Dünyanın gözü Antalya’da: COP31 liderler zirvesi başladı

Türkiye, Antalya’daki COP31 liderler zirvesinde elektriğin küresel enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar %35’e taşıma önerisini gündeme getiriyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ağırladığı Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi, konferansın üçüncü gününde başladı. Liderlerin 11–12 Kasım boyunca sunacağı ulusal açıklamalarla, 20 Kasım’da tamamlanacak müzakerelere siyasi yön verilmesi amaçlanıyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası’nın (UNFCCC) programında, açılış konuşmaları Erdoğan ile BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e ayrıldı. Devlet ve hükümet başkanlarının ardından yapacağı açıklamalar, ülkelerin iklim politikalarını ve yeni dönem için üstlenmeyi planladıkları yükümlülükleri kapsıyor.

Elektrifikasyon önerisi sektörlere uzanıyor

Türkiye’nin sunduğu elektrifikasyon önerisi, ulaşım araçlarından sanayi tesislerine ve binalara kadar elektrik kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlıyor. Fosil kaynaklara bağımlılığı azaltma hedefiyle bağlantılı öneri, ilk günün enerji oturumunda değerlendirilecek; ancak mevcut küresel elektrik tüketim payına ilişkin karşılaştırmalı bir veri verilen bilgilerde bulunmuyor.

Bu nedenle yüzde 35 hedefinin büyüklüğünü değerlendirmek için yalnızca hedef tarihine değil, başlangıç düzeyine ve uygulama araçlarına da ihtiyaç var. Elektrik kullanımını artırma amacı ile bu elektriğin hangi kaynaklardan üretileceği, önerinin değerlendirilmesinde ayrı başlıklar oluşturuyor.

İlk günkü sanayi toplantısının gündeminde dönüşümün sermaye harcamaları, iş olanakları ve büyümeyle ilişkisi bulunuyor. Programdaki ayrı bir enerji şebekeleri oturumu da altyapıyı tartışmaya açıyor; böylece elektrik kullanımına ilişkin hedefin yanında şebekelerin geliştirilmesi de ele alınacak.

Atıkların azaltılması, kaynakların yeniden kullanımı ve metan salımları için de liderler düzeyinde bir toplantı planlandı. Açılışı, Cumhurbaşkanı’nın eşi ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan yapacak; BM Genel Sekreterliği’nin başka bir etkinliğinde ise afet uyarılarının daha geniş kesimlere ulaştırılması görüşülecek.

Fosil yakıt takviminde Brezilya önerisi

Enerji tartışmalarının geçmişinde, Brezilya’nın ev sahipliğindeki COP30’da kömür, petrol ve gaz kullanımını azaltacak ortak plan konusunda anlaşma sağlanamaması bulunuyor. Brezilya’nın COP31 öncesinde ortaya koyduğu öneri, bu kez ülkelerin enerji sistemlerine ilişkin değerlendirmeleri belirli tarihlere bağlamayı amaçlıyor.

Brezilya’nın önerdiği takvime göre ülkeler, enerji sistemlerini 2028’e kadar inceleyecek ve 2031’den başlayarak fosil yakıt arzını azaltmak üzere ortak çalışacak. Bu tarihler henüz kabul edilmiş bir anlaşmanın hükümleri değil, müzakereye sunulan yaklaşımın parçaları.

Guterres, 10 Kasım’da yaptığı açıklamada fosil yakıt kullanımından uzaklaşma süreci için net takvimler istedi. Paris Anlaşması’nın kabul edildiği 2015’teki zirveye başkanlık eden Laurent Fabius da değerlendirmesinde, yeni vaatlerin yanında mevcut yükümlülüklerin uygulama yöntemlerinin açıklanmasına ağırlık verdi.

Finansman ve kentler ikinci günde

UNFCCC programına göre 12 Kasım’daki görüşmeler, ulusal açıklamaların sürdürülmesinin yanı sıra Paris Anlaşması’nın uygulanmasına ve finansman olanaklarına erişime ayrılıyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin kaynaklara ulaşmasını kolaylaştırma konusu gündemde; programda bu başlık için açıklanmış bir mali paket tutarı yer almıyor.

Kentlere ayrılan toplantıda aşırı hava koşullarına dayanıklılık, uyum politikaları ve sürdürülebilir şehirleşme değerlendirilecek. Afrika’da daha temiz pişirme yöntemleri, kıtanın iklim politikasındaki rolü, dağların ekolojik korunması ve Pasifik adalarının dayanıklılığını destekleyecek finansman projeleri de ayrı görüşmelerin konuları arasında.

Antalya’daki toplantılar ziyaretçi erişimini ve ulaşımı da etkiliyor. Duyurulan düzenlemeye göre halka yönelik Yeşil Bölge, zirvenin iki günü boyunca kapalı kalacak; Antalya Valiliği’nin planı ise 11 Kasım sabahında liderlerin kullanacağı güzergâhlarda trafik sınırlamaları öngörüyor.

Liderlerin programı 12 Kasım’da tamamlandıktan sonra bakanlar ve müzakere ekipleri çalışmalarını sürdürecek. Açıklamaların ortak metne dönüşüp dönüşmeyeceği, finansmana ilişkin somut düzenlemeler ve fosil yakıtlar için bir takvim üzerinde uzlaşılması, konferansın kalan bölümündeki karar başlıklarını oluşturuyor.

https://x.com/ihacomtr/status/2120443049897841017?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2120443049897841017%7Ctwgr%5Ef2af61f258a7d2f0b9658085ae6dbc34c65dbc2d%7Ctwcon%5Es1_c10&ref_url=https%3A%2F%2Fgazeteoksijen.com%2Fsurdurulebilir-yasam%2Fdunya-liderleri-antalyada-bulusuyor-cop31-liderler-zirvesi-bugun-basliyor-295638