TBMM Başkanı Kurtulmuş'tan önemli açıklamalar

TBMM İzleme Komisyonu, yeni dönemde 3 görevle kurulacak. Numan Kurtulmuş, sürecin Meclis ve yürütme arasında eşgüdüm gerektirdiğini söyledi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, 28. Dönem 4. Yasama Yılı Değerlendirme Toplantısı'nda parlamento muhabirleriyle bir araya geldi. Kurtulmuş, Meclis'in açılmasıyla birlikte "Terörsüz Türkiye" sürecini izleyecek komisyonun hızlı biçimde oluşturulacağını belirtti.

Kurtulmuş'a göre Meclis'in bu başlıkta üç sorumluluğu olacak: süreci sonuna kadar izlemek, yürütme bünyesindeki kurul ile uyumu sağlamak ve gerekirse yeni yasal düzenlemeleri müzakere etmek. Sürecin seçim takvimiyle ilişkilendirilmesine de mesafe koyan Kurtulmuş, seçimlerin zamanında yapılması için hazırlık yürütüldüğünü söyledi.

3 görevli Meclis takibi

Kurtulmuş, kabul edilen yasa kapsamında Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Takip, Koordinasyon ve Uygulama Kurulu kurulduğunu ve kurulun çalışmaya başladığını açıkladı. TBMM'de oluşturulacak İzleme Komisyonu'nun, bu yürütme kuruluyla temas halinde süreci izlemesi planlanıyor.

Yasada üç "emniyet sübabı" bulunduğunu söyleyen Kurtulmuş, uygulama için örgütün fesih ve silahsızlanma sürecinin yolunda gittiğinin Milli Güvenlik Kurulu tarafından tespit edilmesi gerektiğini belirtti. Diğer iki mekanizmanın yürütmedeki kurul ve Meclis bünyesindeki izleme yapısı olduğunu ifade etti.

Kurtulmuş, 10 Ağustos 2026'da Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin 467 milletvekilinin oyuyla kabul edildiğini söyledi. Bu oylamayı, TBMM'de bir yasa teklifi üzerinde oluşan en yüksek konsensüs olarak nitelendirdi.

571 tekliflik yasama bilançosu

TBMM'nin 4. yasama yılında milletvekilleri tarafından 571 kanun teklifi sunuldu. Kurtulmuş'un verdiği bilgilere göre Genel Kurul gündeminde 121, komisyonlarda ise 3.538 kanun teklifi bulunuyor.

Aynı dönemde 36 kanun kabul edildi, 41 TBMM kararı alındı. Genel Kurul 125 birleşimde 929 saat 21 dakika çalıştı ve yaklaşık 24 bin 150 sayfa tutanak tutuldu.

İhtisas ve araştırma komisyonlarının çalışmalarında 901 saatlik mesai kaydedildi ve 27 bini aşkın sayfa tutanak oluşturuldu. Kurtulmuş, ayrıca 4. yasama yılında TBMM Başkanlığı'na 160 yasama dokunulmazlığı fezlekesi sunulduğunu, Karma Komisyon'da 1.096 fezlekenin beklediğini açıkladı.

Yazılı denetim başlığında 14 bin 354 soru önergesi verildi, bunların 6.720'si cevaplandırıldı. TBMM Başkanı'na yöneltilen 133 yazılı soru önergesinden 125'inin süresi içinde yanıtlandığı belirtildi.

Bölgesel dosyalar Meclis gündeminde

Kurtulmuş, "Terörsüz Türkiye" sürecinin yalnızca siyasi bir söylem olmadığını, bölgedeki gelişmelerin sürecin somutlaştığını gösterdiğini söyledi. Suriye'de yeni yönetim içinde PYD unsurlarının entegrasyonunun sürmesini, terörsüz bölge hedefi bakımından bir adım olarak değerlendirdi.

Irak için de ay sonu veya ekim başı itibarıyla silahlı milislerin elindeki silahların alınmasına dönük sürecin başlayacağını söyledi. Kurtulmuş, Irak'ta devlet otoritesi dışında hiçbir gücün silah taşımadığı bir yapıya geçilmesini hedef olarak anlattı.

Seçim tartışmaları konusunda Kurtulmuş, erken seçim kararında iradenin TBMM'ye ait olduğunu belirtti. Siyasi partiler yasası ile seçim yasasının mutlaka değişmesi gerektiğini de ekledi, ancak bu başlıklara ilişkin takvim paylaşmadı.

Diplomasi ve tasarruf kayıtları

Parlamenter diplomasi kapsamında uluslararası parlamenter asambleler üzerinden 191 toplantı veya karşılıklı ziyaret yapıldı. İhtisas komisyonları 105 faaliyette bulundu, TBMM'den yurt dışına 209 resmi heyet gitti ve yabancı parlamenterlerden 36 heyet Türkiye'de ağırlandı.

Türkiye'nin 2026'da ev sahipliği yaptığı toplantılar arasında 15-19 Nisan'da İstanbul'daki Parlamentolar Arası Birlik 152. Genel Kurulu da yer aldı. Kurtulmuş, bu toplantıya 157 ülkeden yaklaşık 2.420 delegenin katıldığını, 29 Haziran'da ise İstanbul'da NATO Parlamenter Zirvesi'nin düzenlendiğini söyledi.

TBMM'nin Filistin ve Gazze başlığında 7 Ekim'den bu yana Genel Kurul'da 9 Başkanlık tezkeresi kabul ettiği belirtildi. Filistin'i destekleyen parlamentolar grubunun ilk toplantısına 14 ülke, ikinci toplantısına ise çeşitli düzeylerde 30 ülke katıldı.

Kurtulmuş, Haziran 2023'ten bu yana uygulanan tasarruf tedbirleriyle 2,5 milyon saat elektrik, 300 bin metreküp doğalgaz ve 20 bin ton su tasarrufu sağlandığını açıkladı. Konya'da ve TBMM otoparkında güneş enerjisi santrali çalışmaları yürütüldüğünü, yenilenebilir enerji yatırımlarının bugünkü değerlerle 115 milyon liralık ek ekonomik katkı sağlayabileceğini söyledi.

Komisyon kurulursa Meclis, yürütmedeki kuruldan gelen tespitlerle yasama adımlarını aynı takvimde ele alabilecek. Yeni düzenleme ihtiyacı doğarsa süreç, siyasi uzlaşmanın korunmasına ve bölgesel gelişmelerin nasıl ilerlediğine bağlı olarak Genel Kurul gündemine taşınacak.