Altı yıl önce takipsizlik kararı çıkan 'Şaşmaz' dosyasındaki Kozinoğlu ve Osman Sınav detayı

Kaşif Kozinoğlu soruşturması, 2011’deki Silivri Cezaevi ölümü dosyasında dizi sahneleri ve 2020 dilekçelerini öne çıkardı.

MİT'in eski personeli Kaşif Kozinoğlu'nun 12 Kasım 2011'de Silivri Cezaevi'nde ölmesine ilişkin yeniden yürütülen dosyada, kamuoyuna yansıyan yeni başlıklar daha çok medya anlatıları ve şikâyet dilekçeleri çevresinde toplandı. Gazeteci Nedim Şener’in aktardığına göre, Kurtlar Vadisi dizisindeki Kazım Kaşifoğlu karakteri ve bazı sahneler, Kozinoğlu’nun hayatıyla ilişkilendirilen unsurlar arasında yer aldı.

2011 ölümü yeniden inceleniyor

Kozinoğlu’nun ölümü, üzerinden 13 yıldan fazla süre geçmesine rağmen yeni soruşturma süreci nedeniyle yeniden hukuk dosyasının konusu oldu. Kaynakta yer alan bilgilere göre soruşturma, Silivri Cezaevi’ndeki ölümün koşullarına ilişkin yeniden değerlendirme yürütüldüğü bir aşamada ilerliyor.

Dosyanın bu safhasında öne çıkan nokta, dizideki temsil iddialarının tek başına maddi bulgu olarak değil, şikâyet dilekçelerinde yer verilen anlatılar olarak gündeme gelmesi. Bu ayrım, iddiaların hukuki ağırlığı ile kamuoyundaki tartışma değerinin aynı şey olmadığını gösteriyor.

Şener’in yazısında adı geçen Kazım Kaşifoğlu karakteri, dizinin bazı izleyiciler ve başvuru sahipleri tarafından Kozinoğlu’nun hayatıyla bağlantılı görülen yönleri üzerinden tartışıldı. Ancak karakter ile gerçek kişi arasındaki ilişkinin niteliği, kaynakta doğrulanmış bir tespit değil, dilekçelerde aktarılan bir iddia alanı olarak yer aldı.

Kurtlar Vadisi sahneleri dosyada

Kurtlar Vadisi, Türkiye’de güvenlik bürokrasisi, siyaset ve organize suç temalarını işleyen popüler bir yapım olarak uzun süre geniş izleyici kitlesine ulaştı. Bu nedenle dizideki karakterler ve olay örgüleri, zaman zaman gerçek kişilerle bağlantı kurularak yorumlandı.

Yeniden yürütülen soruşturma açısından kritik soru, bu tür anlatıların savcılık dosyasında nasıl değerlendirileceği. Eğer başvuru dilekçelerindeki sahne ve karakter iddiaları soruşturma makamınca araştırmaya değer bulunursa, ilgili yayın kayıtları ve yapım sürecine ilişkin belgeler talep edilebilir.

Kaynakta yer alan bir diğer başlık, yapımcı Osman Sınav’ın dizinin yapımcılık haklarını Şaşmaz ailesine devretmesine ilişkin iddiaların da 2020 yılında sunulan şikâyet dilekçelerinde bulunduğu yönünde. Bu ifade, devrin gerçekleştiğine dair bağımsız bir doğrulama değil, dilekçelerde yer aldığı aktarılan bir iddia olarak sınırlı tutulmalı.

Bu tür dosyalarda dilekçeler, soruşturmanın hangi iddiaları inceleyebileceğini gösteren başlangıç belgeleri olabilir. Ancak iddiaların delile dönüşmesi, savcılığın belge, tanık, kayıt veya bilirkişi incelemesi gibi araçlarla ayrıca destek bulmasına bağlıdır.

2020 dilekçeleri belirleyici olabilir

Şikâyet dilekçelerinin 2020 yılında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı’na sunulduğunun aktarılması, tartışmanın yalnızca bugünkü yayınlarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Dosyada bu başvuruların nasıl ele alındığı, soruşturmanın bundan sonraki yönünü belirleyebilecek başlıklardan biri olacak.

İlk olası yol, savcılığın dilekçelerdeki dizi ve yapım hakkı iddialarını yardımcı unsur olarak görmesi. Bu durumda soruşturmanın odağı, Kozinoğlu’nun 2011’deki ölüm koşulları üzerinde kalırken, medya anlatıları dosyanın çevresel parçaları olarak incelenebilir.

İkinci yol, başvurulardaki iddiaların ayrı belge ve tanık taleplerine konu edilmesi olur. Böyle bir durumda Osman Sınav, Şaşmaz ailesi ya da yapım süreciyle ilgili adı geçen taraflar hakkında doğrudan suç isnadı bulunduğu anlamına gelmeden, yapım geçmişine ilişkin bilgiler dosyaya girebilir.

Üçüncü ihtimal, savcılığın dizideki sahneler ile ölüm soruşturması arasında araştırılabilir bağ kurulamaması halinde bu başlığı sınırlı tutmasıdır. Bu senaryoda kamuoyu ilgisi devam etse bile dosyanın hukuki ağırlığı, cezaevi ölümü ve buna ilişkin kayıtlar üzerinde yoğunlaşır.

Sürecin makro düzeyde etkisi, Türkiye’de güvenlik bürokrasisiyle ilgili eski dosyaların nasıl yeniden ele alındığına dair kamu algısında görülebilir. Yapım sektörü açısından ise gerçek kişilerle ilişkilendirilen karakterlerin, yıllar sonra adli başvuruların parçası haline gelebilmesi telif, temsil ve sorumluluk tartışmalarını canlı tutar.

Bu aşamada açık kalan temel konu, 2020 dilekçelerindeki iddiaların soruşturmada hangi delillerle karşılık bulacağıdır. Savcılığın atacağı adımlar, Kozinoğlu dosyasının yalnızca geçmiş bir ölüm incelemesi olarak mı kalacağını, yoksa popüler kültür anlatılarına uzanan daha geniş bir dosya haline mi geleceğini gösterecek.