10 kişiden 7’si Süper Lig’in adil olmadığını düşünüyor

Sia Insight araştırmasında hakemlere güven yüzde 8’de kalırken, katılımcıların yüzde 66’sı Süper Lig’de rekabet koşullarının adil olmadığını düşünüyor.

Araştırmanın sonuçları, maçları yönetenlere yönelik değerlendirmelerin ötesinde, lig sonuçlarının nasıl karşılandığını da gösteriyor. Sia Insight’ın bulgularında, sportif performansın skora yansıdığına ilişkin kuşkular ve futbola ilginin azalması ayrı başlıklar olarak yer alıyor.

Hakemlere güven ile memnuniyet ayrışıyor

Sia Insight’ın Türk Futbolu ve Hakemlere Güven Araştırması’nda, hakemlere güvendiğini belirten yüzde 8’lik kesimin karşısında, güven duymadığını söyleyen yüzde 62 bulunuyor. Katılımcıların yüzde 35’i ise değerlendirmesini “Hiç güvenmiyorum” yanıtıyla ifade ediyor.

Araştırmada hakem performansını olumlu değerlendirenlerin payı yüzde 12; bu oran, güven bildirenlerin yüzde 8’lik payının üzerinde. Ancak bu iki ölçüm aynı soruyu yanıtlamıyor: Biri hakemlerin performansına yönelik memnuniyeti, diğeri hakemlere duyulan güveni kayda geçiriyor.

Lig düzeyindeki değerlendirmelerde de olumsuz görüşler ağırlık taşıyor: Sia Insight verilerine göre karşılaşmaların adil olduğunu düşünenler yüzde yirmi’de kalırken, tersini söyleyenler yüzde 66’ya ulaşıyor. Bu sonuç, katılımcıların rekabet algısını gösteriyor; maçların hangi koşullarda oynandığına ilişkin bağımsız bir inceleme niteliği taşımıyor.

Organize müdahale iddiası algıyla sınırlı

Sia Insight’a göre katılımcıların yüzde 56’sı, bazı takımların yararına sezon sonucuna müdahale etmeyi amaçlayan organize bir yapının varlığına inanıyor. Araştırmada futbolla yakın ilgisi olduğu belirtilen grupta aynı görüşün oranı yüzde 73’e çıkıyor.

Buna karşılık araştırma, böyle bir yapının varlığını kesin biçimde reddedenlerin payını yüzde 3 olarak veriyor. Buradaki ölçüm bir kanaati kaydediyor; organize müdahalenin gerçekleştiğine ilişkin kanıt, belirli bir takım hakkında tespit veya yargısal hüküm sunmuyor.

Hakem yönetimine yönelik eleştiriler, katılımcıların uluslararası müsabakalara ilişkin değerlendirmelerinde de görülüyor. Sia Insight’ın sonuçlarında, ligdeki hakem yönetiminin Türk ekiplerinin yurt dışındaki turnuva başarısına olumsuz yansıdığını düşünenlerin oranı genel grupta yüzde 62, futbolla yakından ilgilenenlerde yüzde 72 olarak belirtiliyor.

Bu karşılaştırma, futbolla daha yakın ilişki kuran grupta olumsuz değerlendirmenin daha yaygın olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, hakem yönetimiyle uluslararası sportif sonuçlar arasında nedensellik kurmaya yetecek maç veya performans verisi paylaşılmıyor.

Futbola ilgi için ticari belirsizlik

Sia Insight’ın aktardığı sonuçlarda, lig sıralamasının sportif performansı doğru yansıttığına artık inanmadığını söyleyenler yüzde 31 düzeyinde. Futbolla ilgilenen katılımcılar özelinde bu oran yüzde 47’ye ulaşıyor; böylece sonuçlara ilişkin kuşku, oyunu takip eden grupta daha yüksek görünüyor.

Araştırma ayrıca katılımcıların yüzde 28’inin futbola yönelik ilgisinin gerilediğini bildirdiğini aktarıyor. Ancak bu yanıt, izlenme süresi, stadyuma gidiş, yayın aboneliği veya taraftar harcamasında aynı ölçüde bir düşüş yaşandığını göstermiyor.

İlgi kaybı izleme ve harcama davranışına dönüşürse, kulüplerin, yayıncıların ve sponsorların taraftara erişimi bakımından ticari baskı oluşabilir. İlginin davranışa yansımadığı bir senaryoda ise olumsuz algı ile ekonomik sonuçlar birbirinden ayrışabilir; araştırmada bu iki olasılığı karşılaştıracak gelir veya izleyici verisi bulunmuyor.

Sonuçların kapsamını değerlendirmek için araştırmanın yöntemi de önem taşıyor. Paylaşılan metinde örneklem büyüklüğü, saha çalışmasının tarihi, katılımcı seçimi ve hata payı yer almadığından, oranların Türkiye nüfusunu ne ölçüde temsil ettiği belirlenemiyor.

Önceki dönemle karşılaştırılabilir ölçüm de sunulmadığı için, yüzde 8’lik güven oranını zaman içindeki bir düşüşün büyüklüğü olarak okumak mümkün değil. Sonraki değerlendirmelerde belirleyici ayrım, aynı yöntemle ölçülen güvenin değişip değişmediği ve bildirilen ilgi kaybının somut taraftar davranışlarına yansıyıp yansımadığı olacak.