Yargıtay’dan emeklileri ilgilendiren emsal karar

Yargıtay, SGK'nin askerlikle çakıştığı için iptal ettiği 10 günlük çalışmayı geçerli sayan kararı onayarak sigortalıyı haklı buldu.

Dava sürecine ilişkin aktarıma göre uyuşmazlık, askerlik sırasında kullanılan izinde yapılan çalışmanın sigortalılık hesabına katılıp katılamayacağı üzerinde toplandı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), askerlik dönemiyle örtüşen hizmeti kayıttan çıkarmış; bu işlem sonrasında yaptığı hesaplamayla davacının emeklilik talebini reddetmişti.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kurumun temyiz itirazlarını kabul etmeyerek davacı lehindeki hükmü onadı. Böylece dava konusu hizmetin geçerliliğini tanıyan ve kurumun iptal işlemini kaldıran mahkeme kararı, temyiz incelemesinden de geçti.

On günlük hizmet emeklilik hesabında

Davacının talebi, yalnızca bir çalışma kaydının düzeltilmesinden ibaret değildi. Aktarılan olayda SGK, bu hizmeti dışarıda bırakarak sigortalılık başlangıcını ve hizmetleri yeniden değerlendirdiği için uyuşmazlık doğrudan emeklilik başvurusunun sonucuyla bağlantılıydı.

Bu nedenle dosyanın merkezinde, askerlik sürerken yapılan çalışmanın hangi koşullarda gerçekleştiği bulunuyordu. Davacı, görevinden izinli olduğu sırada işyerinde gerçekten çalıştığını belirterek bu sürenin sigortalı hizmet kabul edilmesini istedi; kurumun silme işleminin de kaldırılmasını talep etti.

Paylaşılan bilgilere göre davacı, askerlik görevini 1993–1995 döneminde yerine getirdi. Aralık 1994 ile Ocak 1995 arasına denk gelen izin sırasında Ankara'ya giderek bir işyerinde çalıştı ve işveren bu çalışma için sigorta bildirimi yaptı.

Yargılamada geçerli kabul edilen kayıt, 21–31 Aralık 1994 dönemi için bildirilen 10 günlük hizmetti. Bu süre, davacının bütün askerlik dönemini değil, izin sırasında gerçekleştiği belirtilen işyerindeki çalışmasını kapsıyordu.

SGK itirazı üç yargı aşamasından geçti

Davayı inceleyen Ankara 41. İş Mahkemesi, sigortalının talebini kabul ederek tartışmalı hizmetin geçerli olduğuna hükmetti. Mahkeme ayrıca, SGK'nin bu kayda yönelik iptal işlemini kaldırdı; böylece kurumun çalışma süresine ilişkin değerlendirmesini davacı lehine değiştirdi.

SGK, ilk derece hükmüne karşı istinaf yoluna başvurdu. Dosyayı değerlendiren Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi, başvuruyu esastan reddetti ve ilk derece mahkemesinin vardığı sonucu hukuka uygun buldu.

Kurumun avukatı daha sonra temyiz başvurusunda incelemenin eksik kaldığını savundu. Tanık anlatımlarının yeterli olmadığı iddiasını da ileri sürdü; bunlar, SGK tarafının karara karşı sunduğu itirazlardı.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise temyiz gerekçelerini kabul etmedi. Aktarılan karara göre daire, istinaf hükmünde usul veya kanuna aykırılık görmeyerek davacı lehindeki sonucu korudu.

Kararın kapsamını fiili çalışma belirliyor

Dosyada kabul edilen hizmetin ayırt edici unsurları, çalışmanın izin sırasında yapılması, fiilen gerçekleşmesi ve işveren tarafından sigortaya bildirilmesiydi. Karar, askerlikte geçirilen sürenin tamamının kendiliğinden işyerinde çalışılmış gün olarak sayıldığı anlamına gelmiyor; uyuşmazlık belirli bir çalışma kaydına ilişkindi.

Aktarılan sonuç, bu davada askerlikle tarih çakışmasının hizmet iptalini korumaya yetmediğini gösteriyor. Bununla birlikte, bütün askerlik dönemi çalışmalarının koşulsuz biçimde geçerli sayılacağı yönünde genel bir sonuç çıkarmak için kararın tam gerekçesinin incelenmesi gerekiyor.

Benzer bir uyuşmazlıkta değerlendirilecek ayrım da izin tarihleri ile bildirilen çalışmanın gerçekten örtüşüp örtüşmediği olacaktır. Ancak dosyadaki tanık ifadelerinin içeriği ve çalışmayı destekleyen diğer belgeler paylaşılmadığından, mahkemelerin delilleri nasıl tarttığı bu bilgilerle ayrıntılandırılamıyor.

Davacı açısından onama, emeklilik hesabında tartışılan hizmetin geçerli kabul edilmesini sağlıyor. Buna karşılık mevcut bilgiler, kararın ardından emekli aylığı bağlanıp bağlanmadığını veya SGK'nin hesabı hangi tarihte yenilediğini açıklamıyor; hizmetin tanınmasıyla aylık bağlama işleminin tamamlanması ayrı aşamalar olarak duruyor.