Fransız adaydan gündem yaratan rest: Hedefinde Netanyahu var

Melenchon, 2027 seçim programında Fransa'yı NATO'nun entegre komutasından çekmeyi ve programıyla çelişen AB kurallarını uygulamamayı vadediyor.

Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisinin Cumhurbaşkanı adayı Melenchon'un vaatlerini toplayan seçim kitabı “Ortak Gelecek” yayımlandı. Yaklaşık 1.000 taahhüt içeren metin, savunma politikasının yanı sıra Filistin meselesini, iç hukuk düzenlemelerini ve Fransa'nın geçmişiyle ilgili bir tanıma talebini kapsıyor.

Programdaki adımlar, Melenchon'un 2027'de cumhurbaşkanlığını kazanması koşuluna bağlı seçim vaatleri niteliğinde. Dolayısıyla kitapta yer almaları, Fransa'nın mevcut politikalarının değiştiği veya söz konusu kararların uygulamaya konulduğu anlamına gelmiyor.

NATO komutası için derhal çekilme vaadi

Savunma başlığında Melenchon, Fransa'nın NATO bünyesindeki entegre komuta yapısından gecikmeden ayrılmasını istiyor. Aktarılan taahhüt, ittifakın komuta düzenine katılımı hedefliyor; NATO üyeliğinin sona erdirileceğine ilişkin bir vaat olarak sunulmuyor.

Bu ayrım, önerilen değişikliğin kapsamını anlamak açısından belirleyici. Programda belirtilen adım komuta yapısıyla sınırlı olduğundan, bunu Fransa'nın ittifaktan bütünüyle ayrılacağı şeklinde okumak metinde aktarılan bilgilerin ötesine geçer.

Avrupa Birliği (AB) konusunda ise ölçüt, Birlik kurallarının seçim programıyla uyumlu olup olmaması. Melenchon, kendi programıyla çatışan düzenlemelere uymama sözü veriyor; ancak aktarılan bilgiler hangi kuralların bu kapsamda değerlendirileceğini belirtmiyor.

Her iki vaat de Fransa'nın uluslararası yapılara katılım koşullarını siyasi tartışmanın merkezine taşıyan öneriler içeriyor. Bununla birlikte NATO başlığı belirli bir kurumsal yapıyı hedeflerken, AB taahhüdünün sınırları programla çelişki değerlendirmesine bağlı bırakılıyor.

Netanyahu hakkında tutuklama emrine uygulama sözü

Filistin meselesine ilişkin taahhütler arasında, Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) Netanyahu için çıkardığı tutuklama emrinin uygulanması bulunuyor. Melenchon bu adımı seçim programında üstleniyor; aktarılan metin, uygulamanın hangi koşullarda ve hangi işlemlerle yürütüleceğini açıklamıyor.

Bu başlıkta adayın siyasi taahhüdü ile somut bir hukuki işlemi birbirinden ayırmak gerekiyor. Programın yayımlanması, Netanyahu hakkında Fransa'da yeni bir işlem başlatıldığına veya tutuklama emrinin yerine getirildiğine dair bilgi içermiyor.

İç hukuk alanında Melenchon, kamuoyunda “ayrılıkçı” adıyla anılan yasayı kaldırmayı vadediyor. Yasaya yönelik olarak kaynakta aktarılan eleştiri, düzenlemenin Müslümanları hedef aldığı yönünde; ancak bu eleştiriyi dile getiren kişi veya kuruluşlar belirtilmiyor.

Bu nedenle yasanın belirli bir topluluğu hedef aldığı iddiası, doğrulanmış bir hukuki tespit olarak değil, düzenlemeye yöneltilen eleştiri olarak değerlendirilmeli. Programın somut taahhüdü yürürlükten kaldırma yönünde; yerine getirilecek düzenlemelere ilişkin ayrıntı aktarılmıyor.

1961 için devlet suçu tanıması

Melenchon ayrıca Paris'te 17 Ekim 1961 tarihinde Cezayirli göstericilere yönelik polis şiddetinin “devlet suçu” sayılmasını istiyor. Programı aktaran metin, barışçıl gösteride yüzlerce Cezayirlinin Fransız polisi tarafından öldürüldüğünü belirtiyor; bu sayıya ilişkin ayrı bir dayanak sunmuyor.

Bu talep, yasa kaldırma veya uluslararası komutadan çekilme önerilerinden farklı olarak geçmişteki bir olayın devlet tarafından nasıl tanımlanacağına odaklanıyor. Aktarılan bilgiler, talep edilen tanımanın hangi resmi işlemle yapılacağına ilişkin ayrıntı içermiyor.

Melenchon seçilir ve NATO taahhüdünü yerine getirirse, değişikliğin doğrudan konusu Fransa'nın entegre komutaya katılımı olacak. AB kurallarına ilişkin vaat uygulanırsa da hangi düzenlemelerin programla çatıştığına karar verilmesi gerekecek; mevcut aktarım bu kapsamı belirlemeye yetmiyor.

Programın uygulamaya dönüşmesini değerlendirmek için izlenecek somut başlıklar, hedeflenen AB kurallarının açıklanması ve hukuki adımların ayrıntılandırılması olacak. Seçim sonucu ise bütün bu vaatler açısından ilk koşul; kitapta açıklanan taahhütlerle alınmış devlet kararları arasındaki ayrım korunmalı.