AB bulut pazarında yabancı hakimiyetine yasal sınır getiriyor

Avrupa Parlamentosu bünyesinde hazırlanan yeni yasa taslağı, kıta genelinde bulut bilişim ve yapay zeka altyapısına yönelik ortak kurallar getirmeyi amaçlıyor. Resmi veriler, Avrupa'daki bulut pazarının yüzde 70'ten fazlasının Birlik dışı şirketlerin elinde olduğunu gösterirken, hazırlanan rapor bu dengesizliği gidermek için kamu alımları mekanizmasını devreye sokmayı planlıyor.

Bulut ve Yapay Zeka Geliştirme Yasası başlığı altında toplanan teklif, Avrupalı teknoloji girişimlerine yönelik desteği artırmayı ve dış tedarikçilere olan stratejik bağımlılığı düşürmeyi hedefliyor. Planın temel hedeflerinden biri de üye ülkelerdeki veri merkezi kapasitesini önümüzdeki beş ila yedi yıllık süreçte üç katına ulaştırmak olarak belirlendi.

Stratejik özerklik ve veri güvenliği

Birlik pazarında faaliyet gösteren üç büyük yabancı bulut sağlayıcısının payı, yerel tüm aktörlerin toplam hacminin iki katını aşıyor. Parlamento temsilcileri, meselenin sadece ekonomik bir rekabetten ibaret olmadığını, sağlık, enerji ve ulaşım gibi hayati sektörlerde bağımsız karar alabilme yetisini korumakla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguluyor.

Taslağı savunan parlamenterler, Avrupalı teknoloji üreticilerinin devlet hibelerinden ziyade kurumsal müşterilere ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Kamu ihalelerinde yerli alternatiflerin önceliklendirilmesi yoluyla, bölgedeki dijital ekosistemin küresel rakiplerle baş edebilecek ölçeğe ulaşması hedefleniyor.

Uluslararası riskler ve altyapı hedefleri

Düzenleme arayışı, küresel ölçekte yaşanan son teknolojik kısıtlama tartışmalarının ardından hız kazandı. Yapay zeka modellerine sınır ötesi erişimin güvenlik gerekçeleriyle kesintiye uğrayabilmesi, Avrupa genelinde sivil ve askeri altyapıların harici müdahalelere karşı kırılganlığını gündeme taşıdı.

Yasa teklifi yeni veri merkezlerinin inşası için ruhsat süreçlerini hızlandırmayı öngörse de bu girişim bazı çevresel soru işaretlerini barındırıyor. Hızlı izin mekanizmalarının, yerel ekosisteme zarar vermemesi ve toplum çıkarlarıyla uyumlu şekilde yürütülmesi şart koşuluyor.

Uzun soluklu yasama süreci

Parlamento komitelerinin önümüzdeki ay detaylarını müzakere etmeye başlayacağı taslak metin, kapsamlı bir yasama takvimine tabi olacak. Birlik yetkilileri, komite düzeyindeki nihai oylamaların ve genel kurul onayının 2027 yılının ilk yarısında tamamlanmasını öngörüyor.

Mevzuatın yasalaşması halinde, kamu kurumlarının dijital hizmet alımlarında yerli sağlayıcılara yönelmesi zorunlu hale gelebilecek. Ancak küresel pazar devlerinin teknolojik üstünlüğü karşısında yerel firmaların bu talebi ne ölçüde karşılayabileceği belirsizliğini koruyor.