İsrail’de ulusal acil durum hükümeti kuruluyor

Gadi Eisenkot, 48 sandalyeli muhalefet bloğunun Netanyahu yönetimini değiştirmek için azınlık hükümeti planı hazırladığını açıkladı.

Eisenkot’un sosyal medyada duyurduğu girişim, hükümet ortaklığına katılmayan partilerden de destek alınmasını öngörüyor. Böylece muhalefet, kendi sandalye sayısının hükümet kurmak için gereken 61’in altında kaldığı Meclis tablosunda, ortaklık ile dışarıdan desteği birleştiren bir seçenek sunuyor.

Girişimin siyasi hedefi, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun görevini sürdürmesini önlemek ve seçmenin yeniden sandığa gitmesine gerek bırakmadan başka bir yönetim oluşturmak. Ancak Eisenkot’un açıklaması, öneriye dışarıdan destek verecek partileri veya üzerinde uzlaşılmış bir hükümet anlaşmasını ortaya koymuyor.

Meclis hesabında 19 sandalyenin ağırlığı

27 Ekim’deki seçime ilişkin henüz kesinleşmeyen sonuçlarda Netanyahu’nun öncülük ettiği blok 53 sandalye, Eisenkot’un liderliğindeki blok ise 48 sandalye elde etti. Her iki grubun toplamı da 120 üyeli Meclis’te gerekli olduğu belirtilen 61 sandalye eşiğinin gerisinde kaldı.

İsrail vatandaşı Filistinlilerin temsil edildiği iki listenin toplam sandalye sayısı ise 19 oldu. Bu dağılım, iki büyük bloktan hiçbirinin tek başına hükümet kuramadığı tabloda söz konusu listelerin desteğini, alternatif çoğunluk hesaplarının merkezine yerleştiriyor.

Bununla birlikte sandalye dağılımı, bu listelerin Eisenkot’un önerisini kabul ettiği anlamına gelmiyor. Açıklamada dışarıdan desteğe açık bir model tarif edilse de iki listenin tutumu, herhangi bir destek taahhüdü veya olası anlaşmanın kapsamı belirtilmiyor.

Netanyahu’nun bloğuna atfedilen 53 sandalye ile Eisenkot’un başbakanlık istişareleri için verdiği 46 destekçi sayısı da aynı ölçüm olarak ele alınamaz. İlki kesinleşmemiş seçim dağılımını, ikincisi ise Eisenkot’un cumhurbaşkanıyla yürütülen görüşmelere ilişkin iddiasını anlatıyor; aradaki farkın ayrıntıları açıklanmıyor.

Dört partinin ortaklık koşulları

Eisenkot, girişimde İsrail Evimiz, Beyahad (Birlikte), Demokratlar ve Yashar partilerinin yer aldığını bildirdi. Bu dört partinin, Netanyahu hükümetinin beklemeden değiştirilmesini sağlayacak bir planı uygulamaya geçirdiğini söyledi; öneriyi yalnızca ileride kurulabilecek bir ittifak ihtimali olarak sunmadı.

Ortaklık için daha önce açıkladıkları koşulları Eisenkot şöyle sıraladı: "İsrail’in Yahudi ve demokratik bir devlet olarak tanınması, Bağımsızlık Bildirgesi değerlerinin kabul edilmesi, İsrail ordusunu güçlendirmek amacıyla herkes için görev yükümlülüğü ve Hamas'ın terör örgütü olarak tanınması". Bu koşulları benimseyenlerin başlangıçta veya aşamalar halinde katılabileceğini belirtti.

Öneri böylece hükümete katılım ile hükümet dışında kalarak destek vermeyi birbirinden ayırıyor. Eisenkot’un tarifinde, Siyonist muhalefet bloğuna dahil olmayan partilerin kabine ortaklığı üstlenmeden destek sunması da mümkün bir yol olarak yer alıyor.

Bu ayrım, önerinin siyasi kapsamı açısından belirleyici: Dışarıdan destek, bütün destekçilerin aynı hükümet ortaklığında buluşmasını gerektirmeyen bir seçenek olarak sunuluyor. Buna karşılık Eisenkot’un açıklaması, dört ilkenin dışarıdan destek verecek partilere hangi biçimde uygulanacağını veya bu partilerin hangi koşulları ileri sürdüğünü ayrıntılandırmıyor.

Herzog’un görevlendirmesi süreci belirleyecek

Eisenkot, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un parti heyetleriyle görüşmelerinde milletvekillerinin mutlak çoğunluğunun başbakanlık için kendisini tercih ettiğini öne sürdü. Netanyahu’nun yalnızca 46 milletvekilinden destek alabildiğini savunarak onun kamuoyu güvenini yitirdiğini iddia etti; bunlar Eisenkot’un siyasi değerlendirmeleri ve destek hesabı olarak kalıyor.

Herzog ise istişarelerin ardından hükümeti kurmakla görevlendireceği kişiyi pazar günü duyuracağını açıklamıştı. Görevlendirilecek isim ile Meclis’te destek toplayabilecek hükümet bileşimi ayrı meseleler; mevcut açıklamalar, azınlık hükümeti önerisinin yeterli desteğe ulaştığını göstermiyor.

Dışarıdan destek somut bir taahhüde dönüşürse Eisenkot’un önerisi, 48 sandalyeli bloğun ötesine uzanan bir hükümet seçeneği sağlayabilir. Böyle bir uzlaşma oluşmazsa duyurulan plan çoğunluk açığını tek başına kapatmayacak; sonraki somut aşamayı Herzog’un görevlendirmesi ve partilerin açıklayacağı destek kararları oluşturacak.