İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

Türk silahları ‘Made in europe’ ideallerini yıkmaya hazırlanıyor

Politico’ya göre Türkiye’nin en büyük savunma sanayi şirketi Aselsan, gözünü NATO’nun doğu kanadındaki ülkelere dikmiş durumda.

Atlas Newsdesk
Türk silahları 'Made in europe' ideallerini yıkmaya hazırlanıyor

Aselsan, Avrupa'da büyümek için NATO'nun doğu kanadındaki ülkelerle anlaşma arıyor; AB'nin savunma fonu koşulları erişimi sınırlıyor.

Genel Müdür Ahmet Akyol, Euronaval fuarındaki açıklamalarında, Avrupa içinden tedarike öncelik veren düzenlemelere karşı işbirliğini savundu. Akyol'a göre, AB üyeliği de bulunan NATO ülkelerinin bir bölümü, Türk şirketleriyle çalışmanın sağladığı avantajları korumak istiyor.

Şirketin Avrupa hedefi, savunma harcamalarının hangi üreticilere yönlendirileceği tartışmasıyla kesişiyor. Tartışmanın merkezinde, Avrupa'nın kendi üretim kapasitesini geliştirmesi ile ihtiyaç duyulan askeri sistemlerin kısa sürede edinilmesi arasındaki denge bulunuyor.

SAFE finansmanında Türkiye için sınırlar

Silah tedarikini desteklemek üzere 150 milyar euro kredi sunan SAFE, Türkiye'nin katılımına sınırlamalar getiriyor. Programın finansman sağladığı sözleşmelerde, parça ve bileşen maliyetlerinin en az yüzde 65'inin genişletilmiş Avrupa alanından gelmesi gerekiyor; Türkiye'nin de aralarında bulunduğu diğer ülkeler için toplam payın üst sınırı yüzde 35.

Ancak maliyet oranı, katılımın tek koşulu değil. Düzenleme, AB'nin veya üyelerinin savunma ve güvenlik çıkarlarına ters düşen üçüncü ülkelerden bileşen alınmasına da izin vermiyor.

Yunanistan Avrupa ve Dış Politika Vakfı (ELIAMEP), bu güvenlik hükmünün Türkiye'deki savunma üreticilerinin katılımını daraltmak için kullanılabileceği değerlendirmesinde bulunuyor. Bu, vakfın düzenlemeye ilişkin yorumu; Türk şirketlerine uygulanmış yeni bir yasak kararı anlamına gelmiyor.

Benzer bir erişim meselesi, gelecek uzun vadeli AB bütçesi için önerilen Avrupa Rekabetçilik Fonu'nda da bulunuyor. Avrupa Parlamentosu sanayi komitesinin kabul ettiği tutum, ortaklık anlaşmaları üzerinden üçüncü ülkelerin katılımını mümkün kılarken uygunluk ve güvenlik şartlarını koruyor.

Fon metninde komşularla iyi ilişkiler şartının açıkça yer alması, Türkiye açısından ayrıca önem taşıyor. Türkiye'nin Yunanistan ve Güney Kıbrıs'la gerilimli ilişkileri sürerken bu koşulun Türk üreticilere nasıl uygulanacağı belirsizliğini koruyor.

Polonya sözleşmesi Avrupa hedefini destekliyor

Aselsan'ın Avrupa'daki faaliyetleri yalnızca yeni anlaşma arayışından ibaret değil. Polonya ile imzalanan elektronik harp sözleşmesi 410 milyon dolar büyüklüğünde; Romanya'nın en yeni savaş gemisi de şirketin radarlarını kullanıyor.

Akyol, şirketin Batı Avrupa'daki konumunu da geliştirmeyi amaçladığını belirtiyor. Avrupa'daki müşterilerin ürünleri, fiyatları ve teslim sürelerini deneyimlediğini söyleyen Akyol, bu ülkelerin kısıtlamalara destek vermediğini savunuyor; bu değerlendirme şirket yönetiminin görüşünü yansıtıyor.

Polonya Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Bartosz Grodecki de AB savunma programlarının dış katılımcılara koyduğu sınırları eleştirdi. Türkiye'yi örnek gösteren Grodecki, ülkenin savunma üretimindeki yetkinliğine ve bağımsızlığına dikkat çekti.

Akyol'un anlatımına göre, doğu kanadındaki ülkelerin alımlarında güvenlik tehdidi ve teslimat ihtiyacı belirleyici. Şirket yöneticisi, bu ülkelerin NATO dışından kaynaklanan tehditlere karşı gerekli kabiliyetlere hızla ulaşmak istediğini söylüyor.

Üretim yatırımı ve ihracat hedefi

Aselsan, radar ve sonarın yanı sıra elektronik harp, hava savunması ve dronlara karşı savunma sistemleri üretiyor. Akyol, üretim kapasitesini genişletmeye yönelik yatırım tutarını 4 milyar dolar olarak açıklarken şirket, Türkiye'nin Çelik Kubbe programında ana yükleniciler arasında bulunuyor.

Şirketin ilk dokuz aylık sonuçlarına ilişkin açıklamasında, gelirlerin 2025'in eş dönemindeki düzeyin %28 üzerine çıkarak 151 milyar liraya ulaştığı bildirildi. Aynı açıklamada henüz tamamlanmamış siparişlerin toplam değeri 30 milyar dolar olarak verildi.

Aselsan, dokuz aylık dönemde imzaladığı yeni ihracat anlaşmalarının değerini de yüzde 34 artışla 1,9 milyar dolar olarak açıkladı. Avrupa'da genişleme arayışı, şirketin Orta Doğu, Uzak Doğu ve Orta Asya'daki faaliyetlerine ek bir pazar hedefi oluşturuyor.

Avrupa'daki alıcılar hızlı teslimata öncelik verir ve finansman koşulları izin verirse, Aselsan'ın yeni sözleşme arayışı destek bulabilir. Buna karşılık fonlara erişimin daha da daralması, hem şirketin Avrupa hedefini hem de Türk savunma üreticilerinin bu kaynaklarla finanse edilen ihalelere katılımını sınırlayabilir.

More stories

Son haberler