Nijerya benzin stokları yedinci ayda da 30 günlük güvenlik eşiğinin altında kaldı

Leadership'in NMDPRA bilgi notuna dayandırarak 26 Ekim'de bildirdiğine göre, stokların talebi ne kadar süre karşılayabileceğinin bir ölçütü olan Nijerya'nın benzin stok karşılama süresi, Eylül ayında 23,9 gün olarak gerçekleşerek üst üste yedinci ayda da 30 günlük güvenlik eşiğinin altında kaldı.

Nijerya Orta ve Aşağı Akım Petrol Düzenleme Kurumunun (NMDPRA) Eylül 2026 bilgi notu, benzin ithalatının Ağustos ayına göre %30 azalarak günde 10,2 milyon litreye gerilediğini, tüketimin ise %7 artarak günde 44,4 milyon litreye yükseldiğini gösterdi. Bu uyumsuzluk, geçen yıl talebin keskin bir şekilde arttığı dönem öncesinde arzı daha kırılgan bir durumda bırakıyor.

Leadership tarafından aktarılan bilgi notuna göre benzin karşılama süresi Şubat ayında 30,9 gün iken Mart ayında 21,2 güne düşmüş ve Mayıs ayında 16,2 güne gerilemişti. Ardından dört ay boyunca iyileşme gösterdi, ancak aylık artış Ağustos ayında 0,5 güne ve Eylül ayında bir güne yavaşladı.

Rapora göre, toplam benzin alımları Eylül ayında Ağustos ayındaki günlük 50,5 milyon litreden %23 düşerek günlük 38,7 milyon litreye geriledi. Yerli alımlar %21 azalarak günde 28,5 milyon litreye düştü ve piyasayı Ağustos ayına kıyasla günde 11,8 milyon litre daha az benzinle bıraktı.

Özel Teşebbüsü Teşvik Merkezinin icra kurulu başkanı Dr. Muda Yusuf, Leadership'e yaptığı açıklamada, ham petrolün yüksek seviyelerde işlem görmesi nedeniyle düşen ithalatın ticari temkini yansıtabileceğini söyledi. “Bunun tamamen ticari kararlarla ve ayrıca finans kuruluşlarının para kaybetme riskini göze almama kaygılarıyla ilgili olduğunu söyleyeceğim,” dedi.

Finansman açıklamasına itiraz edilmektedir ve aktarılan materyalde doğrulanmamıştır. Leadership, petrol ürünleri ithal eden kimliği belirsiz bir sektör kaynağının, bazı bankaların pazarlamacılara kargo alımlarını finanse etmek için kullanılan banka araçları olan Akreditif Mektupları (Letter of Credit) düzenlemeyi reddettiğini söylediğini aktardı. Kimliği açıklanmayan başka bir sektör kaynağı bankalara bu imkanları reddetmeleri yönünde baskı yapıldığını iddia ederken, Nijerya Büyük Enerji Pazarlamacıları Derneği Sekreteri Clement Isong konuyu kontrol etmesi gerektiğini söyledi.

Leadership'in NMDPRA verilerinden aktardığına göre, Dangote Petrol Rafinerisi ortalama benzin üretimini Ağustos ayındaki günlük 41,94 milyon litreden Eylül ayında %13 artırarak günlük 47,22 milyon litreye çıkardı. Bu artış iç piyasaya teslimatları artırmadı: Dangote'nin yerel benzin arzı yaklaşık beşte bir oranında düşerken, ihracatı %59 artarak günde 15,47 milyon litreye yükseldi.

Nijerya Petrol Ürünleri Perakende Satış Noktaları Sahipleri Derneği Ulusal Başkanı Prens Dr. Billy Gillis-Harry, Leadership'e verdiği demeçte kıtlık riskini önemsiz gibi gösterdi. Düzenleyici kurumun arzı izlemek için gerekli verilere sahip olduğunu ve her türlü açığı ithalat veya yerli tedarik yoluyla gidereceğini söyledi.

Risk, yıl sonu tüketiminin geçen yılki tabloyu tekrarlamasıdır. Rapora göre, tankerlerle sevk edilen miktarlar Eylül 2025'teki günlük 43,8 milyon litreden Ekim 2025'te günlük 56,7 milyon litreye ve Aralık 2025'te günlük 63,7 milyon litreye yükselmişti.

Eylül ayındaki stok karşılama süresi ve tüketim rakamlarına dayanarak, mevcut benzin stoklarının yaklaşık 1,06 milyar litre olduğu tahmin edildi. Aralık 2025 tüketim oranına göre bu stok yaklaşık 16,7 gün yetecek olup, 30 günlük karşılama süresi ise yaklaşık 1,9 milyar litre gerektirecektir.

Diğer yakıtlar bölünmüş bir tablo gösterdi. Aktarılan NMDPRA rakamlarına göre, sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) stok karşılama süresi Eylül ayında 15,9 gün ile eşiğin 14,1 gün altında kalırken, motorin karşılama süresi 49,7 gün ve havacılık yakıtı karşılama süresi 53,2 gün oldu.

Kaynak: Leadership tarafınca AllAfrica aracılığıyla aktarılan NMDPRA Eylül 2026 bilgi notu, 26 Ekim 2026.