İçeriğe geç
SON HABERLER
Ekonomi

IFPRI: Etiyopya’da 905.000 kişi yoksulluk riskiyle karşı karşıya

Model, güçlü bir El Niño ve yakıt şokunun 2027’de GSYH’yi düşüreceğini, tarımı zayıflatacağını ve gıda güvensizliğini derinleştireceğini öngörüyor.

IFPRI: Etiyopya'da 905.000 kişi yoksulluk riskiyle karşı karşıya

IFPRI'nin 17 Kasım'da yayımlanan analizindeki şok senaryolarına göre Etiyopya, 2027 yılında 905.000 kişinin daha yoksulluğa ve 2,8 milyon kişinin yetersiz beslenmeye sürüklenmesi riskiyle karşı karşıya.

International Food Policy Research Institute analizine göre, potansiyel olarak olağanüstü güçlü bir El Niño ile İran savaşı kaynaklı yüksek küresel yakıt fiyatlarının birleşik etkileri, Etiyopya'nın GSYH'sini baz senaryoya kıyasla %0,4 ile %1,1 arasında, ortalama ise %0,8 oranında düşürebilir. Tarımsal GSYH ortalama senaryoda %2 daralacak; bu da genel ekonomi tahmininden daha büyük bir darbe anlamına geliyor.

IFPRI araştırmacıları Emerta Aragie ve Chris Hillbruner; tarımsal üretim, büyüme, gelirler, fiyatlar, yoksulluk ve beslenme üzerindeki etkileri incelemek için RIAPA olarak bilinen Kırsal Yatırım ve Politika Analizi modelini kullandı. Araştırmacılar projeksiyonları, Etiyopya'nın Ekim-Aralık dönemindeki ana hasat dönemi olan 2026 meher hasadına ilişkin üç senaryoya dayandırdı.

"Yukarıdaki 2027 ekonomik görünümü bir baz senaryo olarak kullanıldığında model, özellikle tarım sektöründe Etiyopya'nın ekonomik performansını yavaşlatması ve hanehalkı harcamaları, gıda güvenliği ve beslenme üzerinde zincirleme etkiler yaratması muhtemel olan unsurun El Niño'nun etkileri olduğunu gösteriyor" dedi araştırmacılar.

Meher hasadı, Etiyopya'nın yıllık tarımsal üretiminin %95'inden fazlasını oluşturuyor ve bu durum yetersiz yağışları gıda arzı ile kırsal gelirler açısından bilhassa kritik hale getiriyor. IFPRI'nin orta düzey El Niño senaryosunda ulusal tarımsal verimlilik %2 düşerken, bu oran hafif senaryoda %1, şiddetli senaryoda ise %3 oluyor.

Öngörülen kayıplar dengesiz dağılıyor. IFPRI, kurak yayla bölgelerindeki üretimin %9,6, kurak ova bölgelerindeki üretimin ise %6,5 oranında gerileyebileceğini belirtti. Analize göre nemli yayla ve ova sistemleri daha sınırlı etkilerle karşılaşacak.

Araştırmacılar yoksulluğu günlük 3 dolarlık uluslararası eşiğe göre ölçtü. Yetişkin eşdeğeri başına günde yaklaşık 1.850 kilokaloriden daha az tüketenler yetersiz beslenenler olarak sınıflandırıldı.

Haneler üzerindeki baskı fiyatlar ve gelirler kanalıyla hissedilecek. IFPRI, El Niño senaryolarında tarımsal emtia fiyatlarının %0,3 ile %1 arasında artabileceğini, reel hanehalkı harcamalarının ise ortalama %1,9 oranında düşebileceğini öngördü. Kentsel haneler %2,8'lik bir düşüşle karşı karşıya kalırken, kırsal hanelerde bu düşüş %1,5 olacak.

Modelde yakıt fiyatı şoku, tarımsal üretim ve ulusal GSYH üzerinde El Niño'ya kıyasla daha küçük bir etkiye sahip; ancak IFPRI bu şokun yoksulluğa sürüklenecek ilave kişilerin yaklaşık 472.000'inden ve yetersiz besleneceklerin 699.000'inden sorumlu olabileceğini ifade etti. Araştırmacılar bu şoku, Strait of Hormuz üzerinden yapılan sevkiyatlardaki aksamalarla bağlantılı yüksek küresel yakıt fiyatlarına bağladı.

IFPRI, özellikle kapsamlı ürün değerlendirmeleri olmaksızın iklim projeksiyonlarının küresel piyasa fiyatı varsayımlarına göre daha fazla belirsizlik taşıdığı konusunda uyardı. Araştırmacılar, senaryoların kesin tahminler olmadığını ve nihai etkinin yağış modellerine, hasat performansına, ürün kayıplarının nerede meydana geleceğine ve süregelen çatışmaların seyrine bağlı olacağını kaydetti.

Bulgular, Etiyopyalı haneler üzerindeki mevcut baskıların sürdüğü bir dönemde geldi. World Food Program'ın Eylül 2026 ülke bülteninde, yaklaşık %15 seviyesindeki gıda enflasyonu, güvensizlik ve iklim şokları hanehalkı dayanıklılığını aşındıran faktörler olarak tanımlandı.

Food and Agriculture Organization, Haziran 2026 ile Mart 2027 arasında 114 öncelikli woreda genelinde 4,66 milyon kişiye yardım sağlamak için 50 milyon dolarlık çağrıda bulundu. IFPRI, Etiyopya'nın Productive Safety Net Program kapsamında standart olarak sağlanan gıda ve nakit transferleri hesaba katıldığında dahi acil gıda yardımı ihtiyaçlarının Haziran ve Ağustos 2027 arasında zirve yapabileceğini bildirdi.

Kaynak: IFPRI analizi, 17 Kasım; AllAfrica aracılığıyla Addis Standard, 18 Kasım.

More stories

Son haberler