Etiyopya, haklardaki 10,4 puanlık düşüşün ardından uyarı aldı

Addis Standard'ın 3 Kasım tarihli haberine göre Etiyopya, 2016'dan bu yana genel puanında 1,8 puanlık artış kaydetmesine rağmen 2026 İbrahim Afrika Yönetişim Endeksi'nde 54 Afrika ülkesi arasında 30. sırada yer aldı.

3 Kasım tarihli haberde, 2016-2025 değerlendirmesinde Etiyopya'nın Haklar puanının 10,4 puan gerileyerek 45. sıraya düştüğü, güvenlik ve hukukun üstünlüğü göstergelerinin de zayıfladığı belirtildi.

Addis Standard'ın aktardığına göre raporda, "Etiyopya'nın Genel Yönetişim puanı on yıllık süreçte +1,8 gelişse de gidişatı Uyarı İşaretleri gösteriyor" ifadesi yer aldı.

Endeks, Addis Ababa'nın bölgesel hedefleriyle iç gerilimlerini karşılaştıran bir yaklaşımla, Etiyopya'nın yönetişim konumunu "Bölgesel hegemonya için yarışırken kırılgan bir iç taban" olarak tanımladı.

Habere göre Güvenlik ve Hukukun Üstünlüğü kategorisi 10 yıllık dönemde 2,4 puan kaybederek Etiyopya'yı Afrika'da 30. sıraya yerleştirdi. Bu grup içinde Güvenlik ve Emniyet 11,8 puan düşerek 44. sırada, Hukukun Üstünlüğü ve Adalet ise 4,7 puan düşerek 41. sırada yer aldı.

Etiyopya profilinde en sert düşüş 31,7 puanla Silahlı Çatışmanın Yokluğu göstergesinde kaydedildi. Addis Standard, raporda Başbakan Abiy Ahmed'in Kızıldeniz limanına erişim hamlesinin Eritre ile tarihi çatışmaları yeniden canlandırma riski taşıdığı konusunda da uyarıda bulunulduğunu aktardı.

Hak göstergeleri manşet puandan daha sert bir zayıflama sergiledi. Ayrımcılığa karşı koruma göstergesi 22,2 puan gerilerken medya özgürlüğü 13 puan kaybetti ve Etiyopya'yı değerlendirilen 54 ülke arasında 50. sıraya yerleştirdi.

Bulguların tamamı olumsuz değildi. Habere göre Hesap Verebilirlik ve Şeffaflık 10 puan, Cinsiyet Eşitliği 10,7 puan ve Bölgesel Entegrasyon 38,5 puan arttı. Etiyopya ayrıca Parlamentoda Genç Temsili kategorisinde tam puan aldı ve endekste bunu başaran tek ülke oldu.

Bu kazanımlar, endeksin gidişatı endişe verici bulmasına rağmen genel puanın neden yükseldiğini açıklamaya yardımcı oluyor. Addis Standard'a göre daha geniş kapsamlı Katılım, Haklar ve Kapsayıcılık kategorisi 2,7 puan kazandı, ancak endeks bu alanı yine de "Uyarı İşaretleri" ile işaretledi.

Yönetişim değerlendirmesi, son dönemde yaşanan çeşitli güvenlik ve bölgesel güç gelişmelerinin ardından geldi. Atlas360, 27 Ekim'de Etiyopya kilisesinin iki Oromiya saldırısında en az 60 Hristiyanın öldürüldüğünü açıkladığını, yetkililer ile yerel kaynakların suçu birbirine attığını aktarmıştı. Atlas360 ayrıca 29 Ekim'de Etiyopya'nın 12 Rus Su-35 savaş uçağı teslim aldığını, Abiy'in bunların hava kuvvetlerini modernize etme amacı taşıdığını söylediğini bildirmişti.

Addis Standard haberinde Etiyopyalı yetkililerin endeks değerlendirmesine verdiği bir yanıta yer verilmedi. Haberde ayrıca Etiyopya'nın hukukun üstünlüğü, hesap verebilirlik, eğitim hizmeti ve sağlık hizmetine yönelik kamuoyu algısı göstergeleri dahil 10 alanda Afrika'da ilk 10 arasında yer aldığı kaydedildi.

İbrahim Afrika Yönetişim Endeksi, 2007'den bu yana Mo Ibrahim Foundation tarafından yayımlanıyor. 2026 raporu, 51 veri kaynağı, 319 değişken, 96 gösterge ve 265.000'den fazla veri noktası kullanarak 54 Afrika ülkesini kapsıyor ve kategori puanları 100 üzerinden ölçülüyor.

Kaynak: haber makalesi, Addis Standard, AllAfrica aracılığıyla, 3 Kasım 2026.