Sırbistan seçimlerinde öğrenci hareketi Vučić dönemini bitirdi

Sırbistan’da düzenlenen erken genel seçimlerde sandıkların yüzde 97'si açılırken, protestolardan doğan sivil Öğrenci Listesi oyların yüzde 52,7'sini toplayarak sandıktan birinci çıktı. Mevcut iktidarın lideri Aleksandar Vučić, parti genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında yenilgiyi resmen kabul ettiğini duyurdu.

Seçim komisyonunun paylaştığı ilk verilere göre, öğrenci öncülüğündeki ittifak yaklaşık 2,25 milyon oy elde ederken, iktidardaki Sırp İlerleme Partisi 1,67 milyon seviyesinde kaldı. Resmi onay sürecinin ardından bu tablonun kesinleşmesi halinde, iktidar partisinin 2012 yılından bu yana kesintisiz süren yönetimi sona erecek.

Sokak hareketinden meclis çoğunluğuna

Muhalif hareketin temelleri, Novi Sad tren istasyonunda 16 kişinin yaşamını yitirdiği facianın ardından sokaklara taşan yolsuzluk karşıtı gösterilerle atıldı. İttifak, 250 sandalyeli meclis yarışına profesyonel siyasetçiler yerine hekimler, akademisyenler, sanatçılar ve sporculardan oluşan geniş tabanlı bir aday listesiyle katıldı.

İktidar kanadı ise seçim kampanyasını kamu maaşları, emekli aylıkları ve sağlık harcamalarını yükseltme vaatleri üzerine kurmuştu. İki dönemlik cumhurbaşkanlığı süresi dolan Vučić, bu seçimler aracılığıyla yeniden başbakanlık makamına dönmeyi hedefliyordu.

Uluslararası tepkiler ve jeopolitik denge

Belgrad'daki siyasi dönüşüm sinyalleri hem Doğu hem de Batı başkentlerinde yakından izleniyor. Avrupa Birliği yetkilileri sonuçların ardından yeni bir faslın açılabileceğini vurgularken, Moskova yönetimi ise iki ülke arasındaki geleneksel iş birliğinin sürmesi yönündeki beklentisini dile getirdi.

Vučić dönemi boyunca bir yandan Avrupa Birliği üyelik süreci yürütülürken diğer yandan Ukrayna savaşı bağlamında Rusya'ya yaptırım uygulamaktan kaçınılmıştı. Kurulacak yeni yönetimin Brüksel ile entegrasyona öncelik vermesi halinde, ülkenin dış politikasında köklü bir rota değişikliği yaşanabileceği belirtiliyor.

Yönetim kabiliyeti ve bekleyen riskler

Sandıktan çıkan açık farka rağmen yeni siyasi aktörlerin önünde çetin kurumsal sınavlar bulunuyor. Belirgin tek bir lideri olmayan protesto koalisyonunun, meclis disiplinini koruyarak icracı bir hükümet kurup kuramayacağı henüz netlik kazanmış değil.

Geçici cumhurbaşkanlığı görevini Parlamento Başkanı Ana Brnabić'in yürüttüğü ülkede, aralık ayında yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde kabine müzakerelerinin uzaması kamu kurumlarında belirsizliğe yol açabilir.