IMF Afrika büyüme tahminini %4,5’e çıkardı, borç uyarısı yaptı

IMF, Sahra Altı Afrika'nın 2026 ve 2027 büyüme tahminini %4,5'e yükseltirken, artan borçlanma maliyetlerinin bölgeyi tehdit ettiği uyarısında bulundu.

Revize edilen görünüm bir hızlanmaya işaret etmek yerine, beklenen genişlemeyi 2025 ile aynı oranda tutuyor. Uluslararası Para Fonu, 15 Ekim 2026'da Bangkok'ta yayımlanan Bölgesel Ekonomik Görünüm raporunda tahminini Nisan ayına göre %0,2 puan artırdı.

Bu yukarı yönlü revizyon, bölgenin dış baskılara maruz kalmasına ilişkin bir uyarıyla birlikte geldi. IMF Afrika Departmanı Direktörü Zeine Zeidane, yükselen uluslararası faiz oranlarının ve İran savaşına bağlı olarak yeniden canlanan enflasyonun Afrika ekonomilerini baskı altına aldığını söyledi.

Büyüme sürüyor ancak finansman zorlaşıyor

Zeidane, bölgenin 2025 performansını “son on yılın en hızlı temposu” olarak nitelendirerek yeni tahmin için geçmişe dönük bir kıyaslama sundu. Fonun değerlendirmesi bu nedenle, büyümenin süreceği beklentisini bu büyümeyi çevreleyen finansal koşullara dair endişelerle birleştiriyor.

Raporun yayımlanması öncesinde verdiği bir mülakatta Zeidane, “Bu ülkelerin birçoğu için borçlanma maliyeti yükselecek” dedi. Bu ifade her ekonominin aynı oranda bir artışla karşılaşacağı anlamına gelmeyip, finansman maliyetlerine ilişkin bir tahmindir.

Bu ayrım, bölgesel büyüme verisinin yorumlanması açısından önem taşıyor. Sahra Altı Afrika'yı kapsayan bir tahmin, tek tek ülkelerin nasıl bir performans sergileyeceğini ortaya koymuyor; manşetteki yukarı yönlü revizyon da yüksek faiz oranlarına ya da enerji maliyetlerine maruz kalma durumuna dair ülke bazında bir ölçüm sunmuyor.

Borç baskıları IMF'nin yanıtını karmaşıklaştırıyor

Zeidane, IMF'nin bölgede aktif yaklaşık 19 programı olduğunu söyledi. Ayrı olarak, yüksek borç sıkıntısı riskiyle karşı karşıya olan Afrika ülkelerinin sayısını yaklaşık 20 olarak belirterek, finansman kırılganlıklarının genel büyüme görünümünün ötesine geçtiğine işaret etti.

Bu rakamlar farklı kategorileri ve coğrafi kapsamları tanımlıyor: Sahra Altı Afrika'daki aktif IMF anlaşmaları ile kıta genelindeki borç riski değerlendirmeleri. Söz konusu veriler, kaç ülkenin her iki grupta birden yer aldığını veya kaç hükümetin ilave yardım arayışına girebileceğini netleştirmiyor.

Zeidane, yeni taleplerin gelmesi halinde kurumun buna yanıt vermeye hazır olduğunu söyledi. Zeidane'ın açıklamaları yeni programlar, ilave fon tutarları ya da belirli hükümetlerle yapılmış anlaşmalar duyurmaktan ziyade, yardıma hazır olunduğunu ifade etti.

Enerji maliyetleri enflasyon politikasını sınıyor

IMF, bölgedeki merkez bankalarının çoğunun daha sıkı bir para politikasına ihtiyaç duyabileceğini belirtti. Raporda, “yüksek enerji fiyatları stagflasyonist bir zorluk yaratıyor” uyarısı yapılarak, daha zayıf bir ekonomik faaliyetin yanı sıra enflasyon baskısı olasılığına işaret edildi.

Enerji fiyatları yüksek kalmaya devam eder ve ardından parasal sıkılaşma gelirse bölge, fonun dikkat çektiği maliyet baskıları ve daha pahalı borçlanma bileşimiyle karşı karşıya kalacak. Bu senaryo altında finansman arayan hükümetler ve krediye bağımlı işletmeler daha sıkı koşullarla karşılaşacak, IMF desteği talepleri ise artabilecek.

Bu dış baskıların hafiflemesi halinde ise finansman ortamı Zeidane'ın tanımladığı risk senaryosundan daha az olumsuz olacak. Bu durum tek başına, fonun tespit ettiği borç kırılganlıklarını ortadan kaldırmayacak veya büyümenin tahmini aşacağını kanıtlamayacak.

Önümüzdeki testler, bölge merkez bankalarının politikayı sıkılaştırıp sıkılaştırmayacağı ve daha fazla hükümetin IMF yardımına başvurup başvurmayacağı olacak. Yukarı yönlü revize edilen büyüme tahmini ile borç uyarısı, aynı değerlendirmenin ayrı parçaları olmaya devam ediyor: beklenen genişleme iyileşti ancak finansman riskleri ortadan kalkmadı.