Fon Krizinde Muhalefet Harekete Geçti: Meclis'e Kanun Teklifi

Ümit Özlale, fon soruşturmasında 131 tasfiye fon için tazmin teklifini Meclis’e sundu; dosya siyasi denetim gündemine girdi.

Yeni Parti İzmir Milletvekili Özlale’nin teklifi, 7 portföy yönetim şirketinin tasfiye edilen fonlarında zarar gördüğü belirtilen hak sahiplerine ödeme yapılmasını hedefliyor. Özlale, amaçlarının haksız kazancın izini sürmek ve mağdur yurttaşlara adil dağıtım sağlamak olduğunu belirtti.

131 fon için teklif

Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre, partinin Ekonomi Eş Güdüm Konseyi’nin zararların nasıl saptanacağı ve hangi kaynakla karşılanacağına ilişkin bir metin hazırladığını söyledi. Emre’ye göre teklif, zarara neden olduğu ileri sürülen kişi ve yapıların mal varlıklarının belirlenmesiyle tazminat mekanizması kurulmasını öngörüyor.

Teklifin siyasi ayağı, sadece yatırımcı zararının giderilmesiyle sınırlı değil. Yeni Parti, 131 fonun tasfiyesine giden sürecin kronolojisinin, gecikme iddialarının, suç duyurularının kapsamının ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) içindeki olası ihmal iddialarının bağımsız biçimde incelenmesini istiyor.

Parti ayrıca geçmiş SPK yönetimi döneminde verilen fon, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu ve diğer izinlerin geriye dönük incelenmesini talep ediyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) dahil ilgili kamu otoritelerinin geçmiş kuruluş izinlerindeki sorumluluğunun araştırılması da teklifin tartışma başlıkları arasında yer alıyor.

Siyasi sorular genişledi

Özgür Özel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a geçmiş ve mevcut kabinelerdeki bakanların ya da Cumhurbaşkanlığı’ndaki üst düzey bürokratların söz konusu fonlarda işlem yapıp yapmadığını sordu. Özel’in soruları, dosyanın piyasa denetimi yanında siyasi temas iddiaları üzerinden de büyüdüğünü gösterdi.

TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık ise Mehmet Türkoğlu, Osman Dündar Çiftçi ve Hayrettin Koç’un Pusula Portföy ve Tera Portföy başta olmak üzere portföy yönetim şirketlerinin fonlarında milyon doları aşan işlemler yapıp yapmadığını sordu. Şık’ın soruları, adı geçen kişilere yönelik bir yargı hükmü değil, açıklama talebi niteliği taşıyor.

CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, vatandaş zararının sorumluların mal varlıklarından karşılanmasını, geçmiş ve mevcut yetkililer hakkında idari ve adli soruşturma yürütülmesini istedi. Öztrak ayrıca TBMM bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulması çağrısı yaptı.

Yeni Yol Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ da Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle ayrı soru önergeleri verdi. Özdağ, SPK, Borsa İstanbul ve ilgili kamu birimlerinin olağan dışı büyüme, değerleme ve fiyat hareketlerini zamanında tespit edip etmediğinin açıklanmasını istedi.

SPK raporu ve dosya

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, SPK’nın 17 Eylül tarihli denetim raporunda Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. (KTLEV) paylarında piyasa dolandırıcılığı yapıldığı yönündeki tespitler üzerine soruşturma başlattı. Dosyada Pusula Finans Holding, Pusula Yatırım Menkul Değerler, Tera Yatırım Menkul Değerler, Tera Portföy Yönetimi, Hedef Holding, Hedef Portföy Yönetimi, Bulls Yatırım Menkul Değerler ve Bulls Portföy Yönetimi bağlantılı finansal işlemler incelemeye alındı.

Operasyonlarda Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, Tera Portföy Genel Müdürü Alper Öztürk ve Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi gözaltına alındı. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında 23 kişi tutuklandı, bazı şüphelilerin mal varlıklarına el konuldu.

Başsavcılık ayrıca Mali Suçları Araştırma Kurulu’ndan (MASAK) şirket yöneticilerinin 2024’ten bu yana yaptığı para ve kripto varlık transferlerini incelemesini istedi. İncelemenin birinci derece yakınların mali hareketlerini ve yurt dışına para ya da kripto varlık aktarımı iddialarını da kapsayacağı açıklandı.

20 milyar dolar iddiası

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, manipülatif işlemlere konu olduğunu öne sürdüğü fonların büyüklüğünün 17-20 milyar dolar aralığına ulaştığını iddia etti. Usta, 17 Eylül’de 7 şirkete ait 131 fonun tasfiye edildiğini ve toplam büyüklüğün yaklaşık 800 milyar lira olduğunu söyledi.

Usta, manipülasyon iddiasının halka arzlar ve belirli hisselerdeki olağan dışı yükselişlerle bağlantılı olduğunu savundu. Destek Faktoring hissesinin Şubat 2025’te 48 liradan halka arz edildiğini, altı ayda 4 bin liraya çıktığını ve 83 kat yükseldiğini belirterek SPK ile Borsa İstanbul’un denetim rolünü sorguladı.

Usta’ya göre küçük yatırımcılar, yüksek enflasyon döneminde birikimlerini korumaya çalıştıkları için suçlanamaz. Bazı fonların SPK tarafından düşük riskli sınıfta gösterildiğini hatırlatan Usta, Mehmet Şimşek’in daha önce fonlarda manipülasyon bulunduğuna ilişkin açıklamasından sonra neden 10 ay beklendiğinin açıklanmasını istedi.

Piyasa güveni sınanıyor

Teklif komisyon sürecine girerse, tazminatın hangi varlıklardan finanse edileceği ve mal varlığı tedbirlerinin hangi hukuki sınırlarla uygulanacağı dosyanın merkezine yerleşecek. Teklif ilerlemezse, yatırımcıların zararlarının giderilmesi mevcut ceza soruşturması, MASAK incelemesi ve bireysel hukuk yollarına bağlı kalacak.

Soruşturmanın hızlı ve şeffaf ilerlemesi halinde sermaye piyasalarında denetim kapasitesine ilişkin güvenin onarılması, portföy yönetim sektöründe ise uyum maliyetlerinin artması beklenebilir. Sürecin uzaması durumunda risk, yerli tasarruf sahibinin yatırım fonlarına mesafesinin artması ve Türkiye varlıklarına ilişkin güven kanalının zayıflaması olacaktır.