İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

COP31 müzakerecileri 250 milyon dolarlık kayıp ve zarar uygunluk testiyle karşı karşıya

16 Kasım tarihli bir makalede, COP28’de taahhüt edilen 770,6 milyon dolara rağmen dar kapsamlı ülke listelerinin iklim zararından etkilenen toplulukları…

COP31 müzakerecileri 250 milyon dolarlık kayıp ve zarar uygunluk testiyle karşı karşıya

The Conversation Africa'nın 16 Kasım tarihli haberine göre, COP31'deki Afrikalı müzakereciler, ilk hibeler için 250 milyon dolar ayrılan kayıp ve zarar fonuna kimlerin erişebileceği konusunda bir mücadeleyle karşı karşıya.

16 Kasım tarihli makalede, Kayıp ve Zararlarla Mücadele Fonu'nun COP28'de taahhüt edilen yaklaşık 770,6 milyon dolarlık kaynağa sahip olduğu, bunun da yılda trilyonlarca doları bulan ekonomik kayıp ve zarar tahminlerinin çok altında kaldığı ifade edildi.

Fon, iklim değişikliğinden en çok etkilenen gelişmekte olan ülkeleri desteklemek amacıyla 2022'deki COP27'de kabul edilmişti. Fonun yıkılan evler, zarar gören geçim kaynakları, can kayıpları ve kaybolan kültürel miras dahil olmak üzere kayıpları karşılaması amaçlanıyor.

Fon resmi olarak bir yıl sonra faaliyete geçirildi ve iklim etkilerine karşı “özellikle hassas” olduğu değerlendirilen gelişmekte olan ülkelere yönelik tasarlandı. Makalede, bu tanımın belirsizliğini koruduğu ve hangi ülkelerin para alacağını, hangilerinin hariç tutulacağını ve sınırlı hibelerin nasıl bölüneceğini şekillendireceği belirtildi.

Bir hukuk akademisyeni ve bir beşeri coğrafyacı olan yazarlar, araştırmalarının BM iklim müzakerelerini yıllarca takip etmeye ve ilgili metinlerin analizine dayandığını söyledi. Yazarlar, hassasiyet tanımının hem hukuki hem de siyasi bir karar olduğunu savundu.

Bu anlaşmazlık Afrika için önem taşıyor çünkü 1992 BM iklim sözleşmesi; küçük adaları, alçak kıyı bölgelerini, kurak ve yarı kurak alanları, sel ve kuraklığa eğilimli yerleri, çölleşme bölgelerini ve hassas dağ ekosistemlerini kapsayan geniş bir tanım kullanmıştı. Yazarlar, harfi harfine okunduğunda bu ifadenin kıtanın büyük bölümünü kapsayacağını belirtti.

Makalede, bu anlamın daha sonra daraltıldığı ifade edildi. 2007 yılında Bali'de yapılan bir toplantıda, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamındaki hükümetler; en az gelişmiş ülkeleri, küçük ada devletlerini ve kuraklık, çölleşme ile sellerden etkilenen Afrika ülkelerini en fazla risk altındaki kesimler olarak belirledi.

Yazarlar, iklim hassasiyetine karar vermede sınırların ve milli gelirin yetersiz araçlar olduğunu ifade etti. En az gelişmiş bir ülke olan Etiyopya ile alt-orta gelir grubundaki Kenya'daki hayvancı ailelerin temel geçim kaynakları olan büyükbaş hayvanlarını kaybettiği 2020-2023 Afrika Boynuzu kuraklığını örnek gösterdiler.

Yazarlar ayrıca kentlerdeki kayıt dışı yerleşimlerde yaşayan insanları, küçük ölçekli çiftçileri, yerinden edilmiş kişileri, mülkiyet hakları daha zayıf olan kadınları, yaşlıları ve çocukları, maruz kaldıkları risklerin ülke etiketleriyle tam olarak yansıtılamayabileceği gruplar olarak gösterdi. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, hassasiyetin bölgeler arasında ve bölgelerin kendi içinde farklılık gösterdiğini; eşitsizlik, dışlanma, yönetişim ve sömürgecilikle şekillendiğini belirtiyor.

Mevcut iklim finansmanı sistemleri başka bir risk daha oluşturuyor. Makalede, Yeşil İklim Fonu ve Uyum Fonu üzerine yapılan ve para başvurusu yapma ve bunu yönetme konusundaki kurumsal kapasitenin tahsisleri etkilediğini gösteren araştırmalara atıfta bulunuldu; bu da hükümetlerin kağıt üzerinde şartları taşısa bile fon çekmekte zorlanabileceği anlamına geliyor.

Yazarlar, COP31'deki Afrikalı müzakerecilerin ülke bazlı dar uygunluk listelerine karşı çıkmaları ve tüm gelişmekte olan ülkelerin yüksek hassasiyet kapsamında değerlendirilmesi için baskı yapmaları gerektiğini söyledi. Ayrıca, toplulukların ve yerel kuruluşların sadece ulusal hükümetlere bağımlı kalmak yerine fona doğrudan erişebilmeleri gerektiğini ifade ettiler.

More stories

Son haberler