Paraguay Devlet Başkanı Peña banka krizi sonrası görevden alındı

Paraguay'da finansal denetim kurumlarının Ueno Bank'a müdahale etmesiyle başlayan süreç, ülkenin en üst kademesinde tarihi bir siyasi depreme dönüştü. Senato tarafından görevinden azledilen Devlet Başkanı Santiago Peña, savcılık sorgusu öncesinde Asunción'daki ikametgahında ev hapsine alındı.

General Alfredo Stroessner diktatörlüğünün 1989 yılında sona ermesinden bu yana azil yoluyla makamını kaybeden ikinci lider olan Peña, hakkındaki tüm iddiaları reddediyor. Savcılık, eski lidere güveni kötüye kullanma, nüfuz ticareti ve makamı kişisel çıkar için kullanma suçlamalarını yöneltirken, dava sürecinin 10 yıla kadar hapis cezası getirebileceği belirtiliyor.

Banka müdahalesi ve toplumsal etkiler

Finans kuruluşuna üç gün önce el konulmasıyla birlikte bir milyonu aşkın mudinin hesaplarına erişimi tamamen durduruldu. Özellikle düşük gelirli kesimleri hedefleyen ve süpermarket indirimleriyle yüz binlerce kişiyi ilk kez bankacılık sistemiyle tanıştıran dijital bankanın kilitlenmesi, Paraguay genelinde geniş çaplı mağduriyet oluşturdu.

Hesap dondurma kararı yalnızca dar gelirli vatandaşları değil, kurumun sponsorluk sağladığı milli futbol takımı oyuncularını da doğrudan etkiledi. Yetkililer, mevduat garanti sisteminin yaklaşık 35 bin dolarlık tavan limit sunduğunu ve mudilerin yüzde 97'sini kapsadığını bildirirken, 1.500 dolara kadar olan küçük birikimlerin geri ödenmesine başlandığı açıklandı.

Banka operasyonlarının kesintiye uğraması, ödeme altyapısına bağlı diğer sektörleri de felç etti. Kuruluşun transfer sistemini kullanan bir araç çağırma uygulamasının kapanmasıyla yaklaşık 3 bin sürücü işsiz kalırken, kamu yatırımları için tahsis edilen 21 milyon dolarlık uluslararası kredi de hesaplarda mahsur kaldı.

Piyasalardaki dalgalanma ve belirsizlikler

Siyasi kriz ve finansal çalkantı, Paraguay'ın uluslararası piyasalardaki borçlanma kağıtlarına hızla yansıdı. Ülke tahvilleri gelişmekte olan piyasalar arasında haftanın en sert kayıplarından birini kaydederken, ulusal para birimi guarani dolar karşısında belirgin bir değer kaybına uğradı.

Merkez Bankası yönetimi Ueno Bank vakasının münferit olduğunu ve ulusal finansal mimarinin sağlamlığını koruduğunu savunuyor. Ancak piyasalardaki tedirginliğin yatışması, mevduat iadelerinin hızına ve kamusal projeleri durma noktasına getiren bloke fonların serbest bırakılmasına bağlı görülüyor.

Peña aleyhindeki yüz milyonlarca dolarlık kamu kaynağının riskli biçimde yönlendirildiği tezinin yargı sürecinde kanıtlanıp kanıtlanamayacağı henüz belirsizliğini koruyor. Yaşanan gelişmeler, Latin Amerika ülkesinin finansal denetim mekanizmaları ve siyasi güvenilirliği açısından kritik bir eşik teşkil ediyor.