaya girmesinin nedeni, aktarılan bilgilere göre vergi istisnasının ücret düzeyine bağlı olması. Bununla birlikte, istisnanın toplam bütçe tutarındaki değişim ile tek bir çalışanın ücretindeki değişim farklı ölçüleri ifade ediyor.

Dolayısıyla teklif, ücret tartışmasına sayısal bir dayanak sağlasa da tek başına yeni net maaşı belirlemiyor. Toplam vergi istisnası tutarının hangi varsayımlarla oluşturulduğuna ilişkin ayrıntılar ise aktarılan bilgilerde bulunmuyor.

Ücret hesabında dört farklı oran

Kaynak metindeki %33,7 artış varsayımı, net ücrette yaklaşık 9.461 TL fark oluşturuyor. Aynı senaryo için brüt tutar 44.161 TL olarak aktarılıyor; ancak brüt hesabın başlangıç değeri ve ayrıntılı yöntemi paylaşılmıyor.

Bu nedenle net ve brüt rakamları, yürürlüğe girmiş bir ücret tarifesi olarak değil, belirtilen varsayıma bağlı sonuçlar olarak okumak gerekiyor. Çalışanın eline geçecek tutar ile brüt ücret arasındaki ayrım da hesaplamanın doğru anlaşılması açısından korunmalı.

Sunulan diğer hesaplarda, 28.075 TL tabanına %25 artış uygulandığında net tutar 35.094 TL oluyor. Artışın %30 olması halinde hesaplanan ücret 36.498 TL'ye çıkıyor.

%35 artış varsayımında ise net tutar 37.901 TL olarak veriliyor. Böylece sunulan alternatifler arasında en düşük sonuç 35.094 TL, en yüksek sonuç 37.901 TL; bunların hiçbiri açıklanmış bir anlaşmayı temsil etmiyor.

Senaryoların ortak noktası, aynı başlangıç ücretine farklı artış oranları uygulanması. Bu rakamlar seçeneklerin çalışan açısından nominal karşılığını gösteriyor, fakat hangi oranın görüşmelerde benimseneceğine ilişkin kanıt sunmuyor.

Aralık görüşmeleri ücret kararını belirleyecek

Aktarılan takvime göre nihai tutar, aralık ayındaki görüşmeler tamamlandıktan sonra belirlenecek. Bütçe teklifinin ortaya koyduğu vergi istisnası öngörüsü ile bu görüşmelerde alınacak ücret kararı, bu nedenle ayrı aşamalar olarak değerlendirilmek durumunda.

Eğer görüşmelerden yüzde 33,7 artış çıkarsa, kaynak metnin hesabına göre çalışanların aylık net geliri 37.536 TL olacak. Farklı bir oran üzerinde uzlaşılması halinde ise bütçe kaleminden türetilen bu rakam yeni ücreti göstermeyecek.

Çalışanlar açısından açık konu, aylık gelirlerine hangi tutarın yansıyacağı; işverenler açısından ise kesinleşecek ücretin brüt karşılığı. Sunulan materyal, işletmelerin toplam maliyetini veya sektörler arasındaki etkileri ölçmeye yarayacak veri içermiyor.

Net ücret artışının alım gücüne ne ölçüde dönüşeceği de yalnızca bu hesaplardan çıkarılamıyor. Bunun için fiyat gelişmeleriyle karşılaştırma gerekirken, aktarılan senaryolar yalnızca TL cinsinden ücret tutarlarını gösteriyor.

Görüşmelerin ardından açıklanacak net ve brüt tutarlar, bütçe kaynaklı senaryonun gerçekleşip gerçekleşmediğini ortaya koyacak. O zamana kadar yüzde 33,7 oranı, kararlaştırılmış zam değil, vergi istisnası öngörüsünden hareketle kurulmuş bir hesap olarak kalıyor.