Fransa’da Cumhurbaşkanı adayı Melenchon vaatlerini duyurdu

Mélenchon, 2027 seçimleri için hazırladığı programda emeklilik yaşını düşürmeyi, servet vergisini geri getirmeyi ve NATO’dan ayrılmayı vaat ediyor.

Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisi’nin cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon, sosyal hakları genişletme önerilerini dış politika ve anayasa değişiklikleriyle bir araya getiriyor. Vaatler, uygulanmış kararlar değil; Mélenchon’un seçilmesi halinde hayata geçirmeyi önerdiği düzenlemelerden oluşuyor.

Cuma günü kamuoyuna sunulan “Ortak Gelecek” kitapçığında, parti programına ilişkin aktarıma göre yaklaşık 1.000 vaat bulunuyor. Mélenchon ve partililer, cumartesi günü Paris’in kuzeyindeki Le Bourget’de bulunan Parc des Expositions’ta düzenlenen buluşmaya katıldı.

Emeklilikte 60 yaş, vergide yeni dilimler

Program, emeklilik için geçerli olduğu belirtilen 64 yaş eşiğini 60’a çekmeyi öneriyor. Tam emeklilik hakkı için ise 40 yıllık prim ödeme süresi öngörülüyor; böylece yaş koşuluyla birlikte prim şartı da sosyal politika paketinde yer alıyor.

Ücret cephesinde Mélenchon, kaynakta yaklaşık 1.478 euro olarak verilen net asgari ücreti 1.700 euroya yükseltmeyi vaat ediyor. Programda bu artış yaklaşık yüzde 15 olarak ifade ediliyor; öneri, emeklilik düzenlemesiyle birlikte çalışanların gelirlerine ilişkin başlıca taahhütleri oluşturuyor.

Vergi paketinde, kaldırılan servet vergisinin geri getirilmesi ve gelir vergisi sisteminin 14 basamak üzerinden düzenlenmesi öneriliyor. Milyarderlerden daha fazla vergi alınmasını amaçlayan Zucman vergisi de vaatler arasında; mirasla devredilecek servet için 12 milyon euro tavan belirlenmesi isteniyor.

Şirketlerin kamu desteğinden yararlanması ise sosyal ve çevresel yükümlülüklere bağlanıyor. Bu koşul uygulanırsa işletmeler açısından desteklere erişimin ölçütleri değişecek; ancak sağlanan metin, yükümlülüklerin ayrıntılarını, denetim yöntemini veya yaptırımları açıklamıyor.

Sosyal haklar ve vergi değişiklikleri aynı programda sunulsa da maliyetleri ile beklenen gelirleri karşılaştıran bir bütçe hesabı aktarılmıyor. Bu nedenle ücret, emeklilik ve vergi vaatlerinin kamu maliyesi üzerindeki toplam etkisini verilen bilgilerle ölçmek mümkün değil.

Enerji dönüşümünün takvimi ileri taşınıyor

Mélenchon’un 2022’deki adaylığı sırasında sunduğu programla karşılaştırıldığında, yeni metinde iki çevre hedefinin tarihi değişiyor. Sera gazı salımlarında %65 azaltım için daha önce 2030 olarak belirlenen yıl 2033’e taşınıyor; aktarılan bilgiler, azaltımın hangi başlangıç yılına göre hesaplandığını belirtmiyor.

Yenilenebilir enerjide yüzde yüz hedefine ulaşmak için öngörülen son tarih de 2050’den 2060’a çekiliyor. Nükleer enerji kullanımını kademeler halinde sonlandırma önerisi korunuyor; ancak bu iki hedefin nasıl eşgüdüm içinde yürütüleceğine ilişkin yatırım hesabı sunulmuyor.

Enerji dönüşümünün yanı sıra program, havaalanlarında 23.00–06.00 arasındaki uçuşları durdurmayı öneriyor. Kapalı çalışma alanları için alt ve üst sıcaklık sınırları belirlenmesi de isteniyor; aktarılan metin, bu eşiklerin derecelerini ve uygulama istisnalarını içermiyor.

NATO için iki aşamalı ayrılık önerisi

Savunma politikasında program, NATO’nun birleşik askeri komuta yapısından beklemeden çekilmeyi öngörüyor. İttifak üyeliğini sona erdirme hedefi ise aşamalı bir süreç olarak sunuluyor; komuta düzeninden ayrılma ile üyelikten çıkış böylece farklı adımlar olarak tanımlanıyor.

Filistin konusunda Mélenchon, iki devletli çözümü ve 1967’den bu yana işgal altında bulunan topraklarda Filistin egemenliğini savunuyor. Ayrıca Binyamin Netanyahu Fransa’ya geldiği takdirde, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin tutuklama kararının uygulanmasını vaat ediyor.

Ukrayna için önerilen çerçeve, çatışmaların ateşkesle durdurulmasını ve Rus birliklerinin çekilmesini içeriyor. Sağlanan metinde bu hedeflere ulaşmak üzere tasarlanmış bir müzakere takvimi veya uygulanacak diplomatik araçların ayrıntıları bulunmuyor.

İç siyasette ise Mélenchon, altıncı cumhuriyet hedefini yeni bir anayasa önerisiyle birlikte sunuyor. Programın uygulama aşamasındaki belirleyici başlıkları, sosyal vaatlerin finansmanı, enerji dönüşümünün takvimi ve savunma düzenindeki değişikliklerin sıralaması olacak; aktarılan bilgiler bu alanların ayrıntılı yol haritasını vermiyor.