Son ankette dengeler değişti: YENİ Parti zirveye yerleşti, iktidar kanadında düşüş var

GÜNDEMAR Araştırma’nın eylül anketinde YENİ Parti, kararsız, fikirsiz ve protesto yanıtları dağıtıldığında AKP’nin 2,40 puan önünde yer aldı.

Araştırma kuruluşunun verilerinde, dağıtım öncesindeki fark 1,85 yüzde puanı olarak hesaplandı. İki sunumda da sıralama değişmedi; YENİ Parti ilk, AKP ikinci sırada bulunurken, aradaki mesafe yanıtların hangi taban üzerinden hesaplandığına göre farklılaştı.

Türkiye Gündemi Araştırması kapsamında saha çalışması 23–30 Eylül 2026 döneminde yürütüldü. GÜNDEMAR Araştırma, 60 ilde toplam 2.400 katılımcıya pazar günü milletvekili seçimi yapılması durumunda hangi partiyi tercih edeceklerini sordu.

Dağıtım farkı 2,40 puana taşıdı

Kuruluşun açıkladığı dağıtılmış sonuçlarda YENİ Parti’nin desteği %30,64, AKP’nin desteği ise %28,24 olarak yer aldı. Bu hesaplamada kararsızlık, görüş belirtmeme ve protesto kategorilerindeki yanıtlar dağıtılarak partilerin oranları yeniden ifade edildi.

Yanıtlar dağıtılmadan önce aynı iki parti için ölçülen oranlar sırasıyla %23,69 ve %21,84’tü. Dolayısıyla YENİ Parti ile AKP arasındaki farkın 1,85 puandan 2,40 puana çıkması, farklı tarihlerde yapılmış iki ölçümü değil, aynı araştırmanın iki ayrı hesaplama biçimini karşılaştırıyor.

Bu ayrım, sonuçların siyasi yorumunda belirleyici: Dağıtılmış oranların daha yüksek olması, tek başına taraflardan birinin yeni seçmen kazandığını göstermiyor. Ayrıca eylül tablosundaki liderlik, önceki ayların parti bazındaki sonuçları olmadan sıralamada bir değişim yaşandığı anlamına gelmiyor.

Kararsız ve protesto yanıtları %22,67

GÜNDEMAR Araştırma’nın bulgularına göre, kararsız olduğunu veya fikri bulunmadığını belirtenlerle protesto yanıtı verenlerin toplam payı %22,67 oldu. Kuruluş bu toplamın önceki aya kıyasla 0,33 yüzde puanı azaldığını bildirdi; değişim parti tercihlerinden ayrı bir gösterge niteliğinde.

Toplamın içinde kararsızlık ve görüş belirtmeme yanıtları %13,14, protesto yanıtları ise %9,53 pay aldı. Böylece henüz bir parti tercihi belirtmeyen ilk grup, protesto kategorisinden daha geniş bir kesimi oluşturdu.

Her iki kategorinin birlikte değerlendirilmesi, araştırmada açık bir parti tercihi bildirmeyen kesimin büyüklüğünü gösteriyor. Ancak kararsızlık ile protesto aynı yanıt değil; bu toplamı bütünüyle herhangi bir partiye yönelmeye hazır seçmen kitlesi olarak okumak, açıklanan bulguların ötesine geçer.

Bu kesimin sonraki araştırmalarda parti tercihi belirtmesi halinde, yalnızca dağıtılmış sonuçlar değil, dağıtılmamış oranlar da karşılaştırmanın parçası olacaktır. Böyle bir karşılaştırmada aynı yöntemle üretilen veriler esas alınmalı; aksi halde hesaplama farkını seçmen davranışındaki değişimden ayırmak güçleşir.

Diğer partiler dağıtılmamış tabloda sıralandı

Kuruluşun dağıtım öncesi verilerinde İYİ Parti %6,01 ile DEM Parti’nin %5,90’lık oranının önünde yer aldı. Aynı tabloda Zafer Partisi %4,49, MHP ise %4,22 olarak ölçüldü; bu rakamlar ilk iki parti için verilen dağıtılmış oranlarla doğrudan karşılaştırılmamalı.

Araştırmada “Butlan CHP'si” adıyla listelenen kategori %2,81, Anahtar Parti %2,19 düzeyinde gösterildi. Yine dağıtılmamış sonuçlarda Yeniden Refah Partisi %1,94 ile TİP’in %1,24’lük oranının üzerinde yer alırken, diğer partiler birlikte %3,00 pay aldı.

Bu dağılım, ilk iki parti dışındaki tercihlerin tek bir siyasi adreste toplanmadığını gösteriyor. Ancak verilen oranlardan partiler arasında seçmen geçişi, ittifak tercihi veya milletvekili dağılımı çıkarılamaz; araştırma, katılımcıların saha döneminde bildirdiği tercihleri aktarıyor.

Sonraki ölçümler açısından temel karşılaştırma, YENİ Parti ile AKP arasındaki mesafenin aynı hesaplama yöntemi altında nasıl değişeceği olacak. Kararsızlık ve protesto kategorilerindeki hareket de ayrı izlenmeli; bu grupların küçülmesi tek başına hangi partinin destek kazandığını açıklamaz.