ABD ara seçimlerinde senato belirsizliği: Olası senaryolar

Senato seçimlerinde dar farkla oluşacak bir çoğunluk, ABD Başkanı Donald Trump'ın atamalarını ve yasama gündemini tek tek oylara bağlayabilir.

Cumhuriyetçiler mevcut dağılımda 53 sandalyeyi elinde tutarken, Demokratların tarafında 47 sandalye bulunuyor. Ara seçimlerde bu fark kapanırsa, partilerin toplam sandalye sayısı kadar üyelerinin oylamalara katılması ve liderlerinin kararlarına destek vermesi de belirleyici hale gelebilir.

Demokratların Temsilciler Meclisinde çoğunluğa ulaşması durumunda, iki kanat arasındaki ilişki de önem kazanabilir. Demokratların yönettiği Meclisten gelecek tasarılar, Cumhuriyetçi senatörleri siyasi tercihler yapmaya veya Başkan Trump'ı veto yetkisini kullanıp kullanmayacağına karar vermeye zorlayabilir.

Eşit dağılım Vance'in rolünü artırabilir

Sandalyelerin iki parti arasında 50'şer paylaşılması halinde, Başkan Yardımcısı JD Vance'in beraberliği bozan oyu Cumhuriyetçilere kontrol olanağı sağlayacak. Ancak bu düzende bir Cumhuriyetçi senatörün karşı oy vermesi ya da oylamada bulunmaması, partinin gündemini uygulamasını zorlaştırabilir.

Vance açısından eşit sandalye dağılımı, başkan yardımcılığı görevlerinin yanında Senatodaki oylamalara daha fazla zaman ayırması anlamına gelebilir. Eşitliği bozacak oy gerektiğinde salonda bulunması, Cumhuriyetçilerin kararları geçirebilmesinin koşullarından biri olacak.

Benzer dağılımların yaşandığı 2001 ve 2021 yılları, komisyonların ve kurumsal kaynakların paylaşılması bakımından geçmiş örnekler sunuyor. Yeni bir eşitlik halinde taraflar, komisyon üyeliklerinden personel ve ofis olanaklarına kadar uzanan bir düzenleme için müzakere edebilir; Cumhuriyetçi lider ise yasama takvimini yönetmeyi sürdürebilir.

Tek senatör çoğunluğu değiştirebilir

Cumhuriyetçiler üstünlüklerini korusa bile sandalye kaybederlerse, parti çizgisinin dışında oy kullanabilen üyelerin ağırlığı artabilir. Alaska Senatörü Lisa Murkowski ve yeniden seçilmesi halinde Maine Senatörü Susan Collins, liderliğin desteğini aramak zorunda kalabileceği isimler arasında yer alıyor.

Parti değiştirme ihtimali de dar farkların bulunduğu bir Senatoda çoğunluk hesabının parçası olabilir. Bununla birlikte, adı bu senaryolarda geçen Pensilvanya Demokrat Senatörü John Fetterman, başka bir partiye geçmeyi düşünmediğini birden fazla kez açıkladı; olası bir geçişi kesinleşmiş siyasi plan gibi değerlendirmek için dayanak bulunmuyor.

Geçmişte bir senatörün tercihi, seçim dışında da kontrolün el değiştirmesine yol açtı. Vermont Senatörü Jim Jeffords, 2001 yılında Cumhuriyetçilerden ayrılıp bağımsız olarak Demokratlarla çalışmayı seçince çoğunluk Demokratlara geçti.

Bu kez Idaho'dan Todd Achilles, Montana'dan Seth Bodnar ve Nebraska'dan Dan Osborn farklı bir bağımsızlık yaklaşımı ortaya koyuyor. Üç aday da seçilirlerse iki partinin lider adaylarına destek vermeyeceklerini belirtiyor; amaçlarının yasa çalışmaları ve komisyon görevleri konusunda kendileriyle pazarlık yapılmasını sağlamak olduğunu söylüyorlar.

Senatoda bugün görev yapan iki bağımsız üye ise Demokratlarla aynı tarafta hareket ediyor. Yeni bağımsız adaylardan biri kazanır ve diğer sandalyeler dengeli dağılırsa, hiçbir partiye katılmama tercihi liderliğin ve komisyonların nasıl kurulacağına ilişkin müzakereleri zorlaştırabilir.

İtirazlar sandalye hesabını uzatabilir

Çoğunluk hesabını yalnızca oyların dağılımı değil, kazanan adayların ne zaman göreve başlayabildiği de etkileyebilir. Sonuca yönelik itirazların uzaması ve bir sandalyenin boş kalması halinde, birbirine yakın iki blok arasındaki denge geçici olarak değişebilir.

Minnesota'da Al Franken'ın 2008 seçiminin ardından yaşadığı süreç, bu gecikmenin boyutuna ilişkin bir örnek sunuyor. Yeniden sayım ve mahkeme aşamaları nedeniyle Franken'ın yemin ederek göreve başlaması sekiz ayı aşmıştı; bu örnek yeni seçimlerde aynı sürenin yaşanacağını göstermiyor.

Dolayısıyla sonuçlar açıklandığında sandalye toplamının yanında, bağımsızların hangi tutumu benimseyeceği ve itirazların göreve başlama takvimini etkileyip etkilemeyeceği de önem taşıyacak. Çoğunluk birkaç oya dayanırsa, Trump'ın aday gösterdiği isimlerin onayı ve yasa tasarılarının ilerlemesi için parti liderlerinin her oylamada desteği yeniden sağlaması gerekebilir.