Diyanet’te fon krizi iddiası: Filistin için toplanan paralar mı eridi?

Türkiye Diyanet Vakfı hakkında fon yatırımlarından zarar edildiği iddiası ile kurum kaynaklarının bunu reddeden açıklaması arasında çelişki bulunuyor.

Gazeteci Yavuz Alatan’ın aktardığı iddialar, yatırımın yüzde 48 kayıpla sonuçlandığı ve çekilmek istenen tutarın yarısının fonda kaldığı yönünde. Aynı aktarımda Diyanet kaynakları kayıp yaşanmadığını savunuyor; ancak başlangıçtaki yatırım büyüklüğü, çekilen tutar ve kalan varlıkların parasal karşılığı belirtilmiyor.

Tartışmanın merkezinde yalnızca yatırımın getirisi değil, yardım amacıyla ayrılan kaynakların hangi koşullarda değerlendirildiği de bulunuyor. Filistin ve acil yardım bölgelerine yönelik paraların fonlara yönlendirildiği iddiası, bu kaynakların kullanımına ilişkin karar sürecini de gündeme taşıyor.

Fondan çıkış ve aktarım iddiaları

Alatan’ın haberine göre Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş, fon krizinin ardından yatırımların sonlandırılması yönünde talimat verdi. Haberde, zarar iddiası bu talimatın ardından yapılan çıkış işlemiyle ilişkilendiriliyor; işlem tarihi, satış fiyatı ve kayıp hesabının dayandığı kayıtlar ise aktarılmıyor.

Yine Alatan’ın aktardığına göre çekilebilen kaynak bir katılım bankasına taşındı. Haberde görüşlerine yer verilen, isimleri açıklanmayan Diyanet kaynakları ise tutarın başka bir fonda değerlendirildiğini belirterek zarar iddiasını reddetti.

Bu iki anlatım, paranın hangi hesap veya yatırım aracına geçtiği konusunda ayrıntı sunmuyor. Aktarımın yapıldığı banka ile önceki ve sonraki fonların adları da belirtilmediğinden, işlemlerin kapsamı ve birbirini hangi sırayla izlediği açık değil.

Alatan ayrıca vakfın yatırımın tamamından çıkmak istediğini, ancak prosedürler nedeniyle yalnızca yarısını çekebildiğini ileri sürüyor. Çıkışı sınırladığı belirtilen prosedürün niteliği, ilgili düzenleme ve kalan tutarın ne zaman kullanılabileceği konusunda bilgi bulunmuyor.

Yardım parası ve enflasyon gerekçesi

Siyasi tarafta Anahtar Parti Genel Başkan Yardımcısı Özcan Gündör’ün, haberde Türkiye Diyanet Vakfı Başkanı olarak tanıtılan İzani Turan ile görüştüğü aktarılıyor. Alatan’ın haberindeki iddiaya göre bu görüşmede, Filistin’e ve başka acil ihtiyaç bölgelerine ayrılan kaynakların yatırım fonlarında tutulduğu kabul edildi.

Ancak görüşmeye ilişkin doğrudan bir açıklama veya tutanak sunulmuyor. Bu nedenle yardım paralarının niteliğine ilişkin anlatım, Turan’ın doğrulanmış beyanı olarak değil, görüşmenin içeriğine dair bir iddia olarak ele alınmalı.

Haberde yatırım kararına gerekçe olarak Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün kaynakların enflasyon nedeniyle değer kaybetmesini önlemeye yönelik tavsiyesi gösteriliyor. Tavsiyenin yazılı olup olmadığı, tarihi, kapsamı ve belirli bir yatırım aracını içerip içermediği açıklanmıyor; kurumun bu yönde bir belgesi de aktarılmıyor.

Zekat kararı tartışmanın sınırını belirliyor

Konunun dini boyutunda Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 23 Mart 2022 tarihli kararı öne çıkıyor. Kararda, zekatın dağıtımına aracılık eden kuruluşların bu varlıkları alıcılarına teslim etmeden gelir elde etmek amacıyla değerlendirmesine izin verilmiyor.

Kurulun aktarılan hükmü şöyle: "Zekat malının, hak sahiplerine verilmeden önce, zekat dağıtılmaya aracılık eden hayır kuruluşları tarafından nemalandırmak amacıyla tasarrufa konu edilmesi caiz değildir." Bununla birlikte, tartışılan fondaki kaynakların ne kadarının zekat olduğu belirtilmediğinden, yatırımın bu hükümle doğrudan çeliştiği sonucuna mevcut bilgilerle varılamıyor.

Zarar iddiası ile fonda beklediği ileri sürülen para da ayrı belirsizlikler taşıyor. Yatırımın değer kaybetmesi, satış sırasında kaybın gerçekleşmesi ve paranın çekilememesi aynı durumu anlatmıyor; haberde bu ayrımı yapmaya yetecek hesap dökümü bulunmuyor.

Aktarılan bilgilere göre Diyanet tarafından kaybın büyüklüğünü ve fondaki bakiyenin durumunu açıklayan ayrıntılı resmi bir açıklama henüz yapılmadı. İşlem kayıtları, kaynakların bağış türlerine göre dağılımı ve çıkış koşulları açıklanırsa hem mali kayıp iddiasının hem de zekat hükmüne ilişkin tartışmanın kapsamı netleşebilir.