Pete Hegseth’ten İran açıklaması: Savaşa devam, istifa yok

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, azil girişimine karşı çıkacağını duyurdu ve İran savaşını içeren savunma bütçesi için destek istedi.

Bakanın Kongre ile anlaşmazlığı, yönetimin 1,5 trilyon dolarlık savunma harcaması talebinin görüşüleceği döneme denk geliyor. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, Hegseth'in milletvekilleriyle ilişkilerindeki bozulmanın bu talebin kabulünü güçleştirdiğini belirterek bakanın hesap vermesi gerekeceğini söyledi.

Perşembe günü sosyal medyada paylaştığı, dört dakikadan uzun videoda Hegseth, görevini bırakmayacağı mesajını verdi. Cumhuriyetçilerin 3 Kasım ara seçimlerinde Kongre çoğunluğunu kaybetmesinin ardından gelen açıklamada, İran'daki savaşı ve Pentagon'daki personel kararlarını savundu.

Azil baskısı Cumhuriyetçilere de uzanıyor

Hegseth'e yönelik girişim yalnızca Demokratlardan gelmiyor. Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie, bakanı hedef alan azil maddelerini gelecek hafta tekrar sunacağını açıkladı; Demokratların çoğunluğu devralmasıyla daha geniş bir sürecin başlayacağını öne sürdü.

Massie'nin açıklaması, henüz gerçekleşmiş bir oylamayı değil, Kongre'ye taşıma niyetini bildirdiği bir girişimi ifade ediyor. Demokratlar ise gelecek yıl çoğunluğu üstlendiklerinde Pentagon yönetimini kapsamlı biçimde soruşturmayı planlıyor; Temsilciler Meclisi'ndeki liderleri Hakeem Jeffries de Hegseth'in görevde kalmasını sorguluyor.

Hegseth, kendisine yönelik azil çabasını “sahte” diye niteledi ve bunu siyasi olarak tasfiye edilmesine dönük bir girişim olarak sundu. ABD Başkanı Donald Trump'ın iki azil sürecini hatırlatarak aynı yöntemin kendisine karşı da sonuç vermeyeceğini savundu.

Bakan, üst düzey Pentagon kadrolarındaki görevden almaları, çeşitlilik uygulamalarının kaldırılmasını ve trans bireylerin askerlik yapmasına getirilen yasağı olumlu icraatları arasında sıraladı. Böylece savunması yalnızca İran'daki operasyonları değil, ordunun personel düzenine ilişkin tercihlerini de kapsadı.

Trump destekliyor, Vance savaşı sorguluyor

Trump, perşembe günü Hegseth'in görevden çıkarılması ihtimaline ilişkin soruya bakanı överek yanıt verdi. Cumhurbaşkanı değil ABD Başkanı sıfatıyla konuşan Trump, muhalefetin bir kısmını generallerin görevden alınmasına bağladı ve Hegseth'in Venezuela ile İran operasyonlarındaki rolünü destekledi.

Başkanın desteğine karşılık, Başkan Yardımcısı JD Vance savaşın siyasi bedeline odaklandı. Çarşamba günkü açıklamasında Vance, Cumhuriyetçilerin Kongre çoğunluğunu İran savaşı nedeniyle kaybettiğini ileri sürdü ve savaşın bu sonuca değip değmediğini sorguladı.

Vance'in değerlendirmesi, seçim sonucunun nedenlerine ilişkin yönetim içinden gelen bir yorum niteliğinde. Trump'ın Hegseth'e desteğiyle birlikte değerlendirildiğinde açıklamalar, bakanın görevde kalması ile savaşın seçim maliyetinin yönetim içinde farklı başlıklar olarak ele alındığını gösteriyor.

Pentagon, Hegseth'in Trump'ın başkanlık dönemi tamamlanıncaya kadar görevini sürdürmekte kararlı olduğunu bildirdi. Bakan da Kongre'den İran operasyonlarını ve diğer savunma giderlerini kapsayan finansman talebini desteklemesini istedi; savaşı, İran'ın nükleer silah sahibi olmasını engelleme hedefiyle savundu.

Denetim İran savaşının ötesine geçiyor

Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Adam Smith, planlanan incelemelerin İran'la sınırlı kalmayacağını açıkladı. Gelecek yıl Silahlı Kuvvetler Komitesi'nin başına geçmesi beklenen Smith, Ukrayna'ya ilişkin kararların ve Latin Amerika açıklarında tekneleri hedef alan ABD saldırılarının da denetleneceğini belirtti.

Uyuşturucu taşıdığından şüphelenilen teknelere yönelik saldırıların savaş suçu oluşturabileceği, Demokratların ileri sürdüğü bir iddia; aktarılmış bir yargı kararı değil. Smith ayrıca askeriyenin siyasetten bağımsızlığına ilişkin ilkenin zedelendiği iddialarını inceleyeceklerini söyledi.

Massie açıkladığı takvime uyarsa ilk adım, gelecek hafta azil maddelerinin yeniden sunulması olacak. Demokratların duyurduğu soruşturmalar başlarsa Hegseth'in savaş kararlarıyla personel uygulamaları aynı denetim gündeminde buluşacak; Tillis'in uyarısının bütçe görüşmelerine ne ölçüde yansıyacağı ise belirsiz.