TikTok’ta yeni akım: Kâbe ile kara para aklama
TikTok’ta eğlence amacıyla başlayan “Sanal Halay” yayınları; “Sanal Kâbe” ve “Şehzade Cenazesi” gibi kurgularla dev bir manevi sömürü ve kara para aklama…

Yazan: Selin Ateş
Türkiye'de artış gösteren bu yayınlar, başlangıçta izleyicilerin avatarlarıyla katıldığı halay veya horon konseptleri ile ortaya çıkarken, anlık sağlanan yüksek getiri yayıncıları dini ve tarihi hassasiyetleri hedef alan formatlara yöneltti. İzleyiciler sanal Kâbe yayınlarında 1 ile 4 jeton karşılığında "Zemzem ikramı", daha yüksek jeton harcamalarında ise "Şeytan taşlama" animasyonlarına dahil ediliyor. Sistemdeki asıl çark ise rekabet üzerinden dönüyor: İzleyiciler, ekranda beliren ilk 5 listesine girmek ve kendi isimlerini görünür kılmak için sürekli jeton alıp yayında daha uzun süre kalmaya teşvik ediliyor. Aynı kurgu sanal cenaze yayınlarında da uygulanıyor ve izleyiciler "ön safa geçmek" için giderek artan değerlerde hediyeler gönderiyor.
Birçok kullanıcı bu akımları sosyal medyada mizah amaçlı tiye alsa da uygulamanın jeton ve rekabet üzerine kurulu algoritması dijital okuryazarlığı düşük kitleler üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurabiliyor. Geçtiğimiz günlerde yayınlarda sırf "seviye atlamak" ve görünür olmak uğruna tarlasını ve evini satan 23 yaşındaki gencin durumu, bu manipülasyonun ulaştığı boyutu kanıtlıyor. İşte sanal Kâbe ve cenaze kurguları da uygulamanın tam olarak bu bağımlılık yaratan zafiyetini kullanıyor; ancak bu kez kitleleri 'gösteriş' duygusuyla değil, 'sevap kazanma' vaadiyle sömürürken, yüksek fiyatlı hediyeler aracılığıyla haksız kazanç elde ediliyor.
Bu yayınlar sadece manevi istismar aracı olmakla kalmıyor, aynı zamanda büyük bir kara para aklama yöntemi olarak da kullanılıyor. Kaynağı belirsiz yasa dışı paralar, yüksek miktarlı sanal hediyeler aracılığıyla uygulamaya sokuluyor ve bu kurgusal yayınlar üzerinden doğal yoldan kazanılmış "yasal gelir" gibi gösterilerek aklanıyor. Bunun en çarpıcı örneği, kasım ayında Ankara merkezli 8 ilde düzenlenen eş zamanlı operasyonla ortaya çıkarıldı. Soruşturma kapsamında, yasa dışı bahis gibi suçlardan ve çalıntı kredi kartlarından elde edilen gelirlerin, uygulamadaki canlı yayınlara bağış adı altında gönderilen sanal hediyelerle aklanmaya çalışıldığı tespit edildi. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından yapılan incelemelerde, şüphelilerin hesaplarında son altı yılda 1 milyar 928 milyon lirayı aşan devasa bir para hareketi belirlendi ve 11 kişi gözaltına alındı.
Şebekenin, aklanan bu paraların izini tamamen kaybettirmek ve gerektiğinde yurt dışına çıkarmak için kuyumculardan altın satın aldığı da kanıtlandı. Bu devasa vurgun ağını kurmanın maliyeti ise oldukça düşük; kurgu yayınları yapmayı sağlayan hazır yazılımlar, çeşitli internet sitelerinde 750 lira ile 1.500 lira arasında değişen fiyatlarla satılarak yeni kişilerin de bu düzene kolayca katılmasına imkân tanıyor.
Basit yazılımlarla kurulan bu sanal sömürü düzeni, sosyal medya platformlarındaki denetim boşluğunun tehlikeli boyutlarını gözler önüne seriyor. Bu yeni nesil dolandırıcılık türü, dijital okuryazarlık eğitiminin ve platformlara yönelik yasal düzenlemelerin aciliyetini bir kez daha ortaya koyuyor.
More stories
- Eurovision, Avrupa’nın beklenmedik ihracatı
- Trump Asya yolunda: Putin ve Şi ile ilk üçlü zirve
- HABAŞ'ın ABD dosyası: İki kayıp, üç kazanım
- COP31'e "doğum günü engeli": Merz neden katılmadı?
- 4 trilyon dolarlık bir şirket bunu nasıl gözden kaçırdı?
- Avrupa'da taktik savaşları: Haftanın karnesi
- Yapay zekâda büyük ayrım: Süper zekâyı dil modelleri mi getirecek, “dünya modelleri” mi?
- Bahçeli’nin ‘Yeraltı’ sevgisi: Lübnanlaşma
Son haberler
- Samsunspor maçı Başakşehir'de: Aslan'ın zeminine 'Bayern' neşteri
- Liberya liman ücretlerini indirip 30 gün ücretsiz depolama sağlayacak
- Deutsche Bank sızıntısı yönetimdeki reform iddialarını sarstı
- Şamil Tayyar Erdoğan'a seslendi: Dakikalar sonra sildi
- Gülistan Doku dosyasında itiraf: Rapora hazır görüntüler eklendi
- Asgari ücrette geri sayım: Milyonlarca çalışanın kaderi Aralık'ta çizilecek
- IFPRI: Etiyopya'da 905.000 kişi yoksulluk riskiyle karşı karşıya
- AKP grubunda gündem fon skandalı ve emekliler: Yılbaşından önce yeni düzenleme geliyor

