Erdoğan, Azerbaycan’da: Aliyev ile ortak basın toplantısında konuştu

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zafer Günü için gittiği Azerbaycan'da İlham Aliyev ile görüşerek iki ülke arasındaki müttefiklik bağını vurguladı.

İki lider, görüşmelerini izleyen basın açıklamalarında ilişkilerin sürekliliğini öne çıkardı. Aliyev, İkinci Karabağ Savaşı sırasında Türkiye'den gördükleri desteğe teşekkür ederken Erdoğan, 2021'de imzalanan Şuşa Beyannamesi'ni hatırlatarak iki ülkenin müttefiklik ilişkisini zayıflatmaya yönelik girişimlerin sonuç alamayacağını söyledi.

Ziyaretin ilk karşılaması Fuzuli Uluslararası Havalimanı'nda gerçekleşti. Erdoğan ile Emine Erdoğan'ı burada İlham Aliyev ve Mihriban Aliyeva karşıladı; liderler daha sonra ikili görüşme yaparak kameraların karşısına birlikte çıktı. Böylece ziyaret, Zafer Günü vesilesiyle yapılan temasın yanı sıra karşılıklı siyasi mesajlara da sahne oldu.

Aliyev savaş dönemindeki desteği hatırlattı

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ilişkileri "Türkiye Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır" sözleriyle tanımladı. Bu değerlendirmesini, İkinci Karabağ Savaşı sırasında Erdoğan'ın ve Türkiye halkının Azerbaycan'a verdiğini söylediği destekle ilişkilendirdi; açıklamasında dayanışmanın kendi ülkesi açısından taşıdığı anlamı öne çıkardı.

Aliyev, savaş dönemini anlatırken "44 gün boyunca siz (Cumhurbaşkanı Erdoğan) ve kardeş Türk halkı yanımızdaydı. Bu hiç unutulmayacak" dedi. Böylece konuşmasında yalnızca devletler arasındaki ilişkiye değil, Türkiye toplumuna yönelik teşekkürüne de yer verdi.

Erdoğan da aynı savaşı Güney Kafkasya açısından bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. Azerbaycan'ın savaş sonucunda kendi topraklarını işgalden kurtardığını söyleyen Erdoğan, bölge için farklı bir dönemin başladığı değerlendirmesinde bulundu. Bu ifadeler, Türkiye Cumhurbaşkanı'nın savaşın sonuçlarına ilişkin siyasi değerlendirmesini yansıtıyor.

Erdoğan Şuşa Beyannamesi'ne atıf yaptı

Erdoğan'ın açıklamasındaki somut diplomatik referans, 2021 yılında 15 Haziran'da Şuşa'da imzalanan beyannameydi. Cumhurbaşkanı, bu belgeyle iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkisinin müttefiklik bağıyla güçlendirildiğini belirtti; bugünkü ilişkinin geçmişteki ortak deneyimlerden beslendiğini ifade etti.

İlişkilerin tarih boyunca çeşitli sınamalardan geçtiğini söyleyen Erdoğan, mevcut yakınlığı ortak geçmiş üzerinden anlattı. İki ülke arasındaki bağı zayıflatmak isteyenlerin hedeflerine ulaşamayacağını savundu, ancak aktarılan sözlerinde bu uyarının muhatabı olarak herhangi bir ülke, kurum veya kişi belirtmedi.

Liderlerin açıklamaları aynı birlik mesajına farklı dayanaklar sundu: Aliyev savaş dönemindeki desteği, Erdoğan ise tarihsel yakınlığı ve Şuşa'da imzalanan belgeyi öne çıkardı. Erdoğan'ın beyannameye yaptığı gönderme, yeni bir metnin duyurusundan ziyade mevcut müttefiklik çerçevesine ilişkin bir hatırlatma niteliğindeydi.

Ziyarete diplomasi ve güvenlik heyeti

Erdoğan'a eşlik eden heyette Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın bulunuyordu. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran da ziyarette yer aldı. Heyetin bileşimi farklı kamu kurumlarını kapsasa da katılım listesi tek başına görüşmelerin ayrıntılı gündemini ortaya koymuyor.

Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da Erdoğan'la Azerbaycan'a gitti. Ayrıca AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu ile Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım heyetteydi.

Erdoğan'ın ziyareti, Aliyev'in Ankara'da 29–30 Ekim tarihlerindeki Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ne katılmamasının ardından geldi. Bununla birlikte, zirveye katılmama kararı ile bu ziyarette verilen mesajlar arasında neden-sonuç ilişkisi kurmaya yetecek bir açıklama bulunmuyor. İlişkilerin sonraki seyri açısından somut ölçüt, birlik vurgusunun hangi ortak karar veya uygulamalarla takip edileceği olacak.