İsrail seçimleri Netanyahu için zorlu koalisyon sınavı sunuyor

İsrail'de salı günü düzenlenecek genel seçimler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun iktidarını koruyup koruyamayacağını ve parlamentoda yeni bir çoğunluk kurulup kurulamayacağını belirleyecek. Sandıktan birinci parti olarak çıkmaktan ziyade, hükümet kurabilecek sandalye sayısına ulaşmak mücadelenin ana eksenini oluşturuyor.

Uzmanlar ve gözlemciler, hiçbir bloğun kesin bir üstünlük sağlayamadığı belirsiz bir sonucun en kuvvetli ihtimal olduğunu değerlendiriyor. Bu durum, nihai sonucun sandık kapanışından sonra başlayacak çetin pazarlıklarla şekilleneceğini gösteriyor.

İki farklı vizyon ve liderlik yarışı

Likud partisinin lideri Netanyahu, mevcut iktidarını sürdürebilmek için aşırı milliyetçi ve dini gruplarla olan ittifakını tazelemek istiyor. Bölgedeki askeri operasyonların henüz tamamlanmadığını vurgulayan başbakan, sürecin yönetimi için görevde kalması gerektiğini savunurken, Arap partilerinin desteği olmadan yönetim kurabilecek tek aday olduğunu öne sürüyor.

Muhalefet cephesinde ise merkez çizgideki Yaşar partisinin lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öne çıkıyor. Eisenkot'un etrafında toplanması muhtemel yapı, ortak bir hükümet programından çok mevcut başbakanı görevden uzaklaştırma hedefinde birleşen sağ, merkez, sol ve Arap partilerini kapsıyor.

Geçmişte savaş kabinesinde görev alan Eisenkot, seçim kampanyasını toplumsal uzlaşı ve 7 Ekim 2023 saldırılarına giden sürecin resmi olarak soruşturulması vaatleri üzerine kuruyor. Gazze, Lübnan ve Suriye eksenindeki çatışmalar sürerken sandığa gidilmesi, seçmen tercihlerinde savaş dönemi liderliği ve sorumluluk tartışmalarını ön plana çıkarıyor.

Sandık dengesini etkileyen kritik başlıklar

Seçim sonuçlarında belirleyici rol oynaması beklenen temel faktörlerden biri Arap nüfusun katılım oranı olarak dikkat çekiyor. Uzman değerlendirmelerine göre, Arap seçmenin sandığa güçlü bir şekilde yönelmesi, Netanyahu'nun mevcut ortaklarıyla hükümet kurma şansını zayıflatabilir.

İktidar kanadında ise ultra-Ortodoks Musevilerin zorunlu askerlik hizmetine tabi tutulması talebi ciddi bir iç gerilim yaratıyor. Bu kesimin muafiyetine karşı çıkan iki yeni siyasi hareketin parlamentoya girmesi durumunda, Netanyahu'nun geleneksel ittifak dengelerinin bozulabileceği ifade ediliyor.

Koalisyon pazarlıkları ve olası krizler

120 sandalyeli Knesset'te hiçbir tarafın salt çoğunluğa ulaşamaması halinde partilerin uzlaşmaz tavırlarını gözden geçirmesi gerekebilir. Bu senaryoda Arap partilerinin dışarıdan destekleyeceği bir azınlık hükümeti seçeneği gündeme gelebilecek olsa da bu durum doğrudan Meclis desteğine bağlı kalacak.

Uzlaşma sağlanamadığı takdirde ülkenin yeniden seçim girdabına sürüklenmesi riski bulunuyor. 2019 ile 2022 yılları arasında art arda beş kez sandığa gidilen İsrail'de, siyasi çıkmazın aşılamaması durumunda benzer bir tablonun tekrar yaşanabileceği belirtiliyor.