Genel seçim anketi: Partilerin oy oranı ne oldu?

HBS Araştırma'nın kasım anketinde AKP %27,4, YENİ Parti %25,6 olarak ölçüldü; oranlar kararsızların orantılı dağıtılmasıyla hesaplandı.

Şirketin açıkladığı sonuçlarda ilk iki parti arasındaki mesafe 1,8 yüzde puan oldu. Ancak bu sıralama, kararsız seçmenlerin ayrı tutulduğu bir tabloyu değil, onların mevcut tercihlere göre dağıtıldığı hesaplamayı gösteriyor; dolayısıyla açıklanan oranların hangi yöntemle elde edildiği, sonuçların okunmasında belirleyici bir ayrım oluşturuyor.

HBS Araştırma, çalışmada tercih belirtmeyen seçmenlerin oranını yüzde 22,6 olarak bildirdi. Bu büyüklük, görüşülenlerin beşte birinden fazlasına karşılık geliyor ve yayımlanan parti paylarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor; dağıtım işlemi, bu seçmenlerin daha sonra gerçekten hangi partiye oy vereceğine ilişkin doğrudan bir ölçüm sunmuyor.

Kararsızların dağıtımı tabloyu nasıl şekillendiriyor

Orantılı dağıtım, kararsız grubun açıklanan tercihler arasındaki dengeye uygun biçimde paylaştırıldığı bir hesaplama yaklaşımıdır. Bu nedenle AKP ve YENİ Parti için verilen oranları, bütün katılımcıların bu partileri doğrudan seçtiğini gösteren ham yanıt oranları olarak okumamak gerekiyor; iki veri türü birbirinden farklı.

Paylaşılan bilgilerde, dağıtım öncesinde her partinin aldığı destek ayrı bir tablo halinde bulunmuyor. Kararsız seçmenlerin hangi toplumsal gruplarda yoğunlaştığı veya önceki tercihlerinin ne olduğu da belirtilmiyor; bu eksikler, söz konusu grubun partiler arasındaki dengeyi hangi yönde değiştirebileceğine ilişkin değerlendirmeyi sınırlıyor.

Kararsızların ileride açıklanan parti dağılımına benzer tercihler yapması halinde, kullanılan hesaplama yaklaşımıyla uyumlu bir görünüm ortaya çıkabilir. Buna karşılık belirli partilerde yoğunlaşmaları durumunda sıralama veya farklar değişebilir; mevcut araştırma özeti, bu iki olasılıktan birini diğerine tercih etmek için veri sağlamıyor.

İYİ Parti üçüncü sırada bulunuyor

Şirketin dağıtım sonrası tablosunda İYİ Parti yüzde 9,4 ile üçüncü konumda bulunuyor. Onu yüzde 9 ile DEM ve yüzde 8,9 ile MHP izliyor; bu üç parti arasındaki en yüksek ve en düşük oran arasındaki mesafe 0,5 yüzde puan olarak hesaplanıyor.

CHP için açıklanan destek yüzde 6,7 düzeyinde; böylece tabloda MHP'nin 2,2 yüzde puan gerisinde yer alıyor. Zafer ise yüzde 3,6 ile CHP'yi takip ediyor; Yeniden Refah için %3,2, Anahtar için yüzde 3 ve diğer partiler toplamı için yüzde 3,1 bildiriliyor.

Bu oranların tamamı aynı dağıtım işleminin ardından sunulan sonuçlar olduğundan, karşılaştırmaların da bu çerçevede yapılması gerekiyor. Kaynak metinde önceki bir araştırmanın sonuçları bulunmadığı için herhangi bir partinin desteğinin arttığı, azaldığı veya seçmenlerin partiler arasında geçiş yaptığı sonucuna varılamıyor.

Üç bin görüşmenin yöntem sınırları

HBS Araştırma, Türkiye Gündem Araştırması kapsamındaki saha çalışmasının 1–5 Kasım döneminde yürütüldüğünü ve toplam 3.000 kişiyle yüz yüze görüşüldüğünü açıkladı. Çalışma Türkiye genelini kapsıyor; ancak paylaşılan metinde araştırmanın yılı, görüşmelerin illere dağılımı ve katılımcıların nasıl seçildiği belirtilmiyor.

Şirket, araştırma için hata payını %1,98 olarak verdi; bu bilgiye eşlik eden güven düzeyi veya ayrıntılı örneklem tasarımı paylaşılmadı. Açıklanan hata payı, ilk iki parti arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını tek başına ortaya koymuyor; bunun için yönteme ilişkin ek bilgiler gerekiyor.

Soru metni, katılımcı profili ve varsa ağırlıklandırma işlemleri de sunulan bilgiler arasında yer almıyor. Bu ayrıntılar olmadan araştırmanın farklı seçmen gruplarını nasıl temsil ettiği değerlendirilemiyor; dolayısıyla sonuçları kesin bir seçim tahmini veya milletvekili dağılımı olarak kullanmak için yeterli dayanak bulunmuyor.

Araştırmanın ayrıntılı tabloları açıklanırsa, kararsızların dağıtımından önceki tercihler ile yayımlanan oranlar doğrudan karşılaştırılabilir. Yeni ölçümler de aynı yöntemle yapılırsa değişimin yönünü değerlendirmek mümkün olabilir; mevcut açıklama ise yalnızca belirtilen saha dönemine ait, şirket tarafından bildirilen tek bir ölçüm sunuyor.