Ultra işlenmiş gıdayı çok tüketen çocuklarda ödül sinyali artıyor

USC araştırmacıları, 3 Kasım'da duyurulan bir JAMA Network Open çalışmasında, daha yüksek ultra işlenmiş gıda tüketen 7 ila 10 yaş arası 46 sağlıklı kilolu çocuğun daha büyük ödül sistemi tepkilerine sahip olduğunu bildirdi.

Bu küçük gözlemsel çalışma önem taşıyor; çünkü ultra işlenmiş ürünler ABD'deki çocukların tükettiği kalorilerin yaklaşık %67'sini oluşturuyor ve daha yüksek nöral tepkiler gösteren çocuklarda bir yıl sonra vücut kitle indeksi ile vücut yağı yüzdesinde daha büyük artışlar kaydedildi.

Araştırma, diyabet ve obeziteyle bağlantılı faktörleri inceleyen ve halen devam eden BrainChild çalışmasından yararlandı. Başlangıçta her çocuğun sağlıklı bir kiloda olması, ekibin aşırı kilo gelişmeden önceki erken dönem ilişkileri incelemesine olanak sağladı.

Araştırmacılar, çocuklar kurabiye ve patates kızartması da dahil olmak üzere iştah açıcı yiyeceklerin resimlerine bakarken manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemini kullandı. Ayrıca başlangıçta ve bir yıl sonra tekrar beslenmeyi değerlendirdiler; vücut kitle indeksini, vücut yağı yüzdesini ve bel çevresini ölçtüler.

Gıda görsellerine bakıldığında, daha yüksek oranda ultra işlenmiş gıda tüketen çocukların ödül ve motivasyonda rol oynayan bir beyin bölgesi olan dorsal striatumunda daha fazla aktivite görüldü. Çalışmanın sonunda, daha yüksek tüketime sahip çocukların genel olarak vücut kitle indeksi daha yüksek, vücut yağı yüzdesi daha fazla ve bel çevresi daha genişti.

"Çocukların beyni hâlâ gelişiyor, alışkanlıklar hâlâ şekilleniyor ve yemek tercihleri hâlâ oluşuyor. Bu, beynin gıdaya ve gıda çevresine karşı çok duyarlı olduğu önemli bir dönem," dedi Keck School of Medicine of USC'de tıp ve pediatri profesörü ve kıdemli yazar olan Kathleen A. Page.

Çoğunlukla endüstriyel formülasyonlarla yapılan ürünler olarak tanımlanan ultra işlenmiş gıdalar arasında bazı kahvaltılık gevrekler, paketli ekmekler ve hazır çorbalar yer alıyor. Kaynak materyal, çoğunun tatlandırıcılar, renklendiriciler ve ev yemeklerinde nadiren kullanılan bileşenler içerdiğini; pratiklik, çekicilik ve raf ömrü için tasarlandığını belirtti.

Çalışma ayrıca ödül sistemi aktivitesinin, ultra işlenmiş gıda tüketimi ile sonraki vücut kompozisyonu arasındaki ilişkinin bir kısmını açıklayıp açıklayamayacağını da test etti. Araştırmacılar dorsal striatum tepkilerine göre ayarlama yaptıktan sonra, vücut kitle indeksiyle olan ilişki %31, vücut yağı yüzdesiyle olan ilişki ise %44 daha zayıf çıktı.

Page, "Bu çalışma, ultra işlenmiş gıdaların yalnızca kilo alımını etkilediğini anlamanın ötesine geçiyor," dedi. "Aslında bu gıdaların zaman içinde vücut kompozisyonuyla nasıl bağlantılı olabileceğine dair nörobiyolojik temeller hakkında bize fikir veriyor."

Çalışma, ultra işlenmiş gıdaların çocukların beyin aktivitesini doğrudan değiştirdiğini veya kilo alımından sorumlu olduğunu gösteremez.

Bulgular en doğrudan, BrainChild çalışmasına dahil edilenlere benzer şekilde 7 ila 10 yaş arası sağlıklı kilodaki çocuklara uygulanabilir. Bu bulgular bebekler, ergenler, yetişkinler veya farklı sağlık profillerine sahip çocuklar hakkında kanıt olarak okunmamalıdır.

Finansman; bir American Diabetes Association Pathway Accelerator Ödülü, National Institutes of Health bünyesindeki National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases ve REDCap veri tabanı için sağlanan NIH desteğinden geldi. Araştırmacılar, BrainChild çalışmasının katılımcıları ergenlik boyunca ve erken yetişkinliğe kadar takip etmeye devam edeceğini söyledi.

Kaynak: hakemli çalışma, JAMA Network Open; ScienceDaily ve Keck School of Medicine of USC, 3-4 Kasım 2026.

Atlas360 sağlık araştırmalarını aktarır ve tıbbi tavsiye vermez.