Sanat galerisinde göz takibi: Estetik değil, veri peşindeler
Londra’daki National Gallery, ziyaretçilerin ilgi alanlarına göre kişiselleştirilmiş müze turları sunmaya hazırlanıyor.

National Gallery, ziyaretçilerin ilgi alanlarına göre rota önerilerini değerlendiriyor; göz takibi için henüz karar alınmış değil.
Londra'daki müze için gündeme getirilen yaklaşım, herkese aynı gezi programını sunmak yerine ziyaretçinin tercihlerini başlangıç noktası kabul ediyor. Öneri, müzenin geleceği üzerine çalışan NG Citizens yurttaşlar meclisinden geliyor; bakışların izlenmesi ise bir danışmanın geleceğe ilişkin anlattığı teknolojik olasılıklar arasında bulunuyor.
Bu ayrım, önerinin mevcut durumunu anlamak açısından önemli: Kişiselleştirilmiş rotalar hazırlanması tavsiyesi, göz takibinin uygulamaya alınacağı anlamına gelmiyor. National Gallery'nin bu yönde kesinleştirdiği bir uygulama kararı bulunmuyor.
Sanat tercihleri rotayı nasıl değiştirebilir
Önerilen modelde, deniz temalı resimlerle ilgilenen bir ziyaretçinin güzergâhı bu eserlerin sergilendiği bölümlere ağırlık verebilecek. Portreleri veya belli renkleri tercih edenler için başka bir gezi planı hazırlanabilecek; böylece ziyaretin içeriği kişinin belirttiği ilgi alanlarına göre değişebilecek.
Projeye danışmanlık veren Leicester Üniversitesi Dijital Kültür Enstitüsü Direktörü Profesör Ross Parry, daha ileri uygulamalarda bakışların ve el hareketlerinin de değerlendirilebileceğini belirtiyor. Parry'nin tarif ettiği sistem, ziyaretçinin davranışlarını inceleyerek ilgisini çeken eserleri belirlemeye ve sonraki önerilerini buna göre uyarlamaya çalışabilecek.
Bu senaryoda, bir resmin karşısında geçirilen sürenin uzaması, benzer eserlerin önerilmesinde kullanılabilecek. Ziyaretçinin sorulara verdiği yanıtlar da gezi planını değiştirebilecek; ancak Parry'nin anlattığı bu olanaklar, müzede devreye alınmış bir hizmeti tarif etmiyor.
Parry, daha sade bir seçeneğin de mümkün olduğunu söylüyor: Ziyaretçinin görmek istediklerini ve geziye ayıracağı süreyi belirtmesi, kendisine uygun bir güzergâh oluşturulmasına yetebilir. Onun değerlendirmesine göre İngiltere'deki müzeler, kişisel veri toplamadan da bu tür hizmetler geliştirebilir.
Bakış takibinde onay ve veri güvenliği
Bakış ve hareket verilerinden yararlanan bir sistem için ziyaretçi onayı ile kişisel bilgilerin korunması gerekiyor. Parry, benzer izleme yöntemlerinin bankacılıkta ve perakendede kullanıldığını belirtiyor; müzeye ilişkin öneride ise bu teknolojinin uygulanıp uygulanmayacağı henüz açık değil.
İki yaklaşım arasındaki fark, önerilerin hangi bilgiyle üretileceğinde yatıyor: Birinde ziyaretçi tercihlerini kendisi bildiriyor, diğerinde sistem davranışlardan çıkarım yapıyor. İlk seçenek benimsenirse rota, belirtilen ilgi alanlarına ve zamana dayanabilecek; davranış takibi seçilirse onay ve veri güvenliği uygulamanın doğrudan parçası olacak.
Müzelerde dijital rehberlik için başka örnekler de bulunuyor. Kaliforniya merkezli Artlas, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'daki müzelerle yürüttüğü işbirlikleri kapsamında 25 dil seçeneği sunan yapay zekâ destekli rehberler geliştirdi.
ABD'deki Cleveland Sanat Müzesi, ArtLens uygulaması üzerinden koleksiyonundaki eserler için ayrıntılı bilgi sunuyor. Smithsonian Ulusal Asya Sanatı Müzesi ise karşılama ve yönlendirme görevlerinde kullanılmak üzere yapay zekâ destekli dijital karakterler geliştiriyor; bu örnekler National Gallery'nin göz takibi konusunda karar aldığı anlamına gelmiyor.
Yurttaş panelleri önerilerin uygulamasını değerlendirecek
NG Citizens, İngiltere'nin farklı bölgelerinden kurayla belirlenen 50 katılımcıyı bir araya getirdi. Grup, yaklaşık bir yıllık süreçte uzmanları dinleyerek sekiz ana tavsiye hazırladı; kişiselleştirilmiş ziyaret önerisi bu daha geniş çalışmanın bir parçası.
Tavsiyeler teknolojiyle sınırlı değil; müzenin toplumdaki çeşitliliği daha iyi temsil etmesi ve ticari faaliyetlerini geliştirmesi de gündemde. Çalışmanın 2030'a dek devam etmesi, uygulama seçeneklerinin ise 15 üyeli yurttaş panellerinde ele alınması planlanıyor.
National Gallery, dijital araçların eserlerle kurulan bağı destekleyebileceğini belirtiyor, ancak sanatla insan arasındaki ilişkinin teknolojiye bırakılmaması gerektiğini vurguluyor. Panellerin önündeki görev, tavsiyelerin hangi yöntemlerle uygulanabileceğini değerlendirmek; kişiselleştirmenin ziyaretçinin beyanına mı, davranış takibine mi dayanacağı ise henüz kesinleşmiş değil.
More stories
- I Play Rocky ekibi Stallone'un köken hikayesini 34 günde çekti
- StubHub satıcısı, satın alma limitlerine rağmen 2.000 U2 biletini satışa çıkardı
- Fielding, 10 yıllık hapis cezası alan Brand ile arasına mesafe koydu
- Netflix, 10 yıllık hapis cezasının ardından Brand filmini yayınlıyor
- 2027 Coachella'nın kadrosu açıklandı
- Bir Başkadır ikinci sezonuyla 12 Kasım’da Netflix’e dönüyor
Son haberler
- Trump Asya yolunda: Putin ve Şi ile ilk üçlü zirve
- COP31 müzakerecileri 250 milyon dolarlık kayıp ve zarar uygunluk testiyle karşı karşıya
- Suudi Arabistan turizm hedefleri güvenlik engeline takıldı
- JPMorgan'dan asgari ücret ve emekli maaşı raporu
- Babacan'dan 'Maliye Bakanlığı' iddiasına kritik yanıt
- Sedat Peker ifşa etmişti: O otele ÇED onayı çıktı
- İngiltere ‘Havlu attı’: AB’ye geri dönmek istiyor
- ABD ve Rusya 'Katil robotlara' dokunulmasını istemiyor

