Kallas İngiltere’yi AB savunma bağlarını derinleştirmeye çağırdı

Euronews’un 2 Kasım tarihli haberine göre, AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas Pazartesi günü İngiltere’ye, 20 Kasım zirvesi öncesinde mevcut AB savunma çerçeveleri üzerinden çalışma çağrısında bulundu.

Bu tutum önem taşıyor; zira Atlas360 hesaplamalarına göre İngiltere, programın yaklaşık %2,7 ila %4’üne denk gelen tahmini 4 milyar ila 6 milyar euroluk katılım payı anlaşmazlığı nedeniyle geçen yıl AB’nin 150 milyar euroluk SAFE savunma kredisi programının dışında kaldı.

Kallas, iki tarafın daha yakın güvenlik işbirliği görüşmelerine hazırlandığı sırada İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting ile yaptığı toplantıda konuştu. Euronews’un aktardığına göre Streeting, AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius ile de bir araya geldi ve Pazartesi günü ilerleyen saatlerde Berlin’de Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius ile görüşecekti.

Kallas, Brexit’in Brüksel’in İngiltere ile daha derin bir ilişkiye bakışını hâlâ şekillendirdiğini söyledi. Kallas, “Bu, Birleşik Krallık halkına ve müzakere edilen bir anlaşmaya bağlı; Brüksel’de Brexit nedeniyle travma yaşayan çok sayıda insan var” dedi.

Kallas, “Bu müzakereler zor olacak ve henüz o noktada değiliz” diye ekledi. “Bence önemli olan şu ki daha derin bir ilişki kurmak istiyoruz çünkü çok yakınsınız ve birlikte daha güçlüyüz, ancak adım adım ilerleyelim.”

Brüksel’de Brexit yaraları

Streeting, İngiltere’nin AB’nin Avrupa için Güvenlik Eylemi (SAFE) savunma kredisi programının dışında kalmasına rağmen blokla daha yakın savunma işbirliğini değerlendirme kararlılığını sürdürdüğünü söyledi. Euronews, Londra’nın o dönemde İngiliz hükümet kaynaklarının ödenen paranın karşılığını vermediğini söylediği katılım payı konusunda Brüksel ile uzlaşamaması üzerine programa katılmayı reddettiğini bildirdi.

Bu anlaşmazlık, 20 Kasım zirvesi için somut bir sınav niteliğinde: Londra ve Brüksel, daha geniş kapsamlı olan AB üyeliği konusunu yeniden açmadan savunma bağları üzerinde anlaşıp anlaşamayacak. Kallas’ın açıklamaları, resmi bir katılım tartışması yerine mevcut AB araçlarıyla başlayan aşamalı bir yaklaşıma işaret ediyor.

Euronews’un haberine göre Başbakan Andy Burnham; ticaret, eğitim, enerji ve savunma alanlarındaki işbirlikleri yoluyla AB ile ilişkileri yeniden kurma sözü verdi. Burnham ayrıca tam üyeliğe olası bir geri dönüşe dair görüşmeleri dışlamayı da reddetti; Atlas360 ise 26 Ekim’de Burnham’ın Kasım zirvesinden önce Brüksel ile serbest dolaşımı müzakere etmeye açık olduğunu bildirmişti.

Streeting, üyelik konusunda çok hızlı hareket edilmemesi gerektiği uyarısında bulundu, ancak Burnham’ı “Avrupa Komisyonu, üye ülkeler ve İngiliz halkı ile cesur bir sohbet” olarak tanımladığı süreci başlattığı için övdü. Streeting, “AB’den ayrılmanın ekonomimizi vurduğuna ve olabileceğimiz kadar güçlü olmadığımıza şüphe yok” diye ekledi.

Euronews, Brüksel’in İngiltere ile daha derin bir entegrasyonu ve muhtemelen İngiltere’nin geri dönüşüne dair görüşmeleri değerlendirmeye istekli olduğunu, ancak üyelik müzakerelerini yeniden açmanın uzun süreceğini ve siyasi açıdan bölücü olacağını aktardı. Haberde, Brexit konusunda İngiliz toplumundaki bölünmeler ve önceki müzakerelerin Avrupalılar için yarattığı yıpratıcı deneyim gerekçe gösterildi.

Savunma gündemi genişliyor

Euronews’a göre toplantılarda ayrıca Rusya’nın Avrupa genelindeki süregelen saldırganlığı, hibrit saldırılar ve Avrupa’nın Ukrayna’ya askeri destekteki rolü de ele alındı. Bu konular, İngiltere-AB savunma ilişkilerini, Avrupa’nın askeri kabiliyeti nasıl finanse ettiği ve ürettiğine ilişkin daha geniş bir tartışmanın içine yerleştiriyor.

Streeting, korumacılığa karşı uyarıda bulunurken Avrupa’nın savunma sanayisi kapasitesini artırması gerektiğini söyledi. Açıklamaları kısmen, savunma dahil çeşitli sektörlerde Avrupalı üreticilere öncelik vermeyi amaçlayan ve AB tarafından önerilen “Made in Europe” sanayi hamlesini hedef alıyordu.

İngiltere, artık AB tek pazarında yer almadığı için bu girişimin dışında kalıyor. Streeting, Made in Europe hamlesinin “kendi ayağına sıkan bir korumacılığa dönüşmemesi” konusunda “dikkatli olmamız gerekir” dedi.

Zirvede izlenecek noktalar

20 Kasım’da takip edilecek ilk başlık, AB-İngiltere zirvesinin Kallas’ın çağrısında bulunduğu gibi İngiltere’yi mevcut AB savunma çerçevelerine yönlendirip yönlendirmeyeceği ya da işbirliğini genel niyet düzeyinde bırakıp bırakmayacağı olacak.

20 Kasım’da zirvede kullanılacak dil, İngiltere’nin geçen yıl katılmayı reddettiği 150 milyar euroluk savunma kredisi programı SAFE’in pratik bir işbirliği yolu olarak geri dönüp dönmeyeceğini ya da sıfırlamanın dışında kalıp kalmayacağını gösterecek.

20 Kasım’da ticaret, eğitim, enerji ve savunmaya yapılacak her türlü atıf, Burnham’ın AB bağlarını yeniden kurmaya yönelik daha kapsamlı taahhüdünün savunma görüşmelerinin ne kadar ötesine geçeceğini gösterecek.

Kaynak: haber makalesi, Euronews, 2 Kasım 2026