Bloomberg duyurdu: 34 milyar dolarlık OYAK fonu Libya petrol pazarına girdi

OYAK'ın Libya petrolü alımlarının aylık 6 milyon varile ulaştığı bildiriliyor; bu hacim, ülkenin petrol ihracatının yaklaşık yüzde 16'sına denk geliyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin emeklilik fonu Ordu Yardımlaşma Kurumu'nun (OYAK) ocakta başlattığı alımları artırdığı aktarılıyor. İhracattaki pay hesabı Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) verilerine dayandırılıyor; ancak hacim ve işlemlerin yapısına ilişkin bilgiler için kurumların doğrudan teyidi bulunmuyor.

Libya petrolünde TPIC üzerinden tedarik

Kimliklerinin açıklanmamasını isteyen kaynakların anlatımına göre OYAK'ın tedarikçisi, Türkiye'nin kamu şirketi Turkish Petroleum International Company (TPIC). Bu kaynaklar, TPIC'nin ham petrolü Libya Ulusal Petrol Kurumu'ndan (NOC) aldığını belirtiyor; böylece OYAK'ın alımları doğrudan Libya kurumundan değil, Türk kamu şirketi üzerinden gerçekleşiyor.

TPIC ile NOC arasındaki ticari ilişkinin geçmişi, tarafların 2013'te imzaladığı petrol alım-satım sözleşmesine uzanıyor. Libya'daki siyasi istikrarsızlığın ardından sevkiyatlarda kesintiler yaşandığı aktarılırken, TPIC kendi internet sitesinde Libya'daki ham petrol faaliyetlerine ve Akdeniz'in kamu şirketleriyle yaptığı stratejik anlaşmalara yer veriyor.

Sevkiyatlara ticaret alanındaki deneyimiyle katkı sunduğu belirtilen İstanbul merkezli Nakkaş Holding de bu zincirde anılıyor. Holdingin başkanı Ramazan Öztürk, ocakta Trablus'ta düzenlenen, Türkiye'nin enerji bakanı Alparslan Bayraktar ile Libya hükümetinin başındaki Abdülhamid Dibeybe'yi buluşturan toplantıda yer aldı.

Bayraktar, toplantının gündeminde hidrokarbonların aranması, üretilmesi ve ticaretinin bulunduğunu açıklamıştı. Nakkaş Holding'in mevcut faaliyetleri arasında Akdeniz kıyısındaki Global Terminal Services depolama tesisinin sahipliği, Türkiye-Kuzey Irak güzergâhında karayolu yakıt taşımacılığı ve satın aldığı Alpet bulunuyor.

OYAK enerji portföyünü genişletiyor

Libya'dan yapılan alımlar, OYAK'ın akaryakıt dağıtımındaki mevcut varlıklarının yanına ham petrol ticaretini ekliyor. Kurumun portföyünde Total Energies markasını taşıyan Türkiye'deki istasyonlar ve LPG dağıtım şirketi Milangaz'ın yanı sıra çelik, otomotiv ve finans alanlarında faaliyet gösteren şirketler bulunuyor.

Aktarılan portföy büyüklüğü 34 milyar dolar olan OYAK, şubattaki açıklamasında varlıklarını 2030'a kadar 60 milyar dolara yükseltme hedefini duyurmuştu. Bununla birlikte, Libya alımlarının kurumun gelirine, kârına veya varlık büyüklüğüne katkısını gösteren bir rakam açıklanmıyor; ticaret hacmi tek başına finansal getiriyi ortaya koymuyor.

Kurumun genel müdürü Murat Yalçıntaş, eylüldeki açıklamasında büyük bir uluslararası şirketle petrol üretimi, rafinaj ve enerji ticareti alanlarında işbirliği arayışını anlatmış, muhatabın adını vermemişti. Görüşmelerin Saudi Aramco ile yürütüldüğü yönündeki iddia ise tarafların açıklamasıyla doğrulanmış değil; dolayısıyla olası ortaklık ile Libya alımları arasında kurulmuş bir bağlantı bulunmuyor.

Türk şirketlerinin Libya'daki farklı rolleri

OYAK'ın ticarete katılması, Türkiye'nin Libya'daki enerji temaslarının tek bir şirket veya faaliyetle sınırlı olmadığını gösteriyor. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), şubatta iki arama sahasının ruhsatını kazanırken Bayraktar, şirketin Eni ile ortaklık kurma ihtimalinden söz etti; ancak kapsam veya anlaşma takvimi açıklamadı.

Türk sermayeli BGN ise Libya'nın ham petrol vererek yakıt aldığı takas mekanizmasındaki başlıca katılımcılardan biri olduğunu belirtiyor. Bu faaliyet, OYAK için aktarılan satın alma zincirinden farklı bir ticari modele dayanıyor; şirketlerin ülkedeki varlığı aynı tür sözleşmelere sahip oldukları anlamına gelmiyor.

Enerji temaslarının siyasi zemininde, Türkiye'nin 2020'den beri Trablus'taki uluslararası tanınırlığa sahip hükümete verdiği askeri eğitim desteği bulunuyor. Ankara'nın doğudaki rakip yönetimle geliştirdiği ilişkiler de temasların diğer ayağını oluşturuyor; ancak bu diplomatik ilişkilerin OYAK'ın sözleşme koşullarına nasıl yansıdığı açıklanmış değil.

Alımlar mevcut düzeyde sürerse OYAK'ın enerji faaliyetlerinde Libya tedarikinin ağırlığı korunabilir; sevkiyatların yeniden kesilmesi durumunda ise ticaret hacminin devamlılığı sınanır. Sözleşmelerin süresi, fiyatlandırma biçimi ve petrolün nihai alıcıları bilinmediğinden, kurumun kazancı, diğer tedarikçilerin payı veya küresel petrol dengesi üzerindeki sonuçlar henüz hesaplanamıyor.