Avrupa’da bomba paniği büyüyor: Uçaklardan sonra hedef haber merkezleri

Avrupa'da bomba ihbarları perşembe günü 24'ten fazla uçuşu etkiledi; cuma günü yayın kuruluşlarına da tehdit mesajları ulaştı.

Salı günü yaklaşık altı seferde yaşanan aksaklıkların ardından ihbarların kapsamı genişledi. Bazı uçaklar farklı havalimanlarına yönlendirilirken bazılarına askeri uçaklar eşlik etti; aktarılan olaylarda patlayıcıya rastlanmadı ve uçaklar inişlerini güvenle tamamladı.

Uçuşlara yönelik ihbarlarla yayın kuruluşlarına ulaşan mesajların bağlantısı henüz doğrulanmış değil. Sorumluluk üstlenen kişinin kimliği de belirsizliğini koruyor; tehditlerin tek merkezden yönetildiği veya belirli bir örgütten geldiği iddialarını doğrulayan bir bulgu açıklanmadı.

İhbarlar aynı operasyonel sonucu doğurmadı

Çek polisi, Prag bağlantılı dokuz sefer için bomba tehdidi kaydedildiğini bildirdi. Havalimanının sözcüsüne göre bu ihbarlar uçuş iptaline yol açmadı; dolayısıyla bildirilen tehdit sayısı, iptal edilen sefer sayısını göstermiyor.

Fransız makamları, ülkenin hava sahasındaki uçaklar hakkında dört ek bomba ihbarı alındığını açıkladı. Yetkililer, bu uçakların tamamının güvenli iniş yaptığını bildirdi; açıklama, tehditlerin kaynağına ilişkin bir tespit içermiyordu.

Kopenhag'da ise polis, havalimanındaki hava trafiğini hedef alan tehditler bulunduğunu ancak yolcular açısından görünür bir tehlike olmadığını belirtti. Havalimanı yönetimi faaliyetlerin olağan akışında sürdüğünü açıkladı; bu durum, her ihbarın sefer durdurma veya yönlendirme gerektirmediğini gösteriyor.

Bu açıklamalar, Avrupa'daki olayların operasyonel sonuçlarını birbirinden ayırmayı gerektiriyor. Güvenli iniş bilgisi uçuşun planlandığı rotayı izlediği anlamına gelmediği gibi, iptal yaşanmaması da güvenlik tehdidi bildirilmediği anlamına gelmiyor.

Yayıncılara ulaşan mesajlarda bağlantı belirsiz

Cuma günü İrlanda ve Bulgaristan'daki yayın kuruluşlarına ulaşan e-postaları gönderen kişi, kendisini “Mikhail Andropov” adıyla tanıttı. Avrupa'daki uçuş aksaklıklarının arkasında olduğunu ileri süren göndericinin iddiası bağımsız olarak doğrulanmadı.

İrlanda'daki yayın kuruluşunun ofisleri mesajın ardından tahliye edildi. Gönderici, ulaşımı hedef alacak başka saldırılar yapılacağını da öne sürdü; bu ifade, doğrulanmış bir saldırı planı değil, tehdit mesajının parçası olarak kaldı.

Bu mesajlar ile havacılık sektörüne daha önce gönderilen e-postalar arasında teknik bağlantı bulunduğu gösterilmiş değil. Göndericinin sorumluluk üstlenmesi, önceki ihbarları da onun yaptığı sonucuna varmak için yeterli kanıt oluşturmuyor.

Perşembe günü İtalya'daki havayolları ve havalimanlarına ulaşan bazı mesajlarda ise Rusya'da yasaklanan Male State hareketinin adı kullanıldı. Ancak e-postaların gerçekten bu hareketle ilişkili kişilerden geldiği doğrulanamadı; bir örgütün adının mesajda yer alması, bağlantının kanıtlandığı anlamına gelmiyor.

Male State'i 2016'da kuran Rus blog yazarı Vladislav Pozdnyakov, hareketin faaliyetini sürdürmediğini ve olaylarla ilişkisi bulunmadığını söyledi. Bu açıklama Pozdnyakov'un reddini ortaya koyuyor, ancak gönderenlerin kimliğine ilişkin belirsizliği gidermiyor.

Albares hibrit saldırı ihtimalini öne çıkarıyor

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, benzer yöntemlerle farklı ülkelerde ortaya çıkan olayları hibrit saldırı olasılığı üzerinden değerlendirdi. Albares, “En makul varsayım, hibrit saldırı girişimi ve bir tür psikolojik savaşla karşı karşıya olduğumuzdur” dedi.

Bakan, olayların niteliğinin açıklığa kavuşturulmasının zaman gerektireceğini de belirtti. Dolayısıyla bu değerlendirme, faillerin belirlendiğine veya bütün ihbarların ortak bir kaynaktan çıktığına dair kesinleşmiş bir sonuç değil.

İhbarlar, Avrupa'da daha önce bildirilen sabotaj olaylarının ardından geldi; ancak bu tehditler için herhangi bir ülke sorumlu bir taraf açıklamadı. Önceki olaylarla zaman bakımından yakınlık bulunması, aynı kişiler veya kurumlar tarafından yürütüldüklerini göstermiyor.

İhbarların sürmesi halinde havayolları açısından rota değişiklikleri, havalimanları açısından güvenlik işlemleri yeniden gündeme gelebilir. Bu etkinin boyutunu her tehdidin değerlendirilmesi ve alınan operasyonel kararlar belirleyecek; mevcut bilgiler toplam maliyeti veya yolcu kaybını hesaplamaya yetmiyor.